Ahmet Ümit'ten okuduğum ilk roman. Aslında Ahmet Ümit'e başlamak gibi bir niyetim de yoktu sadece uzun zamandır kitap okumadığım için ince bir roman okumak istedim ve bu denk geldi. Kütüphane görevlisi de yazarın en beğenilmeyen ve ince kitabını seçtiğimden bunu anlamış olacak ki ince diye mi aldın dedi :)
Ben genel hatlarıyla beğendim kitabı aslında. Daha sonrasında kitap hakkındaki yorumlara bakmayı, fark etmediğim bakış açılarını görmeyi severim. Ama çoğunluk kitabı beğenmemiş, zaten puanı da pek yüksek değil sitede de. Ama ben beğendim ve kararımın arkasında durmak istiyorum. Sırf çoğunluk beğenmedi diye kitaptan soğumak mantıklı değil. (Arada istemeden de olsa bu durumu yaşadığım oluyor, bazen kitap hakkında çok fazla dikkat etmediğim konularda olumsuz yorum görünce soğuyorum o kitaptan. Ama bu öyle değil. Benim için de mükemmel bir kitap değil beğenmediğim noktalar da oldu. Ancak genel hatlarıyla güzel bir kitap olduğunu düşünüyorum.)
Kitap 12 Eylül döneminde hapse girmiş, dönemin solcu gençlerinden birinin araştırma için gittiği köyde geçirdiği kaza sonucu yardım ararken bir cem toplantısına denk gelmesi ve uzaktan dinlemeye karar vermesi üzerinden ilerler. Toplantıda bahsedilen gençle kendi hayatı arasında paralellikler olduğunu fark eder. Kitap intihar eden İsmayil'in ortaya dökülen yaşantısıyla Süha'nın geçmişinden izler bulması geçmişine dönmesi üzerinden ilerler. Bir alevi genci olan İsmayil (yazar köy ağzıyla böyle yazmayı tercih etmiş)'in hakikate ulaşma çabasıyla, solcu bir genç olan Süha'nın halkı için verdiği savaş... Amaca bakarsak tamamen farklı belki de zıt denebilir ama savaşın süreci, cahillerle olan mücadele daha doğrusu cahiller için onlara rağmen ve onlar için savaşmak... İsmayil alevilikteki yozlaşmadan yakınmakta, din adamlarının eskisi gibi olmadığını düşünmekte; Süha ise halkı sömürenlerden halkı korumak istemekte. Ama sorun şu ki halk iki durumdan da memnundur. İki genç de verdikleri savaşı kaybettiklerinde halk kendileri ile savaştıklarını düşündüklerinden bu savaşları kaybetmelerine çok sevinir, ne yazık ki...
Bir yandan da alevilik ve solculuktaki yanlışlara değinir. Her din ve inanışta olan ezbere ve değişime açık olmayan anlamsız kurallar... İsmayil intihar ettikten sonra otopsisi yapılır ve sünniler tarafından yıkanıp cenaze namazı kılınır. Bu yüzden şeriatın işe girmesiyle inancın bozulabileceği ihtimali nedeniyle onu inançlara uygun gömmek istemezler. "Tarikat ve şeriatın işleri karışmamalıdır."
Kitapta dikkatimi çeken bir diğer nokta ebeveyn çocuk ilişkisi. Sanırım her dönemde böyle, her dönemde bu kadar uzak ve kopuk...
"İnsan ne kadar yakın olmaya çalışsa da çocuğuyla arasındaki uzaklığı tümüyle kaldıramıyor." Bazen bu istenmiyor, bunun için uğraşılmıyor da...
"İçerde jandarmalardan ölesiye sopa yediğimizde, basına ulaştırsınlar diye kanlı gömleklerimi gönderiyordum dışarıya. Yıkayıp bana geri yolluyor, 'Kim bilir ne yaptınız ki sizi böyle dövdüler' diyordu. Acı çektiğini biliyordum ama o bunu gizliyor, kusuru yine bende buluyordu. Keşke oğlunun onurunu korumak için onu mezardan çıkarıp buraya getirebilen şu köylü kadar cesur olabilsetdi babam."
"Bırak saçmasapan konuşmayı. Kim ne yaptı sana köyde? Herkes sever sayar seni. Kendi kendine kuruntu yarattın. Âlem kötü, sen iyisin."
"Hadi Hüseyin Dede bilgisiz, bizim köyün sofuları bizim inancımızı bilmiyor, peki Cınbar Dede'nin nesi var? Yok İsmayil, eğri oturup doğru konuşalım. Bence kusur sende. O ulu kişileri suçlayacağına sen önce kendine bak."
Bazen ebeveynlerimizle çok farklı hatta zıt düşünürüz genelde bu kuşak farkından gelir. Ama bazen yaşıtlarımızla bile anlaşamayız, anlaşılamayız...
Kitabın dili sorunluydu biraz, kitaptaki karakterler mükemmel bir dille ve edebi bir şekilde konuşuyorlardı. Tabi okuma açısından daha rahat ama tutarsız. Köyde yaşayan, pek okumayan insanların o kadar düzgün bir şekilde kendilerini ifade etmeleri pek mantıklı değildi. Sonuç olarak orta kalitede, okunabilecek bir kitap.
·
422 Gösterim
1 Yorum
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.