Daniel'in Kitabı
E. L. DoctorowYazar:
E. L. Doctorow
Çevirmen:
Seçkin Selvi
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Müthiş bir zihnin muazzam bir edebi yetenekle buluşmasının ürünü, çok güçlü ve zengin bir siyasi roman Daniel’in Kitabı. Doctorow’dan daha önce Ragtime /Caz Dönemi’ni okuyup çok beğenmiştim, bu romanını da okuduktan sonra diğer eserlerini de kesinlikle okumak istediğim bir yazar oldu.
Çok güçlü bir Amerikan siyaseti, kültürü ve kapitalist düzen eleştirisi olan kitap, kısaca Julius ve Ethel Rosenberg’in 1953 yılında Sovyet ajanı olma suçuyla yargılanıp idam edilme sürecinden hareketle yazılan bir kurgu. Eser, kız kardeşi intihara teşebbüs eden Daniel’in onu ziyarete hastaneye gitmesiyle açılıyor. Sonrasında, zamanda sıçramalarla kâh 1940-1950 yılları arasına gidip bu iki kardeşin ve ailelerinin geçmiş hikayesine yöneliyor kurgu, kâh bugüne, 1967’ye gelerek şimdiki hayatlarını anlatıyor. Birkaç yerde de Daniel’in doktora teziyle bölünüyor hikaye ve bu kısımlarda da muhteşem metaforlar kullanan Doctorow’un Tevrat’ın bir bölümüyle ABD arasında çok dahiyane bir şekilde paralellik kurduğunu görüyoruz.
Daniel doktora tezi için ailesinin hikayesini yazıya dökerken bir yandan da geçmişle ilgili bazı sorulara cevap arayışına giriyor. Yüzyıl başında Polonya’dan ABD’ye göç eden bir ailenin ikinci kuşağı olan anne ve babası, bu ülkede yaşam mücadelesi verirken, McCarhtycilik ya da Kızıl Panik döneminin kurbanı oluyor ve devlet sırlarını Sovyetler’e satmakla suçlanıyorlar. Bu hikaye ekseninde İkinci Dünya Savaşı’ndan Vietnam’a kadar olan süreçte Amerikan siyasi tarihi ve kültürünü, Soğuk Savaş döneminde yaşananları anlatıyor Doctorow; ABD’nin siyasi tarihindeki kara lekelere tanıklık ederken ABD özelinden hareketle siyasi düzen, kitlelerin manipülasyonu, kamuoyunun ortak düşman ilüzyonuyla yönlendirilmesi gibi daha genel çerçevede de yine çok güçlü fikirlerini okuyoruz
ölümün kendisi başlı başına yaşayabilir...·380 syf.·1001KitapOkumalarım
8/10
2024 130. kitabı
~~~Toplum bir zorlamadır. Bunun için biz de "zorlamayı" zorluyoruz. Otorite, itici güç oluyor. İtici gücü kırmak gerek. Yasallık yasal olmamak demektir. Vur ve kaç~~~
"Daniel'ın Kitabı" Amerika Birleşik Devletleri'ni parçalayan siyasi durumların çarpıcı kurgusu olurken politik kavramların da anlam arayışının hikayesi gibi. FBI ajanları, New York'taki bir apartmanda komünist bir adam ve karısına ziyarette bulunur ve ülkeyi bölen bir davadan sonra çift vatana ihanetten elektrikli sandalyeye gönderilir. Onlarca yıl sonra, 1967'de, oğulları Daniel hayatlarındaki trajediyi anlamak için mücadele eder. Geçmişi tarafından işkenceye maruz kalan Daniel aynı zamanda bunu yaşamış diğer insanlar gibi, Vietnam Savaşı'nda kendini yok eden bir ülkeyle yüzleşme ihtiyacıyla da boğuşur.
~~~Savaşta, askerin ölümünü kendi komutanları hazırlar. Askerin eline bir tüfek tutuşturup cepheye salıveren ve görevinin sağ kalmak olduğunu söyleyen de hükümetidir. Bütün toplumlar silahlı toplumlardır. Bütün vatandaşlar askerdir. Bütün hükümetler, kendi hükümetlerinin çıkarı adına vatandaşlarını ölüme mahkûm etmeye hazırdır~~~
ABD'deki farklı politik eylem biçimlerinin doğasını ve etkisini ve 1940'larla 1950'lerin 'Eski Sol'undan, 1960'ların 'Yeni Sol'una geçişi irdeler aynı zamanda. Anlatıcı Daniel'ın derdi, ölüme gönderilen anne babasının siyasi ve ailevi mirasıyla yüzleşmektir. E. L. Doctorow un romanı siyasi erkin bireylerin ve kurumların elinde kendini nasıl ortaya koyduğunu ve iktidarın devlet ve şirketlerin elinde toplanması ve kötüye kullanılmasını engellemek için nelerin yapılabileceğini sorar. Babasının "cesur ve zavallı" radikalizmiyle 'Birleşik Devletler'i imgelerle devirmeyi vaat edenlerin gevşek, kibirli, karşı-kültürel beyanları arasında seçim yapmak zorunda kalan Daniel'ın karşısına yalnızca
E. L. Doctorow un romanı siyasi erkin bireylerin ve kurumların elinde kendini nasıl ortaya koyduğunu ve iktidarın devlet ve şirketlerin elinde toplanması ve kötüye kullanılmasını engellemek için nelerin yapılabileceğini sorar. Babasının "cesur ve zavallı" radikalizmiyle 'Birleşik Devletler'i imgelerle devirmeyi vaat edenlerin gevşek, kibirli, karşı-kültürel beyanları arasında seçim yapmak zorunda kalan Daniel'ın karşısına yalnızcaBir "Travma Romanı" Olarak Daniel’ın Kitabı1000Kitap
Puan vermedi·380 syf.·
2026 36. kitabı
E.L. Doctorow’un 1971 tarihli başyapıtı Daniel’ın Kitabı, Amerikan edebiyatının en güçlü tarihsel kurgularından biri olmasının yanı sıra, bireysel belleğin toplumsal travmalarla nasıl çarpıştığını gösteren büyük bir eser olarak karşıma çıktı…Kitapta Julius ve Ethel Rosenberg davasının post-modern ve kurgulanmış bir anlatısını isimleri Daniel ve Susan Isaacson olarak değiştirilen çocuklarının üzerinde bırakılan kalıcı travmaya odaklanıyoruz…1953 yılında Sovyet ajanı oldukları suçlamasıyla idam edilen Julius ve Ethel Rosenberg davasını merkeze alarak, bu trajedinin geride kalan çocuklar üzerindeki yıkıcı etkisi beni okurken çok sarstı…Doctorow, gerçek olayları kurgunun esnekliğiyle birleştirerek sadece bir dava günlüğü değil, bir ulusun vicdan azabını ve bir ailenin parçalanışını anlatıyor…
Romanın en dikkat çekici özelliği parçalı anlatımıdır. Anlatıcı olan Daniel Isaacson, 1967 yılında kendi geçmişini bir doktora tezi formunda yeniden kurgulamaya çalışıyor…Bu durum esere akademik bir mesafe katsa da, Daniel’ın kişisel öfkesi ve acısı bu mesafeyi sürekli ihlal ediyor…Bu da bizlere geçmişin asla "geçmişte kalmadığını", şimdiki zamanı sürekli zehirlediğini simgelediğini gösteriyor…
Eser, edebiyat eleştirmenleri tarafından klasik bir "travma romanı" olarak tanımlanıyormuş…Daniel’ın yaşadığı Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB), anlatının akışını doğrudan etkiliyor. Daniel’ın anıları kopuktur, bazen üçüncü tekil şahısla kendinden bir başkasıymış gibi bahsediyor…Bu, travmanın yarattığı kimlik bölünmesinin ve ebeveynlerinin elektrikli sandalyedeki infazının yarattığı dehşetle başa çıkma çabasının bir sonucu…
Doctorow, Rosenberg ailesinin adını Isaacson olarak değiştirerek kendine geniş bir hareket alanı yaratıyor…Yazarın amacı davanın hukuki detaylarını bir savcı
Okuduğum en güzel kitaplardan biri olan #danielinkitabı beni karmakarışık duygulara sürükledi…1960 yılında başlayan kurgu;çocuk Daniel,genç Daniel ve yetişkin Daniel’in ağzından okuru 1940 ve 1950’lere götürürken siyasi suçlu bulunan anne ve babanın infazına kadar geçen süreyi okuru hiç sıkmadan dengeli bir şekilde kaleme alan Doctorow muazzam bir kitap kurgulamış…
İlk 50 sayfa zaman geçişlerinden dolayı biraz karışık gibi gelse de sayfalar ilerledikçe ortaya edebiyatın siyaset ile uyumlu harmonisi ortaya çıkıyor…Anne babasının haksız yere infazını ispatlamak için onlar adına kurduğu vakıf aracılığı ile doktora tezini hazırlayan Daniel hem okuru değişik konularda bilgilendirip hem de kardeşi Sussan ile kendi çocukluk travmalarına okuyucuyu taşır…İlmek ilmek işlediği kitabını öyle nesnel ve dengede ilerletir ki baştan konuyu bilen okur son sayfaya kadar sıkılmadan merakla kitabı okur…
En iyi siyasi kitaplardan biri olarak geçen Daniel’in kitabı aynı zamanda bir “Başyapıt”olarak da yerini alan ABD ile Rusya arasındaki siyasi çıkar hesapları sonucunda Amerikada’ki atom bombası sırlarının Sovyetler Birliğine taşımaktan yargılanan suçlu mu yoksa kurban mı seçildikleri oğulları Daniel tarafından araştırılan bu çok çok çok özel kitaba kalbimi bırakıp kitabı herkese tavsiye ederim…
İlksöz: Karanlık dönemlerde toplumun da adaletin de gözü kör olur.
İkinci Dünya Savaşı'nda müttefik olan ABD ve Sovyetler Birliği savaşın sonlarında özellikle Avrupa konusunda fikir ayrılığına düşerler. Atom bombasına sahip tek ülke olarak tek süper güç olmak ister ABD, Sovyetler Birliği de karşı rejimle bu isteğin karşısında dikilir. Soğuk Savaş böyle başlar. Üstüne bir de Sovyetler'in atom bombası araştırmaları haberi gelir ki tüm ABD teyakkuza geçer. Söylenti odur ki Sovyetler atom bombası bilgilerini bazı Amerikalılardan sağlamaktadır. Bir anda, kurulduğu 1919'dan beri fazla önemsemeyen ABD Komünist Partisi ve üyeleri hedef haline gelir. Bu ortamı körükleyen Senatör McCarthy gibi siyasetçilerin öncülüğünde bir cadı avı başlar ABD'deki komünistlere karşı. Suçlu suçsuz demeden, birçok insan yargılanır. Ama yargılamalarının pek adil olduğu söylenemez.
Kitaba gelirsek, hikâyenin merkezinde Daniel vardır. Anne ve babası Komünist Partisi üyesi olduklarından tutuklanıp hapse atılmıştır. Hikâye 1967 yılında, bu yargılamadan yıllar sonra başlar, ama zamanda geriye dönüşlerle Daniel'in çocukluğuna döner, anne ve babalarının tutuklanma ve yargılanma süreçlerini aktarır, çocuk yaşta ortada kalan Daniel ve kızkardeşi Susan'ın yaşadıkları zorlukları anlatır. Kronolojik bir sıra takip etmediğinden hikâye 1940'ların sonu ile 1960'ların sonları arasında dolaşıp durur. Bir de anlatıcılar farkettirmeden sürekli değişir (çokça Daniel, anne, baba, avukat vb, hatta sıklıkla dışardan bir göz olarak yazar). Bu iki durum kitabın dikkatli okunmasını gerektirir.
Size konuyu biraz toparlayarak anlatsam da kitaptaki hikâyenin tam olarak oturması kitabın ortalarını buluyor. 1967 yılında Daniel bir şeyler anlatıyor, bir geçmişe çocukluk yıllarına dönüp anne bir şey aktarıyor, bir bugüne
