KİM VERDİ BU BIÇAĞI ELİME?1000Kitap
Shakespeare tarafından kaleme alınan bu trajedik metin hem trajedi türünün şekillenmesinde hem de işlenen konu itibariyle dönemin metinlerini geride bırakan bir etkiye sahiptir. Perdenin açılış sahnesinde cadıların konuşmaları oyunun zemini hakkında ip ucu vermesi bakımından Macbethi Shakespeare' nin diğer metinlerinden farklı bir konuma taşır. Birinci perdede cadılar Macbeth' e birtakım kehanetlerde bulunarak trajedinin başlangıcına kapı aralar. Macbethin kral olacağı kehanetinin gerçekleşmesi üzerine Macbeth Banquo 'nun soyunun kral olacağı kehaneti üzerinde düşünmeye başlar bir zamanlar sadece ülkesi için savaşan bu general Lady Macbeth' in de etkisiyle Ducan' a karşı hain bir plan kurar ve ölümüne sebep olur. Cinayeti işleme sürecinde yaşadığı psikolojik gitgeller trajedinin atmosferini gerginlikle artırırken cinayetin işlenmesi ile trajedi doruk noktasına ulaşır. Ortalık adeta cehenneme dönmüştür Macbeth' in kanlı ellerinin izi zihninden bir an olsun çıkmaz . Giderek büyüyen iktidar hırsı onu yakın arkdaşı Banquo' yu öldürmeye kadar iter. Fakat Banquo'nun hayaleti Macbethi rahat bırakmaz. Hükümranlığın temsili olarak verdiği davet yemeğinde onu daimi bir rahatsızlık içinde bırakır. Oyunun bu sahnesi adeta Macbethi bekleyen sona göz kırpar. Macbeth oyunun sonunda Madcluffa yenilir ve kellesi bir ders niteliğinde seyircinin/ okuyucunun gözleri önüne serrilir. Görünürde trajdenin genel özellikleri baz alındığında hırsın ve iktidarın doyumsuzluğunun hicvi gibi gözüken bu metini sadece bu çerçeve ile sınırlandırmak Shakespeare haksızlık olacaktır. Nitekim bazı araştırmacılarca metinde geçen cadıları doğru bir şekilde anlamlandırmak oyunu çok farklı yere, "özgür irade meselesine " taşıyacaktır. Bu mesele dolayısıyla iyilik ve kötülük kavramlarının da eleştirel bir zeminde tekrar ele alınmasını mümkün kılacaktır. Shakespeare üzerine yapılan araştırmalar bizim bugün cadı dediğimiz varlıkların Shekespere tarafından kullanılmadığı Türkçe karşılığı kader olan kelime ile bu müphem varlıkları ifade edildiğini gösterir. Nitekim bu müphem varlıkların Macbethe cinayet ile ilgili tek kelime etmez geleceği ile ilgili birtakım kehanetler dışında Macbethin cinayeti işlemesi tamamen onun özgür iradesi ile gerçekleştirilir. Macbethi cinayete iten şey yine müphem varlıkların koro hâlinde söylediklreri ; "iyi kötü, kötü iyidir ." söylemi ile açıklanabilir. Macbethi iyi yapan tarafı olduğu kadar kötü yapan tarafı da vardır onun açığa çıkmaması Macbeth' in saf iyi olduğunu göstermez. Öte yandan bir dönem ortaçağda günah keçisi ilan edilen cadıların oyunda cinayet bağlamı ile yer edinmesi günahın bir keçiye değil de onu işleyene ait olduğu göstermesi bakımından da son derece önemlidir. Kral olacağı kehanetinin onu katil de yapacağı mantığına götürmesi akıldışı bir durum olacaktır. Macbeth' e krallığı bahşeden talih , cinayetin suçunu hafifletmez. Macbeth' in bıçağı eline alması onun kaderinde değil güdülerinde ve cinayete hazır zihninde tasarlanır. "Şeytanın "tam da içimizde olduğunu gösteren bu detay ona kader kılfı koymaktan bizi alıkoyacaktır.
·
40 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.