Karamazov Kardeşler şüphesiz büyük bir eserdir. Öyle ki "Karamazovluk" Rusya'da bir kavram haline gelmiştir. Kavganın, çatışmanın, düşkünlük ve şehvetin adı Karamazovluk olmuştur. Kitapta bir aile üzerinden tüm insanlık irdelenmiştir. Ahlaki eylem, inanç - inançsızlık, ölüm gibi konular farklı bakış açılarıyla işlenmiştir. Ayrıca kitap Dostoyevski'nin kendi yaşamının bir değerlendirilmesi olarak da görülmüştür.
Kitabın konularından biri olan "baba nefreti ve vicdan azabı" doğrudan Dostoyevski'nin kendi yaşamıyla ilişkilendirilebilir. Dostoyevski'nin babasıyla olan ilişkisi hiçbir zaman olması gereken ya da olması gerekene yakın bir baba-oğul ilişkisi olmamıştır. Babası sağken onun ölümünü istemesi doğrudur. Babası öldükten sonra kendini suçlamış hissettikleri için vicdan azabı duymuştur. Kitapta da Baba Karamazov'a kendi adını vererek bunalımını bizden gizlememiştir.
Karamazov Kardeşler babalarının ölümünü gizliden gizliye isterler. Çünkü Fyodor Pavloviç zevk düşkünüdür. Çocuklarını utandırmıştır. Onun umursamazlığı ve sorumsuzluğu çocukları ezip geçmiştir. Kitapta Fyodor Pavloviçe baba denilip denilemeyeceğini uzun uzadıya tartışılır.
Dostoyevski'nin en sevdiğim özelliklerinden biri de kahramanları tartışırken kendi fikrine yakın olan tarafı kayırmamasıdır. Tartışma taraflarını çok güçlü tasarlar. Devlerin fikir savaşlarına şahit oluruz. Bir hristiyan olarak Dostoyevski inancın saf, katıksız ve rasyonellikten uzak olması gerektiğini düşünür. Ancak kitap kahramanı olan Ivan Karamazov'u kendi fikrine taban tabana zıt çok güçlü bir rakip olarak tasarlamıştır. İvan Karamazov Tanrı'ya insanlık için başkaldıran bir isyancıdır. Kötülük problemine takıntılıdır. Tanrının yarattığı dünyanın böylesine acımasız ve vahşi olduğunu kabullenmek istemez. İnançlılar kötülük problemine "öteki dünyadaki adalet" kavramıyla yanıt verseler de Ivan Karamazov "öteki dünyadaki adalet" hususuna alaycı bir üslupla yaklaşır. Çocukların ve çaresiz insanların bunca kötülüğe maruz kaldıktan sonra başka bir dünyadaki adaletin anlamlı olmadığını düşünür. Tanrıyı reddetmiyorum ama insanları sevdiğim için yarattığı düzeni kabul etmem mümkün değil der.
Kitapta "insan din için değil, din insan içindir" yaklaşımı hakimdir. Taraflardan bir diğeri olan Alyoşa inancını korku ve otorite üzerine değil sevgi ve merhamet üzerine temellendirmiştir. Yine Ivan'ın Tanrıya baş kaldırmasının sebebi de insanlık içindir.
Kitap daha pek çok felsefi görüş ve psikolojik tahlil içermektedir. Konuların hepsine değinemedim çünkü yazar üzerinde günlerce düşünüp çalışılması gereken bir kitap yazmıştır. Ben bir taslak yazmak istedim. Herkesin okumasını tavsiye ederim
·
33 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.