(Spoiler Vardır.)
Sarı-Özek isimli verimsiz bozkırda, Boranlı İstasyonunda Yedigey isimli adam kitabın ana kahramanıdır. Boranlı İstasyonunda Yedigey, arkadaşı Kazangap, aileleri ve bir kaç kişi daha vardır.
Gün gelir Kazangap ölür. Kazaklar için önemli bir yer olan Ana-Beyit mezarlığına onu gömmek için giderler. Ve giderken alayın yolda başına gelenler kitabın olay örğü ve konusunu oluşturur.
Arkadaşlar Aytmatov çok baskıcı bir yönetim altında, yani Stalinizm felsefesiyle büyütüldü. Bu nedenle benim gördüğüm üzere her ya da çoğu kitabında semboller kullanılır. Dertlerini karakterler veya olaylar üzerinden anlatır. Derhâl Gün Olur Asra Bedel kitabının sembolleriyle konuşmak isterim.
Kitabın ana karakteri Yedigey Cangeldi, gelenek ve göreneklerine bağlı bir insandır. Aynı zamanda kitanın iyi karakteridir. Yani Yedigey sayesinde geleneklerimizi unutmamamız gerektiği anlatılır.
Diğer bir karakter, Kazangap'ın oğlu Sabitcan'dır. Sabitcan ise Yedigey'in tam tersine Geleneklerini unutmuş biridir. Ve bir MANKURTtur. [Eskiden Juan-Juanlar'ın (Aparlar ya da Moğollar olarakta bilinir.) Sefer yaparken esir aldığı türklere yaptığı bir işkencedir. İşkenceyi anlatmayacağım, ama şunu bilin ki işkenceden sonra insanlar ya ölür, ya da hafızalarını kaybederlerdi. Ve bir mankurt olurlardı.]
Yani diyeceğim o ki eskiden işkence olarak yapılan mankurtluğu şu anda insanlar zevkinden yapıyorlar. Yani geleneklerimizi unutmamalıyız.
Kazangap'ın damadı ise yine bir mankurttur. İçkiyede bağımlıdır. Ama sonrasında içkiyi bırakmayı ve geleneklerini öğrenmeyi kendine misyon koyar. Bu şekilde Aytmatov kötü bir alışkanlığa sahip olan insanların gelişebileceğini anlatır.
Pek iyi, kitapta mekân yalnızca bozkırmıdır, Hayır! Aynı zamanda Parite uzay istasyonunda Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ve Amerika Birleşik Devletlerinin kontrolünde olan iki adet kozmonot, yani Parite 1-2 ve Parite 2-1 kozmonotları İye Sistemin'den onlara biraz sinayl gelir. Bu sayede fezada dünyalılardan farklı canlıların olduğuda belirlenir. Bu canlılar dostcul ve kendi aralarında kavga etmeyen canlılardır. Bu nedenle çok gelişmişlerdir. Lakin dünyalılar bu haberi duyunca sinirlenir Çember Harekâtı ile kozmonotların dünyaya gelmemesini ve daha uzay seferi yapılmamasını açıklar. Böylece dünyalıların aslında ne kadar gerici oldukları sembol edilir.
Uzaydan kazakistan'a gidelim. Cenaze alayı Ana-Beyit mezarlığına varırlar. Birde ne görsünler. Ana-Beyit kabristanlığı uzay araştırmaları nedeniyle kapatılmış ve yıkılacaktır. Bu olay ile insanların kutsal gördüğü değerlerin hiçe ve yok sayılması anlatılır.
Biliyorsunuzdur ki Aytmatov ona nenesinin anlattığı hikâye ve masallarla büyür. Pek çok kitabında bu efsanelerden bahseder. Beyaz Gemi, Elveda Gülsarı vbg. Gün Olur Asra Bedel'de de Raymalı Aga efsanesi vardır. Bu efsane sayesinde aşkın sorgulanmaması. İsteyen herkesin aşkını yaşması, örnek olarak 70 ve 20 yaşlarında iki kişinin bile sevgili olabileceğini anlatır. Ben ise bu olaya hâlâ bir yanıt bulmuş değilim.
Cengiz Han'a Küsen Bulut kitabı, Gün Olur Asra Bedel kitabında yer alması gereken bir bölümdür. Bu nu açıklayacağım. Ama ondan önce Abutalip Kuttubayev hakkında bahsetmek isterim. Abutalip II. Dünya Savaşında savaşmış, ve esir düşmüştür. SSCB'nde esir düşmek yasaktır. Bu nedenle Kuttubayev savaştan sonrasında dahi çok kez acı çekmiş ve kader onu Boranlı istasyonuna tren atmıştır. Ama orada da ailesiyle çok kalamamış ve kendisi sorgulamaya alınmıştır. Ve her ne kadaresir düşmüş olup cezasını çekse dahi aynı sebepten acı çekmeye devam etmiştir. Abutalip yolu ile de Stalinizmin aslında Faşizmden farksız olduğunu gösterir.
Elif Şafak'ın Havva'nın Üç Kızı adında bir kitabı vardır. Okumasam dahi kitabın Mevlana, Tarikatlar, Laiklik, Şeriat, spor, yobazlık gibi birbiri ile aşırı âlâkâlı(!) ana fikirleri olduğunu bilirim. Bu kitapta ise çok olmasada aynı sorun var. Geleneklerin korunması, Aşk ve siyaset, ne ilgisi var. Sıkıştırılmış dosya gibi. Bu nedenle iki puancık kırdım.
8/10
·
159 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.