Öncelikle usta yazar Yaşar Kemal'in "İnce Memed" romanını geç de olsa okuduğum için çok mutluyum. Çünkü inanılmaz kaliteli bir roman. Okurken asla sıkılmayacağınız, satırları okurken olayların hemen beyninizde canlandığı, muhteşem betimlemelerle dolu,
karakterlerle birlikte üzülüp, mutlu olacağınız, ders niteliğinde harika bir kitap. Kesinlikle herkesin okuması gerektiğini düşünüyorum. Kitabın bize verdiği en güzel ders; ezmeyin, ezilmeyin, ezdirmeyin. Hakkınızı her zaman savunun. Ne pahasına olursa olsun doğrunun yanında, yanlışın karşısında olun.
Kitabın konusuna gelecek olursak; 5 köyün ağası olan Abdi Ağa'nın yaptıpı zulümler ve bunun karşısında öğrenilmiş çaresizlik duygusu içerisindeki köylülerin zulme sessiz kalırken, İnce Memed'in ağasına karşı başkaldırışı.
Abdi ağa 5 köyün ağasıdır. Çok zulmeden, vicdansız biridir. Kendisi bu 5 köy arasından Değirmenoluk köyünde oturur. Tarlalarını köylüye sürdürür, eker biçtirir. Karşılığında ise sadece karınlarını doyurabilecek kadar mahsül verir. Köylüler, daha kış gelmeden elindeki mahsüller bittiği için bu durumdan şikayetçiler, ama korkudan ses çıkaramazlar. Elindeki mahsuller bitince ağalarının kapısına adeta dilenmeye gidiyorlar. Düşünsenize bir yerde çalışıyorsunuz patronu zengin ediyorsunuz ama size hakkınız gereğinden çok daha az veriliyor. Hakkınız olan ücret veya karşılığında aldığınız ürün çabucak tükeniyor. "Benim hakkımı vermen gerekiyor artık!" diye başkaldırmak yerine patrona iki büklüm olmuş şekilde "bu aralar çok sıkışığım, yardımcı olur musunuz? " diyorsunuz. Patron da sizi ya def ediyor ya da yardım edince (aslında hakkınız olanı veriyor) bir de minnet duymanızı, ona kul köle olmanızı istiyor. Söylenince bile insan çileden çıkabiliyor. Ama germek hayatta bu durum o kadar çok var ki. Bu durumlarda bize İnce Memedler lazım.
İnce Memed 11 yaşında yetim, annesiyle birlikte yaşayan bir çocuktur. Memed de, Abdi ağanın tarlasını sürer. Ama Abdi ağa, hakkını vermeyi bir kenara bırakalım Memed'i sürekli hor görür, onu döver, ona sürekli işkence etmektedir. Bu durumdan bıkan Memed de annesini bırakarak köyden kaçar. Ayağına batan dikenlere aldırmadan koşar koşar yakın bir köye kadar gider. Orada bir evin kapısını çalar ve onlara sığınır. Süleyman emmi de Memed'i kırmayarak onu içeri alır. Ona acıdığı için yemek, kıyafet vesaire verir. Süleyman emmi, Memed'e kendi oğlu gibi davrandığı için Memed bu durum karşısında bir daha oradan ayrılmak istemez hatta kendi evlatları olmak ister. Karşılığında istediği her şeyi yapmaya hazır olduğunu söyler. Memed de Süleyman emminin keçilerini otlatarak kendisini yük hissetmekten kurtarır. Memed uzunca bir süre Süleyman emminin evinde kalır. İzini kaybettirir, ama bir süre sonra annesini düşünür, onu özler oldu. Bu yüzden Süleyman emminin uyarısına rağmen kendisini tutamayıp keçileri otlatmaya götürürken köyüne gizlice girer. Köylülerden birine rast gelir. Annesini sorar. Köylüden, Abdi ağaya hiçbir şekilde kendisini gördüğünü söylememesini istemesine rağmen köylü Memed'i dinlemeyerek gider Abdi ağaya anlatır. Abdi ağa da küplere biner. Atını alır doğru Süleyman emminin evine gider ve Memed'i oradan alıp annesine teslim eder. Ceza olarak da mahsullerin sadece dörtte birini Memedlere verir, gerisini kendine ayırır. Daha kış gelmeden mahsulleri biter. Çaresiz kalan annesi, son çare olarak ahırlarındaki ineği Abdi ağaya çok ucuza satmak zorunda kalırlar. Günlerden bir gün Memed ve yakın arkadaşı olan Mustafa şehre inerler. Şehre indiklerinde burada hiçbir ağa olmadığını, herkesin kendine ait bir toprağı olduğunu, çalışıp kazandığı her şeyin sadece kendilerine kaldığını görürler. Bu durum onların çok hoşlarına gider. Kendileri o kadar çalışmalarına rağmen Abdi ağa onlara bir karış toprak bile vermediği için çok üzgündür. Memed ve Mustafa köye dönerler Mustafa kendi evine giderken Memed ise küçüklüğünden beri çok sevdiği aşkı Hatçe'nin yanına gider. Hatçe ile her akşam bir yolunu bulup görüşürler. Bir gün Hatçe ve Memed, Hatçe'nin annesine yakalanırlar. Hatçe'nin annesi ise kızının bir daha çıkmaması için akşamları onun elini ayağını bağlarmış. Bütün köy Hatçe ve Memed'in aşkını bildiği halde Abdi ağa Hatçe'yi kendi yeğenine ister. Hatçe'nin ailesi ise Abdi Ağa'nın yeğenini istemediği halde korkudan verirler. Bu duruma dayanamayan Hatçe ve Memed birlikte kaçarlar, bir mağaraya sığınırlar. Orada Hatçe ile Memed birlikte olur. Abdi ağa, onların kaçtıklarını duyduktan sonra adamlarını, yeğenini yanlarına alarak onların peşinden iz sürmek istediler. Ama öncesinde köylülere sordular "Siz onları gördünüz mü? "diye. Herkes onları görmediğini söyledi, ama Topal Ali denen adamın iz sürme konusunda çok iyi olduğunu, eliyle koymuş gibi onları hemen bulabileceğini söylerler. Bu durum karşısında Abdi ağa da Topal Ali'yi yanına çağırır. Topal Ali, Abdi ağa, yeğeni ve Abdi ağanın adamları birlikte Hatçe ve Memed'i aramak için yola çıkarlar. Aslında köylüler Memed ve Hatçe'nin kaçmalarına bir yandan çok sevindiler. Topal Ali de aynı şekilde çok sevinmesine rağmen söz konusu iz olunca kendisini tutamamaktadır. Hatçe ile Memed'i bulmak istemediği halde iz sürme konusunda kendisinden yardım istendiği için kendisini tutamayıp izi sürüp, Memed ve Hatçe'yi saklandıkları mağarada bulurlar. Memed ve Abdi ağanın adamları arasında çatışma çıkar. Memed, Abdi ağayı ve yeğenini vurur. Abdi ağa yaralanırken yeğeni ise olduğu yerde can verir. Memed de yaralanmıştır. Topal Ali ise nelere sebep olduğunu gördüğü için çok üzgündü, ama iz konusunda kendisini tutamıyordu. Köylü, Memed ve Hatçe'yi bulduğu için Topal Ali'ye kızgındırlar. Topal Ali kendisine artık istese de istemese de hiçbir konuda iz sürmeyeceğine dair söz verir. Memed, Hatçe'ye köye dönmesini daha sonra gelip onu alacağına dair söz verir. Abdi ağayı, yeğenini ve Hatçe'yi köye doğru götürürler. Abdi ağa bir zaman sonra iyileşir ve intikamını almak için Hatçe'ye bir iftira atar. Yeğenini öldüren kişinin aslında Memed değil de Hatçe olduğunu söyler. Köylülerden de kendisine yalancı şahitlik etmesini ister. Köylüler de yapar. Bu durumda Jandarma gelip Hatçe'yi alır hapse sokarlar. Abdi ağa hırsını alamaz ve gider Memed'in annesini döve döve öldürür. Memed daha önce kaçıp sığındığı Süleyman emminin evine doğru koşar. Süleyman emmi onu dinler ve ne olduğunu anladıktan sonra jandarmalar gelip Memed'i almaması için kendisini emniyetli bir yere götürmek ister. Bulduğu çözüm ise Memed'in dağa çıkması. Süleyman emmi Memed'i de alıp dağa doğru gider. Süleyman emmi, yol boyunca Memed'e tavsiyelerde bulunur. Ne yapması, nasıl davranması gerektiğini anlatır. Orada kendisine hiç güvenmediği halde mecburiyetten Memed'i Deli Durdu'ya emanet eder. Deli Durdu; kafasını estiğini yapan, hiç kimseyi dinlemeyen, serseri ruhlu, vicdansız, herkesi soyan, işkence eden bir adamdır. Memed'e Süleyman emminin hatrı için çok iyi davranır. Ona silah ve mermi verir birlikte soyguna gideceği vakit Memed'i de çeteye katarak insanları soyarlar, silahlı çatışmalara katılırlardı. Memed silahlı çatışmalara katıla katıla nişanı çok iyi tutturan birisi hale gelmişti. Orada çete arasında Cabbar adındaki kişi ile iyi arkadaş olmuşlardı, ama Deli Durdu'yu hiç sevmezdi. Yeni bir çatışma esnasında İnce Memd, Deli Durdu'nun yaptıklarına dayanamayıp silahı Deli Durdu'ya doğrultur. İkisi arasında çatışma çıkar ve Memed çeteden tamamen ayrılır. Cabbar ve Recep çavuş da Memed'le birlikte olur. Artık üçlü takılırlar. Bir gün Memed köyüne dönüp anasını ve Hatçe'yi görmek ister. Arkadaşı Cabbar bunun çok tehlikeli olduğunu söyledi. Söylendiği halde kendisini tutamayıp köye gider. Köyde annesinin işkence yoluyla öldüğünü, Hatçe'nin ise yalancı şahitlikle hapishaneye düştüğünü duyunca deliye döner. Abdi ağadan intikam almak için evine gider ama maalesef evinde olmadığını, kaçıp başka bir yere sığındığını duyar. İnce Memed, ağanın saklandığı evi bularak ateşe verir. Abdi Ağa'nın öldüğünü düşünerek köye geri dönerler. Köylülere Abdi ağanın öldüğünü, mahsullerin kendi aralarında paylaşabileceklerini, artık her kazandığı sadece kendisinin olabileceğini, zulme uğramayacaklarını söyler. Köylü bu duruma çok sevinir, ama bir zaman sonra topraklarını köylüye dağıttığını duyan Abdi ağa hesap sormak için geri dönmek ister. Ama İnce Memed'in korkusundan gelemez. Abdi ağanın ölmediğini duyan İnce Memed, Cabbar ve köylü çok şaşırır. İnce Memed utancından bulunduğu yeri terk eder. Köylüler bu duruma çok kızarlar. Abdi Ağa Memed'in kendi topraklarını köylüye dağıttığını duyduğumda kendisinden kurtulmak istediği için kendisi gibi çok zalim bir ağa olan Ali Safa Bey'den daha sonraları başkalarından da yardım ister. Abdi ağa, artık Memed'e rahat vermez. Ali Safa Bey Toprak karşılığında kendisine yardım edeceğini söyler. Abdi ağa Memed'in korkusundan kendisi bir şey yapamayacağından dolayı Ali Safa Bey'in isteğini kabul eder. Tek arzusu Mehmet'in ölmesiydi. Ali Safa Bey, sağ kolu olan dağlarda eşkıyalık yapan Kalaycıdan yardım ister. Kalaycı Memed'e pusu kursa da kurduğu pusuya kendisi düşer ve ölür. Memed ile çok uğraşırlar ama Memed her seferinde kendini bir şekilde kurtarır. İnce Memed, Hatçe'nin ne durumda olduğunu görmek için onu hapishanede ziyaret etmek istediğini söyler. Cabbar her yerde jandarmaların kendisini aradığını, bu yüzden çok tehlikeli olduğunu söylese de İnce Memed kendisini dinlemez. Tüm bu durumlara sebep olan Topal Ali'den yardım ister. Topal Ali de yaptıklarından çok pişman olduğu için en azından kendisini affettirmek adına İnce Memed'e yardım eder. Ona kıyafet bulup gizlice köye inmesini sağlar. İnce Memed hapishaneye Hatçe'nin yanına gider. Orada Hatçe ile hiç konuşmadan göz göze bakarlar sadece. Memed, Hatçe'ye bir miktar para verip oradan uzaklaşır. Hatçe, bu durumu hapishanede kendisine en yakın hissettiği Iraz'a anlatır.
Iraz 20'sinde dul, bebeğiyle ortada kalmış bir kadındır. Iraz'ın kocası öldükten sonra kayınbiraderi kendisi ile evlenmek ister, ama Iraz karşı çıkar. Kayınbiraderi bu duruma çok kızar ve topraklarını elinden alarak intikam alır. Iraz, farklı işlerde çalışarak çocuğunu büyütür. Çocuğu 21 yaşına gelince mahkemeye başvurarak topraklarını geri alırlar. Topraklarını geri aldıktan sonra oğlu olan Rıza tarla sürerken amcasının oğlu tarafından öldürülür. Bu durumu Iraz kaldıramaz ve kayınbiraderinin evini basarak ateşe verir. Kayınbiraderinin oğlu yani katil, Iraz'ı şikayet ederek hapishaneye girmesine sebep olur. Hapishanede Iraz, Hatçe ile tanışır ve çok iyi anlaşırlar. Ana kız gibi olurlar. İnce Memed, Hatçe'nin hapishanede kalmasına gönlü razı olmadığı için onu kaçırmak ister. Bu durumu tek başına yapamayacağından dolayı önce Cabbar'dan yardım ister. Cabbar yapamayaccağını söyleyince bu sefer Topal Ali'den yardım ister. Topal Ali Hatçe'yi ziyaret ederek onların 2 gün sonra farklı bir yere sevk edileceğini öğrenir. Bu durumu gelip İnce Memed'e anlatır. İnce Memed de bu durumu fırsat bilerek jandarmalara pusu kurar. jandarmalar, Iraz ve Hatçe'yi getirdikleri sırada İnce Memed onlara saldırır. Jandarmalar yaralandığı sırada İnce Memed de Hatçe'yi ve Iraz'ı alarak oradan hızlıca uzaklaşır. Kimsenin bilmediği bir tek İnce Memed'in bildiği dağ başındaki bir eve giderler. Topal Ali ve daha önce İnce Memed'in faydası dokunduğu köylü onlara yemek, silah, mermi vs getirir. İnce Memed her köye indiğinde ya da dağdaki evine çıktığında iz bırakmamak için arkasından çalı sürerdi. Ama bir keresinde yine köye ineceği vakit kendisiyle çalıyı götürmeyi unuttu. Geri gidip tekrar gelemeyeceğini anladığı için hızla gidip gelmek istedi, ama gel gör ki jandarmalar zaten sürekli kendisini arardı. Bu sefer de iz sürerken Memed'in arkasından bıraktığı izi bulurlar ve izi takip ederler.
Hatçe o kış hamile kalır. Yaza doğru doğum yapar. Doğum yapacağı gün jandarmalar İnce Memedlere pusu kurar ve ateş açarlar. İnce Memed öğleye kadar jandarmalara karşılık vererek onların kendilerini yakalamalarına izin vermez ama bir yerden sonra Memed köyden eve döndüğünde kendisiyle mermi getirmeyi unuttuğu için mermisi hemen bitmiştir. Normalde asla teslim olmayacak Memed, o gün oğlu doğduğu için oğluna zarar gelmemesi adına teslim olmak ister. Silahına beyaz bir bez bağlayarak teslim olacağını söyler. Bunun üzerine operasyonu düzenleyen Asım çavuş, jandarmalara orada beklemelerini, kendisinin gidip Memed'e teslim alacağını söyler. Memed'in yanına vardığında çocuğunun doğduğunu görür. İnce Memed daha önceki pusularda birkaç kere Asım çavuşu istese vuracağı ama vurmadığı için bu sefer de Asım Çavuş Memed'e bir iyilik yaparak onu serbest bırakmak istemiştir. Asım Çavuş bir kılıf uydurmak için mağaradan çıkmadan önce İnce Memed'e 4-5 tane mermi verip oradan uzaklaşır. Jandarmaların yanına vardığında "Memed bize pusu kurdu. O yüzden bizim buradan uzaklaşmamız gerekir." der. Böylelikle İnce Memed yakalanmamış olur. Memed, eşini ve Iraz'ı alıp farklı bir mağaraya gider, yaşamını orada sürdürürler. Bir zaman sonra tekrar onlara pusu kurulur. Pusu esnasında Hatçe vurularak ölür. İnce Memed deliye döner. Memed, köylüden Hatçe'yi gömmelerini ister. OIraz ise Memed'e bu oğlanı bu mağaralarda bu soğukta yaşatamayacağını söyleyerek bebeği kendisine vermesini istedi. Onu kendi oğlu yerine koyacağını, ona çok güzel bakacağını söyler. İnce Memed de oğluna son kez bakarak Iraz ve oğlunu salar. Bir zaman sonra devlet tarafından af çıkar. İnce Memed bu aftan yararlanmak ister, ama köylü buna itiraz eder. Çünkü biliyorlar ki Abdi ağayı öldürse öldürse İnce Memed öldürür. O öldürmezse Abdi ağa tekrar köye döner, köylülere istediği kadar zulmeder. Köylüler de bu durumu istemediği için Memed'den aftan yararlanması yerine Abdi ağayı öldürmelerini ister. Eşi Hatçe'nin ölmesinin sebebinin Abdi ağa olduğunu, köylüye zulmeden, başına bu kadar olay gelmesinin ve annesinin ölümünün sebebinin Abdi ağa olduğunu düşününce tekrar öfkeye kapılır. Öfkeden deliye dönen Memed bu tür pusuların hep Abdi ağanın altından çıktığını bildiği için bu sefer kendisini kesinlikle öldürmek ister. Köye indiğinde Abdi ağanın yerini bulması için Topal Ali'den yardım ister. Topal Ali, Abdi ağanın evinin adresini verir. Memed de silahını alıp atına binerek doğru Abdi ağanınn yaşadığı eve gider, Abdi ağayı orada öldürür ve köylüye gelip müjdeyi verir ve oradan uzaklaşır. Bir daha da İnce Memed'i gören olmadı.
·
252 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
