*Platon, Atina demokrasisinin uzun yüzyılı (MÖ 461-322) döneminde yaşamış, bu dönemin birçok siyasal ve toplumsal olayına tanıklık etmiştir. Genel olarak demokrasi ve kısmen de oligarşi yönetimlerine tanıklık eden Platon, bu yönetimleri bozuk devlet düzenleri olarak eleştirmiş, Devlet’te ise kendi yönetim modelini ortaya koymuştur. Platon’un, yaşadığı dönemin aktif bir politik figürü olduğu dikkate alındığında, Devlet’te ortaya koyduğu yönetim modelini de iktidarı hedefleyen bir siyasal program olarak değerlendirmek olası görünmektedir.Yine Popper’e göre Platon Devlet’te faşist bir anayasa oluşturmuştur.
*Platon’da komünizmin, faşizmin, muhafazakârlığın, totalitarizmin nüvelerini bulmak pekâlâ mümkün -ki birçok düşünür bu konularda birçok eser ortaya koymuştur. Bu çalışmalara ilk olarak 20. yüzyılın etkili düşünürlerinden K. Popper örnek verilebilir. Popper, Açık Toplum ve Düşmanları (2018) adlı eserindePlaton’un Devlet’te öne sürdüğü argümanlardan ve özellikle ideal devlet modelinden hareketle düşünürü “totaliter” bir zihniyet olarak nitelendirmektedir.
*Kitabın girişinde çevirmenlerin kaleme aldığı önsözle başlıyor. Hem çeviri üzerine Hem kitap üzerine hem de Sokrates'in yaşam ve ölümü üzerine açıklamalarla başlıyor. Güzel bir önsöz. Devlet kitabının yazılmasına Sokrates'in ölümü etkili olmuş.
*1 kitapta yapılan bir toplantıda zenginlerin, sofistlerin Bir de Sokrates ve öğrencilerinin konuşup tartıştıklarını okuyoruz.Bu toplantıda yaşlılık üstüne, para ne işe yarar ,doğruluk nedir, eğrilik üstüne konuşmalarla başlıyor. Yapılan tartışmalarda Sokrates savunulan düşünceleri bir bir çürütmeye başlıyor.
Kitabı yavaş okumakta fayda var,tekrar tekrar cümleleri okumak zorunda kalıyorsun.
Kitap doğruluk ,eğrilik üzerine devam ediyor ikinci kitapta, kitabın bir yerinde anlatılan yüzük hikayesi yüzüklerin efendisini hatırlatıyor.
Doğruluğun tanrı katında ve benzer yazarların sözlerinden övülüşünü okuyoruz.
Yavaş yavaş konu düzenlenli bir toplumun nasıl olması gerektiği üzerine tartışmalarla başlıyor görev dağılımları ,kimin ne tür görevlerde yer alacağı, Çocuklar nasıl yetiştirilmesi gerektiği üzerine, nasıl eğitimleri gerektiği,müzik eğitimi, ne tür masallar anlatacakları, devletin koruyucuları nasıl yetişecek, tanrı üzerine yapılan konuşmalarla devam ediyor.
Bu toplumu yalanlar üzerine kurulacak. Geçmişte söylenen masallar veya sözler söylenmemesi gerektiği üzerine kurulacak.
Alıntı
Devletin yararına, düşmanlarına ya da yurttaşlarına yalan söyleyebilirler.(s.79)
Bu devlette Herkes kendi görevini yapacak Kunduracı Kunduracı,Çiftçi Çiftçi olacak v.b . Çok ağır bir kast sistemi var.
Müzik, makam, ritim sanatı üzerine Durulmuş bir devlette bunların olmasının önemi vurgulanmış. Beden eğitimine de önem verilmiş bu devlette hem beden eğitimi hem müzik ölçülü bir biçimde alınacak.
Tabi kitapta bir kast sistemi var. Yöneticiler, koruyucular ve işçiler bunlar sadece kendi işlerini yapacak kimse kimsenin işine karışmayacak.
Kitabın bir yerinde Hitler anımsattan bir yazı var fiziki açıdan bozuk olanları hekimler bırakacak ölsün. Burada Hitlerin Alman üst ırkına benzer bir örnek.
Devlete bulunması gereken dört önemli değerden de bahsedilmiş. Bunlar bilgelik, yiğitlik, ölçü, doğruluk.
Devleti kuracakları zaman halka Bir Efsane anlatılacak, yaratılışla ilgili, yöneticilerin mayasına altın, yardımcı olanların Gümüş, öbür işçilerin mayasına da Tunç ve demir katmıştır diye inandırılacak.
Kadınlara da yer verilmiş, kadınların erkekler gibi devlete bekçilik yapmaları öneriliyor. Burda kadına eşitlikçi bir yaklaşım var diyebiliriz. Ama çocuklarla ilgili onları nasıl yetiştirilmesi gerektiği üzerinde yapılan tartışma acımasız. Çocuklar bir kurul tarafından Büyütülecek annelerinden uzak sağlıklı olanlar kalacak olmayanlar da gönderilecek.
Yönetimin başında bir azınlığın olmasını ve bunların da filozoflar olmasını söylüyor.
Kitapta yönetim biçimleri ile ilgili açıklamalar da geçiyor. Timokrasi, oligarşi, demokrasi, zorbalık.
Mağara alegorisi etkileyici.
İsteklerin özü ve çeşitleri, ruh üzerine, 3 çeşit insan üzerine bilgisever, ünsever, para sever.
Homeros, tragedya, şiir, ressam, benzetme üzerine ruhun üzerine...
Cehenneme iniş:er efsanesi
32 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.