İlk defa 1900-1901 yılları arasında Servetifünun dergisinde tefrika edilen ve 1901 yılında kitap olarak basılan eser, Türk edebiyatının ilk psikolojik romanı. Konu sadakatsizlik.
Suat ile Süreyya 5 yıllık evlidir ve bir çocuklarını kaybetmişlerdir. Suat'a göre tek eksikleri bir çocuktur. Tüm çabası kocasını mutlu etmektir. Hatta bunun için kendi babasından para isteyip bir yalı kiralarlar.
Necip 30 yaşında, bekar ve kadınlara hiç güvenmeyen, kısa süreli aşklar yaşayan çapkın biridir. Suat'ın iffeti, namusu, kocasına olan sadakati ilgisini çeker.
Süreyya ise tam bir keyif adamı ve bencil biridir. Suat ile ilgi alanları farklıdır ve kendi istediklerini gerçekleştirirken ona ayak uyduramayan Suat'ın mutsuzluğunu fark edemez. Suat da zamanla Necip'le yakınlaşır. Ortak ilgi alanları müziktir ve Necip Suat'ın bu ilgisine değer vermektedir. Bu fiiliyata geçmeyen bir yasak aşktır. Necip Süreyya'nın akrabasıdır. Bu durumu gururuna yediremeyen Suat, Eylül ayının gelişiyle başlayan doğanın çürümesini kendi çürüyüşüne benzetir.
Taze, yeşil, parlak bir nisan sabahı başlayan roman, altı aylık bir zamanın sonunda hüzün ve yas ayı olan eylülde biter.
Mehmet Rauf bir gazete röportajında romanı yazma sürecini şöyle anlatır:
Bir gün, Halit Ziya'nın yanındadır, o sırada Halit Ziya’yı ziyarete bir genç gelir.Söz arasında gencin o hafta evleneceğini öğrenir. Düğüne ve düğünden sonraki hayata ilişkin düşüncelerden söz edilirken genç, balayını Büyükada'da geçirmek istediğini, orada tuttuğu köşkü döşettiğini anlatır.
Mehmet Rauf, Halit Ziya'nın “gözlerinde acı bir esef bulutunun karardığını” fark edecektir.
Mehmet Rauf”a göre Halit Ziya’nın ruhu artık böyle bir mutluluğun kendisi için mümkün olmadığını anlamaktan doğan bir tatsızlıkla burkulmuştur.
Ve bu durum “Eylül”ün ana damarını oluşturacaktır.Bunu da şöyle açıklayacaktır:
“Gençliğin akan bir su, esen bir rüzgâr gibi gayr-i kabil-i men' ve te'hir bir surette uçup gittiğini takdir etmek, eylülde avdet-i bahar nasıl muhal ise, şimdi her şeyin faidesiz olduğunu anlamak, ziyan olarak geçen güzel günlerin tahassürüyle harap olmak fikrini buradan kaptım.”
Ve ilk eserim, son üstadıma diyerek romanını Halit Ziya'ya ithaf eder.
·
133 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.