Bilim ve Teknik dergimizde -düzenli olarak- koca bir seneyi geride bıraktık. Yeni yılın ilk sayısı ocak ayının son haftası ve son günlerine denk geldiği için de beklentim şöyle genel, 1 yıl boyunca en çok dikkat çeken konular özelinde oluşturulmuş bir derginin karşımıza çıkacağıydı. Bu konuda yanılmadım ve hep beraber ilerleyelim istiyorum.
Evvela 2022 yılı için özet niteliğinde bir bilim ve teknoloji köşesi bizleri karşılıyor. İklimimiz, dünya iklimi için çok önemli olan sıcaklık artışları; zararlı gazlar ve bunların artarak ilerlemesinin getirdiği etkiler; veri iletim hızı (dünyada en yaygın kullanılan internet ağının ülkemizde bizlere ne şartlarda sunulduğunu göz önüne getirelim); insan genom dizilimi, yapay kornea sayesinde görme engellilerin görmesinin sağlanması (mükemmel değil mi); küresel ısınmanın uyku süresini etkilemesi (uykusuzluk çekmemizin sebebi buymuş, bu arada gerçekten bilimsel etkisi varmış); kasları güçlendirmenin hayatımıza etkisi, laboratuvarda kan imal edilip bunun insanlara nakledilmesi; 49 numaralı haber özellikle sağlık ve gelecek konusunda yapılmış en değerli haberlerden birisi olarak karşımıza çıkıyor. Toplam 50 haber kaynağıyla beraber bizlere aktarılıyor.
Haberler köşesini ardımızda bırakıp çizgi dizimizi de okuyoruz. Akabinde Amazon’daki Yağmur Ormanları ve onların karşı karşıya kaldığı kuraklık tehlikesini de ardımızda bıraktıktan sonra 2022 yılında teknoloji dünyasında neler oldu, hani olaylar daha ilgi çekiciydi buna odaklanıyoruz. Bunlardan benim de dikkatimi çekenlerin başında ChatGPT ve Üretken Yapay Zeka geliyor. Sonuç olarak ikisi de aslında var olan verileri kullanarak yeni veriler üretme amaçlı kullanılıyor ve henüz gelişim aşamasında, yeni doğmuş bebek olarak değerlendirilebilir. Özellikle ChatGPT’nin istenilen verileri kullanmaya çalışarak yeni veriler oluşturması ve henüz emekleme aşamasında dahi olmaması çok önemli. Bilim ve Teknik dergisi için programa şiir yazdırılması da önemli. Yani iyi ve ilgi çekici keşifler oluşmaya devam ediyor ve edecek de.
Web 3.0 da bu teknolojik gelişmeler arasında nihayet, geç de olsa sonunda farkına varılan çok önemli bir alan. Bana göre adeta bir devrim. Çünkü dünya ve onun sisteminde sürekli olarak bir şeylere bağlı olma ve bağlı kalma durumu olan merkeziyetçilikten uzaklaşarak tam bağımsız bir sistemin üzerine inşa edilen yepyeni bir teknolojik alandan bahsediyoruz. Düşünelim ki arkadaşımızla bir şey konuşuyoruz, akşama bir kahve içelim diyoruz. Telefonu elimize aldığımız anda uygulama açsak kahve makinası reklamı, Google de girsek kahve makinası görsellerinin olduğu ufak reklamlar yani her şey kontrol ediliyor da bizler adeta Truman Burbank gibi ortada kalıyoruz. Bilmeyenler için Jim Carrey efsanesinin 1998 yılında yayımlanan Truman Show filmini de burada önermeden geçmeyelim.
Bunların yanında bu merkeziyetsizlik ve bağımsızlık ağır sonuçlar da getiriyor. Özellikle son dönemde yaşananlarla popüler olsa da 10 yıllık geçmişi olan kripto paralar da bu ağır sonuçları getirenlerden. Belirli bir denetleme olmadığından yaşananların sonucu da ağır oldu. Geçen seneler zirveler yaşayan borsa bu seneler kan ağlayınca haliyle insanlar da perişan oldu. Celcius’un batışı ve 20 milyar dolarlık bu şirketin 1.5 milyon insanı perişan ettiğini ekleyelim. 3AC dediğimiz ve bilinen adıyla Three Arrows Capital’in borçlarını ödeyememesi ve borsa dalgalanması nedeniyle batması ve milyarlarca dolarla ortadan kaybolmalarını hatırlatalım. Bunun yanında Voyager Digital ve vurguncu diye ünlenen FTX piyasasını eklememiz de şart. Tabii FTX kendi başına batmadı, tekel olmak isteyen büyük bir kripto şirketi tarafından batırıldı bunu bizler biraz daha iyi biliyoruz ama medyaya yanlış yönlendirmeler olduğu için ekliyoruz. Ama ana sebepler regülasyonların berbat, denetimlerin olmaması ve yapılan usulsüz işlemler yani bildiğimiz şekliyle kara para aklamalar. Kimileri fomo oluyor ve paramı alayım çıkayım derken bu işlerde daha fazla batıyor. O halde soruyu soralım ve cevabı sona saklayalım. Kripto paralar ve kripto dünyası (geleceğin dünyası) gerçekten de bomboş bir dolandırıcı ağı mı yoksa güçlü olanın hayatta kalacağı ve korkakların elendiği bir dünya mı? Zaman gösterecek...
Dergimizin 2 yıldır değinmekten vazgeçmediği COVID de bahsedilen konular arasında yerini alıyor. Yeni dönemde başımıza gelen pek çok salgın ve hastalık yanında COVID, Grip ve RSV ismiyle şekillendirilen üçlü salgın da bu dönem çok önemli bir yer tutuyor ve ayrıca üzerinde dikkat edilmesi gereken son derece önemli hastalıklar. Strep A bakterisi de bu süreçte en azından metinden nasibini alanlar arasında ve buna yönelik çalışmalar yapıldığını da -kim bilir kaç zaman sonra- dergimiz sayesinde öğreniyoruz.
Devamında bana göre harika bir bölüm karşılıyor bizleri. 2022 yılı kapsamında uzay çalışmalarını ve keşiflerini içeren bu bölümde hep beraber yolculuk edelim. Earendel adlı yıldız bizlere en uzak keşfedilen yıldız oldu. Evrenin en derin ve en net kızılötesi görüntüsü, doğrulanmış en uzak gök adalarının görüntüsü ve uzaklığı, Perseverance uzay aracı ve Mars çalışmaları, 5000 üzerinde keşfedilmiş öte gezegen, her zaman merak edildiğine inandığım ve çok merak ettiğim Karadelik üzerine son görüntü de bahsi geçen konular. Türkiye'mizin güzide çalışmaları da bu anlatımdan payını alıyor. Millet olarak başardığımız pek çok şey olması harika ve gurur verici bir his. Daha iyisini yapacağımıza, daha başarılı olacağımız yönünde inancımızı tazeleyen bir çalışma olmuş.
·
143 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.