Henrik İbsen’in daha önce okuduğum “A Doll’s House/Bir Bebek Evi”oyunundan sonra mutlaka başka eserini okumam gerektiğini düşünmüştüm.Bu usta yazar toplumsal olaylara karşı taşı öyle ustaca gediğine koyuyor ki!
140 yıl önce yazdığı bu eseri de,günümüzde hala devam eden ve sanırım insanın yaşadığı müddetçe de hep sorun haline gelecek olan güçlünün güçlendiği an güçsüzü ezme çabası,ve yine insanın kendi elleri ile oluşturduğu şartların baskılarıyla kendisinde yer edinen o ikiyüzlülüğü tüm çıplaklığı ile gözler önüne seriyor.18.yy da sanayinin gelişmesiyle varlığına varlık katan sanayici ve tüccarlar bir yandan varlıklarını elde tutma çabası ile halkı görmezden gelirken,iş gücü ile çalışan emekçiler yoksullaşıyordu.Böylelikle uçurum artıyor iki sınıf arasında ve liberallerin demokrasi aldatmacaları eşliğinde sağlam bir çark oluşuyordu.Bu çarkın bozulması demek sistemin zedelenmesi demekti,dolayısıyla itiraz eden kimse döngünün bozulması ile ansızın o çarkta dönmekten gerçeklerin farkında olacak idrakını yitirmiş o tüm halkın düşmanı olacaktı.Tıpkı Dr.Thomas Stockmann’ın olduğu gibi.
Çünkü bu sürekli işleyen, zincirlerden oluşan çark asla zincirin halkaları ile ilgilenmeyecektir.Onun ilgilendiği tek şey çarkın selametidir.Çarkın selameti ise her şeyin ve herkesin çarka hizmet etmesi ile mümkündür. Birbirine geçmiş, sıkı sıkıya bağlı, uyumlanan ve sonsuza uzayacakmış gibi görünen bu çark, dışına çıkmak isteyen herkesi ve her şeyi kendi potası içinde eritmekten kaçınmaz ve kendi devamı sayar. Elbette bir ahlakı yoktur da.Sadece ahlak değil ona tehlike olabilecek tüm değerleri de yitirecektir zamanla.
İşte Dr.Stockmann de belediye meclis üyesi olan kardeşini bir yandan karşısına alarak halkı zehirleyen kaplıcaları deşifre etmiş onları uyandırmaya çalışmıştır.Fakat görecektir ki o halk çoktan rüyalara daldığı bu derin uykudan uyanmak istememektedir.
Bu eser günümüzde hala karşı karşıya olduğumuz benzeri sorunlara,bu sorunlarla ikiyüzlülüğüne devam eden burjuvaziye adeta tokat niteliğindedir.
iyi okumalar…
··
307 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.