Yakup Kadri’nin dördüncü romanı olan Sodom ve Gomore, 1928 yılında yayımlanmıştır. Romanın ismi, Yakup Kadri’nin bilinçli tercihidir. Kitap, ismini Hz. Lut
döneminde sapıklık ve ahlaksızlıktan dolayı lanetlenmiş iki şehir olan Sodom ve
Gomore’den almaktadır. Allah’ın emri üzere Hz. Lut ile inanmış yakınları, meleklerin dediklerine uyarak bu şehirleri terk edeceklerdir. Çünkü bu şehirlerde sapıklık gitgide artmakta, bunun önüne geçilememektedir. Birtakım sapıklıkları adet edinen halka ceza olması için bu şehirlere yeryüzünde görülmemiş bir Allah gazabı gönderilmeye başlanmış; yanardağların püskürttüğü kükürt alevleri ve taşlar, insanların üzerine yağmıştır. Böylece söz konusu iki şehrin yerle bir olmuştur (Çelik, 2009, 119). Romanın her bölümünün başında Ahd-i Atik’den parçalar bulunmaktadır. Vak’a 1918 yılında İstanbul’un resmen işgaliyle başlar ve işgalin son bulup zaferin elde edilmesiyle sona erer. İlk bölüm, romanın önemli bir karakteri olan Captain Gerald Jackson’un evinde açılmaktadır. Captain Gerald Jackson işgal için İstanbul’da bulunan bir İngiliz subayıdır. İlerleyen sayfalarda, romanın baş kadın karakteri olan Leyla ile aralarında çok sıkı bir ilişki gelişme gösterir. Leyla, Düyûn-ı Umûmiye memurlarından Sami Bey’in kızıdır. Leyla ve onun yakın çevresi varlıklı ailelerden oluşmaktadır. Onlar Milli Mücadele ruhuna inanmayan, Türk askerlerinden nefret eden ve İngiliz subaylarıyla sıkı ilişkiler kurmuş bir çevrede yaşamaktadırlar. Öte yandan romanda Leyla’nın nişanlısı aynı zamanda dayısının oğlu olan Necdet, baş erkek karakter konumundadır. Necdet, Leyla ile nişanlı olmakla birlikte ondan ve onun çevresinde bulunan insanlardan çok farklı düşünmekte, İngilizlerden de nefret etmektedir. Romanda hem yabancı hem Türk uyruklu birçok karakter bulunmaktadır. İngiliz kesimden Read’in de arkadaşları olan; Captain Marlow, eşcinsel Amerikalı gazeteci Miss Fanny Moore, Lübnan kökenli Madam Jimson, soylu Fransız zabiti Colonel de Rochepierre gibi kişiler yabancıdırlar. Leyla’nın çevresinden olan zengin Türklerden ise Atıf Bey, Miss Fanny Moore’un sevgilisi Nermin, züppe ve sünepe paşazade Orhan Bey gibi kişiler bulunmaktadır. Bu kişlerin ev partilerinde sık sık bir araya geldiklerini görürüz ve ne kadar sapık ilişkiler içerisinde bulunduklarına roman ilerledikçe daha çok şahit oluruz. İngilizler İstanbul’u işgal etmişlerdir; ülkenin içinde bulunduğu durumu hiç de yansıtmayan varlıklı aileleri sömürmekte ve devamlı bir yerlerde eğlenmektedirler. Diğer taraftan ilerleyen olay ise Milli Mücadele’dir. Necdet, romanın Milli Mücadele kanadıyla ilgili olan kişisidir. Biz, esas itibariyle Anadolu’da başlayan hareketten Necdet’in ve onun arkadaşı Doktor Cemil Kami’nin anlattıklarıyla haberdar oluruz. İşte romanda bu iki olay yan yana ilerlemektedir. Aynı zamanda Leyla ve Necdet’in aşkları da romanda işlenmektedir. Necdet ve Leyla nişanlıdır, fakat Leyla’nın Jackson Read ile de ileri seviyede bir arkadaşlık ilişkisi vardır. Ne var ki Necdet bundan mutsuz olur, onların bir araya geldikleri partilerden rahatsız duyar. Bu gidişat, Necdet’e tıpkı ülkenin içinde bulunduğu durumdan duyduğu acıyı yaşatır. Romanda mekân olarak Beyoğlu, Nişantaşı, Şişli gibi semtlerin seçilmesi de tesadüfî değildir. Çünkü buralarda bulunan gazinolarda partiler verilmektedir. Eğlence hayatının yoğun olduğu bu semtlerde vatanı önemseyen insan sayısı da oldukça azdır. Romanın bitimine doğru yalnızca Leyla ve Necdet’in sonları verilmez. Anadolu hareketi başarı ile tamamlanmış ve vatan, içinde bulunduğu durumdan kurtulmuştur. Kurtuluşun gerçekleşmesiyle beraber yabancı birlikler İstanbul’u terk eder. Bu durum sapkınlıklarla dolu bir hayata alışmış olan aileleri neredeyse üzer. Necdet, altında ezildiği üzüntülerden artık kurtulmuştur ve zaferin getirdiği mutluluğu yaşamaktadır. Leyla kendini Necdet’e affettirmeye çalışır, ama onun gözünde Leyla artık anlamını kaybetmiştir. İşgal yıllarında sergilediği duruşla ve Necdet’e yaşattığı hayal kırıklıklarıyla Leyla, kendisine duyulan aşkı büsbütün yok etmiştir.
·
97 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.