Yaşar Kemal, Binboğalar Efsanesi’nde Yörük kültürü göçerlerin tükenişini, İnce Memed’de eşkiyalığın, Dağın Öte Yüzü’nde Çukurova’ya yevmiyeci giden işçilerin tükenişini anlattığı gibi;
Akçasazın Ağaları’nda da Derebeyi hükmü süren, kendi hukukunu kendilerinin belirlediği ağalık düzenini anlatır.
Birinci kitapta Akyollu Beyi Mustafa Bey ve ailesi ile Sarıoğlu Beyi Derviş Bey ve ailesini düşmanlıkları, kinleri, yeri geldiğinde dövüşlerini mertçe yaptıkları kavgalar anlatılır.
Her iki beyin yaşadığı kavga ve halk üzerindeki etkileri ile kasaba eşrafında yaşanan ilişkiler, sınıfsal ayrışmalar anlatılır.
Demokrat Parti ile oluşan türedi zenginlerin görgüsüz zenginlikleri ile gelenekçi beylik kavgaları ise kitabın bir diğer ana konusu olmakta…