İlksöz: Karanlık dönemlerde toplumun da adaletin de gözü kör olur.
İkinci Dünya Savaşı'nda müttefik olan ABD ve Sovyetler Birliği savaşın sonlarında özellikle Avrupa konusunda fikir ayrılığına düşerler. Atom bombasına sahip tek ülke olarak tek süper güç olmak ister ABD, Sovyetler Birliği de karşı rejimle bu isteğin karşısında dikilir. Soğuk Savaş böyle başlar. Üstüne bir de Sovyetler'in atom bombası araştırmaları haberi gelir ki tüm ABD teyakkuza geçer. Söylenti odur ki Sovyetler atom bombası bilgilerini bazı Amerikalılardan sağlamaktadır. Bir anda, kurulduğu 1919'dan beri fazla önemsemeyen ABD Komünist Partisi ve üyeleri hedef haline gelir. Bu ortamı körükleyen Senatör McCarthy gibi siyasetçilerin öncülüğünde bir cadı avı başlar ABD'deki komünistlere karşı. Suçlu suçsuz demeden, birçok insan yargılanır. Ama yargılamalarının pek adil olduğu söylenemez.
Kitaba gelirsek, hikâyenin merkezinde Daniel vardır. Anne ve babası Komünist Partisi üyesi olduklarından tutuklanıp hapse atılmıştır. Hikâye 1967 yılında, bu yargılamadan yıllar sonra başlar, ama zamanda geriye dönüşlerle Daniel'in çocukluğuna döner, anne ve babalarının tutuklanma ve yargılanma süreçlerini aktarır, çocuk yaşta ortada kalan Daniel ve kızkardeşi Susan'ın yaşadıkları zorlukları anlatır. Kronolojik bir sıra takip etmediğinden hikâye 1940'ların sonu ile 1960'ların sonları arasında dolaşıp durur. Bir de anlatıcılar farkettirmeden sürekli değişir (çokça Daniel, anne, baba, avukat vb, hatta sıklıkla dışardan bir göz olarak yazar). Bu iki durum kitabın dikkatli okunmasını gerektirir.
Size konuyu biraz toparlayarak anlatsam da kitaptaki hikâyenin tam olarak oturması kitabın ortalarını buluyor. 1967 yılında Daniel bir şeyler anlatıyor, bir geçmişe çocukluk yıllarına dönüp anne bir şey aktarıyor, bir bugüne gelip Susan'ın yaşadıklarına tanıklık ediyoruz. Yani uzun lafın kısası bir süre sabır da istiyor okuyucudan.
.
Dönemle ilgili bilgilere çok kabaca sahiptim kitabı okumadan önce: komünistlere karşı cadı avını da Senatör McCarthy'yi de az çok biliyordum. Ama özellikle sonlara doğru yaptığım araştırmalarla kitap daha da kıymetli oldu benim için. Şahsen başta değil okudukça hatta sonda araştırma yapmanızı tavsiye ederim. O zaman yaşanılanların gerçekliğini göreceksiniz. Mesela Rosenberg'ler (isimlerini hatırlamasam da böyle bir olay aklımın köşelerinde bir yerde kalmış). Kitap bitince konunun gerçek olan Rosenberg'lerin hikâyesi ile nasıl örtüştüğünü fark edeceksiniz. Ama dediğim gibi kitabın etkisi için lütfen okuma sonuna bırakın. Hatta okuma sonu sizi Rosenberg'ler filmi de bekliyor olacak. Daha sonra isterseniz (şaşıracaksınız ama) Melih Cevdet Anday'ın Rosenberg'ler için yazdığı 'Bir Çift Güvercin Havalansa' şiirini okuyabilir, bu şiirden Zülfü Livaneli'nin bestelediği şarkıyı dinleyebilirsiniz.
.
Birkaç kelime de kitabın ismi ile ilgili yazayım. Daniel'in Kitabı Tevrat'ın bölümlerinden birinin adıdır. Yahudilerin büyük peygamberlerinden Daniel'in (Danyal) halkı ile birlikte Babil'e sürülmesini, ortada çektikleri sıkıntıları, Nebukadnezar'ın işkencelerini, sonrasında kral gözünde değerinin artıp tekrar önemli kişi oluşunu aktarır. Bir bakıma eski konumuna yeniden kavuşmadır ana hikâye. Kitapta da amaç Daniel'in, anne ve babasına biçilen suçlu rolünü ortadan kaldırma çabasıdır.
.
ABD'de yaşanan bu cadı avı süreci 1960'lar sonunda gerçeği bulma arayışlarına evrilmiştir. Kitap da bu zamanlarda 1971 yılında yayımlanmıştır. Sistem eleştirilerini, ABD'nin süper güç olma yolundaki yanlış politikalarını, toplumun bir amaç için nasıl manipüle edilebileceğini gözler önüne koyan güçlü bir politik eser. #korsaniledünyaturu Aralık ayı kitabıydı. Herkese tavsiye ederim. Kitapla. Sağlıcakla.
.
Sonsöz:
Eğer toplumsal isterinin yarattığı kötü koşullarda adalet yerine getirilemiyorsa, adalet mekanizmasının başka zamanlarda işlemesi ne sağlar?
.
·
179 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.