“ Ay ve güneş herkesin lambasıdır, hava herkesin havasıdır, su herkesin suyudur. Ekmek neden herkesin ekmeği değildir?”
(Şeyh Bedreddin)
Komünist fikirlerin babası Karl Marx’tan 400 yıl önce Anadolu ve Rumeli’den bir Bedreddin Mahmut geçti. Henüz Marx’ın fikirleri yokken, İzmir Karaburun’da bir komün vardı: dil, din ve ırk farkını kökünden yok eden, enternasyonel bir topluluk.
Bedreddin kimdi?
Osmanlı’ya göre isyancı bir terörist, hakikat savaşçılarına göre Osmanlı ve İslam dünyasının en bilgin din adamı. Bana göre ise, Bedreddin bir ortaçağ kahramanıdır. Spartaküs Roma’da kölelere kimlik ve vatandaşlık vaad ederken, Bedreddin kardeşlik ve eşitliği savunuyordu: “Yarin yanağından gayrı, her şeyde ortak olmak” inancı onun rehberiydi. Cennet ve cehennemi yer yüzünde, insanlar üzerinde betimleyen bir kahramandı.
Hallaç-ı Mansur’un Tanrı ile bütünleşme anlayışı “Enelhak” (Tanrı benim, ben Tanrıyım) Bedreddin üzerinde halkla bütünleşmişti.
Simavna Kadısı oğlu Bedreddin Mahmut, 3 Aralık 1358’te Ammovouno, Yunanistan’da doğdu. İlk eğitimini babasından aldı, dönemin birçok bilginiyle tanıştı ve müridi oldu. Şeyh Hüseyin Ahlatî ile tanışması onu Şeyh Bedreddin yapacaktı.
Ankara Savaşı’ndan sonra Yıldırım Beyazıt komutasındaki ordu bozguna uğradı ve Osmanlı büyük bir kaosun içine girdi. Anadolu’da yenilgi, ağır vergi demekti. Çelebiler taht kavgasına düştü ve fetret dönemi başladı. Musa Çelebi Edirne’ye gidip hükümdarlığını ilan etti. Şeyh Bedreddin, bu savaşta yoksul halk için, Edirne beylerinden öşür vergisinin kaldırılmasını ve mahkemelerde bey ile sıradan köylünün adil yargılanmasını şart koşarak Musa’nın yanında yer aldı ve Kazaskerlik görevini üstlendi. Mehmet Çelebi, kardeşi Musa’yı öldürürken Bedreddin’i İznik Kalesi’ne sürgün etti.
Bedreddin, Dedesultan (Börklüce Mustafa) ve Torlak Kemal bir plan yaparak Manisa ve Aydın yörelerinde bir isyan başlattılar ve İzmir Karaburun merkezli bir komün kurdular.
Kitap hakkında
Bedreddin hakkında farklı yazarlardan altı kitap okudum ve bu eser içlerinden en iyisiydi diyebilirim. Bedreddin’in doğumundan Serez’de idamına kadar hayat hikayesi, Radi Fiş tarafından 452 sayfada güzel bir şekilde özetlenmiş. Kitap, tarih hakkında tam bir bilgi deposu ve 12 başlık altında okuyucuya sunulmuş.
Büyük aşklar yolculuklarda başlar
Romanda birçok farklı hayat hikayesi ile karşılaşacaksınız:
• Yeniçeri askeri iken tasavvufa yönelip Bedreddin’le tanışan Börklüce Mustafa’nın hikayesi,
• Yahudilikten İslam’a geçen Samuel’in, torlak adıyla Torlak Kemal oluşu,
• Timurlenk, Şeyh Hüseyin Ahlatî, Şeyhoğlu Satu gibi dönemin tanınmış kişilerinin detaylı ve bilgi yüklü anlatımları.
Son olarak, çeviriyi Anadolu kültürü ile özdeşleşmiş biçimde bizlere sunan Mazlum Beyhan’a teşekkürler.
··
1 +1'leme
·635 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.