Yedigey Cangeldi’yi tanıyın!
Yıllar evvel çalıştığım okula gelen bir yazara onu çok etkileyen bana tavsiye edebileceği bir kitap olup olmadığını sormuştum ve o da bana Gün olur asra bedel kitabını önermişti. Kazangap’ın ölümüyle başlayan kitabın ilk sayfaları nedense beni içine çekmemişti o zamanlar. Ta ki geçtiğimiz hafta, Nurullah Genç, katıldığım söyleşisinde bu kitaptaki Nayman Ana efsanesini anlatıncaya kadar, o zaman mutlaka okumalıyım dedim. O kadar etkileyiciydi ki Nayman Ana’ın mankurtlaşan oğlunu bulmak için gösterdiği çaba, ama oğlunun kafa derisi kazınıp koyun derisiyle kaplandığı için hafızasını yitirmesi ve anacığını tanıyamayıp efendisinin isteğiyle onu öldürmesi...
Kitapta bu efsane sadece bir bölümde geçiyor aslında, uçsuz bucaksız Sarı özek bölgesinde Boranlı köyündeki istasyonda çalışan Kazangap ve Yedigey’ in hayatlarını okuyoruz.
Kurguyu öyle güzel işlemiş ki Aytmatov, aslında yaşananlar Kazangap’ın cenazesinin olduğu gün yaşananları Yedigey’ in gözünden geçmişe giderek anlatıyor. Bunu yaparken de o bölgede efsaneleşen Nayman Ana ve Raymalı Aga’nın hikayelerine yer veriyor. Tabi Kazak kültürü, insan ilişkileri ve köy hayatınının nasıl olduğunu da çok güzel yediriyor bölümlerin içine...
Raymalı Aga’nın genç yaştaki Begimay’a aşık olması ama ona kavuşmasına engel oldukları için kardeşi Abdilhan’a yalvarmasını anlatan efsaneyi, Zarife ile Abutalip’in köye gelişleri ve Yedigey’in hayatını nasıl bütünüyle sarstığını, Yedigey’in devesi Karanay’ın köydeki hayatı nasıl etkilediğini, Yedigey’in duygu dünyasını, aşkını, hisssetiklerini, çocuklarına ve Zarife’nin yavrularına olan davranışlarını öyle güzel yazmış ki Cengiz Aytmatov...
Kitaptaki olayları tek tek anlatmak istemiyorum ama Yedigey’in insani tepkileri, çocuklara olan sevgi ve şefkati, yaşadığı aşk acısı, Kazangapla olan samimi ve derin arkadaşlığı beni fazlasıyla etkiledi, Aytmatovun yarattığı karaktere bayıldım.
Ayrıca, yazar Stalin dönemini, dönemin şartlarını, eğitimin nasıl insanları şekillendirip mankurtlaştırabileceğini, insanların kendi dillerini bile rahat kullanamamalarını, özdeğerlerin ne kadar önemli olduğunu çok güzel ifade etmiş.
Yazarın Beyaz gemi ve Cemile kitaplarını okumuştum ama bu kitaptan sonra devam niteliğindeki Cengiz Han’a küsen bulut kitabı başta olmak üzere külliyatını okumaya karar verdim. Çok çok tavsiye ediyorum. Okuyun okutun, çıkaracağımız pek çok ders var bu kitapta.
·
38 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.