Yas ve simgeleştirmeDüşünce
Yas uğraşı dört süreçten oluşur,
bunlar:
1. Simgesel ölüm
2. Çerçevenin uygulanması
3. Ölüyü öldürmenin gerekliliği
4. Nesnenin kurulması ve kaybettiğimiz kişinin gözünde olduğumuz şeyden vazgeçmek
SİMGESEL
Simgeseli simgesel yapan, gösteren ile gösterilen arasında sabit bir ilişkinin yokluğudur. Bu simgesel ilişkiler ölenin kayba uğrayanda keyfi olarak düzenlenmiş, kültürel olarak kurulmuş bağlantılarıyla ilgilidir. Ve öyle görünüyor ki “biyolojik ölüm simgesel ölümden önce değil, sonra geliyor”(sy. 112) gibidir. Bir kişiyi gömme ve uğurlama ritüelleri bu simgesel ölüme işaret ediyor gibir. Öleni tekrar tekrar hatırlamak, onun zihnimizde işgal ettiği simgesel yeri düzenlemek ve onu ölüme uğurlamak anlamına gelecektir.
ÇERÇEVE
Freud’a göre yas kişinin nesneye yaptığı libidinal yatırımların geri çekilmesi, ve anlamlandırılarak işlenmesi sürecinden oluşur. Bu sayede nesnenin kişide oluşturduğu temsillerin tüketilmesi söylenmek istenir. Ben en sonunda gerçeklik ilkesine boyun eğmek zorunda bırakılır. Peki ama bu süreç ne zaman sona erer? Leader’a göre bu süreçte çerçeve motifi devreye girer: Çerçeve uzamı böler. Doğa kendi içinde bir manzara resmi sunmaz, biz kültür aracılığıyla bir manzara resmi görmeyi öğreniriz. Bir şey çerçeveye alındığı anda artık “koşullanmış bir şey” olur ve artık “yapay” olduğuna dikkat ederiz. Çerçeve bize bir şeyi gerçeklikten alıp artık bir temsiller düzlemine sokmamızda yardımcı olur. Franz Kaltenbeck “kayıp nesnenin tüm temsillerinin bir küme oluşturacak şekilde bir araya getirilmesi gerektiğini öne sürer: temsiller olmanın ötesine, başka bir boyuta geçmeleri gerekmektedir”(sy. 98) der. Yani artık temsiller olarak temsil edilmeleri gerekmektedir.
ÖLÜYÜ ÖLDÜRMENİN GEREKLİLİĞİ
Birisi öldüğünde onun yanındayken o hala ölmemiş gibi davranır, saygılı ve seçici bir dil kullanırız. Birinin gerçekten ölmesi onun simgesel olarak da gömülmesini içerir. İkinci kez öldürmek biyolojik ölümden onu simgesel olarak istirahate kavuşturmaya tekabül eder. Bu temel özellik ölünün hayatımızda kapladığı yerin simgesel olarak yeniden düzenlenmesini de içerir.
NESNESİNİN KURULMASI VE KAYBETTİĞİMİZ KİŞİNİN GÖZÜNDE OLDUĞUMUZ ŞEYDEN VAZGEÇMEK
Freud Yas ve Melankoli’de bir kişiyi kaybetmekle onda neyi kaybettiğimiz arasında bir fark olabileceğine işaret eder. Öncelikle nesneyi bir bütün olarak kavramalı, sevmeli ve saygımızı onda hissetmeliyiz. Bu olmadığı takdirde nesne ölüme terkedilemez. Başka bir deyişle bu olmadığı takdirde nesneyle yarım kalmış bir hesaplaşmamız var demektir ve ölü simgesel olarak zihnimizde dolaşmaya devam eder. Örneğinin annesini kaybetmiş orta yaşlarda bir birey ona daha önce göstermediği ilgi alaka, yakınlık ve sevgi gösterileri için suçluluk duyuyor olabilir. Dolayısıyla bu suçluluk duygusuna bağlı olarak da yas süreci sekteye uğruyordur. Burada nesne için bir boşluğun da olması gerekir. Bu boşluk nasıl ki sevdiğimiz bir nesneyi yerleştirecek zihinsel boş bir alana ihtiyaç duyuyorsak, onun ölümünü de yerleştirebileceğimiz bir yere ihtiyacımız olduğuna işaret eder. Bu aynı zamanda nesne ile olan bağımızı yeniden düzenlemek anlamına da gelir. Nesne için olduğumuz şeyi ve artık olamadığımız şeyi de kabullenmeliyizdir.
·
1 +1'leme
·128 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.