Alışılmış kurnazlığı, insan doğası üzerine bilgisi ve ironisiyle Aristoteles...
Güçlü ve güvenilir bir hitabet için neden eski üstadın fikirlerine danışmayalım?
Hocası Platon gibi o da döneminin müfredat eğitiminde oldukça etkili olmuştu.
Yalnız aralarında şöyle bir fark vardır ki: Platon erken dönem Hristiyan düşüncesinde daha etkili olsa da, Aristoteles Ortaçağ Kilisesinde etkili olmuştur.
Hatta dönemin Ortaçağ Manastır eğitiminde öğrencilere müfredat dahilinde "Trivium(Üçleme) Eğitimi" verilmişti. Bu eğitim, gramer ile başlayıp, retorik ile devam edip, felsefe-mantık bölümü ile tamamlanmıştı.
Elimizdeki kitap ise, Aristoteles'in Retorik ders notlarının bir derlemesi şeklinde oluşmuştur ve aslında bir kitap içinde üç kitap barındırmaktadır:
1.Kitap: Retoriğin tanımı ve alanını tanımlamakta ve hitabetin türlerini açıklamaktadır.
2.Kitap: Karakter ve duygunun 'retoriksel ispat' için önemini vurgulamaktadır.
3.Kitap ise: Retoriksel ispat ve konuşmaların nasıl ve hangi düzenle oluşturulması gerektiği üzerinde durmaktadır...
Kendisinin deyişiyle Retorik, diyalektiğin eşdeşidir ve dizgisel olarak ele alınacak bir konudur. Hatta daha da ileriye gider ve Retoriği bir "sanat" olarak ele alır. Yargıyı coşkularla saptırmaya başvurur. Öyle ki, ona göre kanıtlarla inandırma bir tür gösteridir ve Retorikçinin bir gösteride elde etmesi gereken 3 temel mesele vardır:
1-ETHOS: Konuşmasını etkili kılabilmek için sağlam bir karakteri olmalıdır.
2-PATHOS: Dinleyenlerde coşku uyandırabilmelidir.
3-LOGOS: Bir hakikati ya da sözde hakikati kanıtlar yoluyla tanıtlama gücüne sahip olmalıdır.
NOT.
1-"Aristoteles'e göre, bir söylev aşırı süslemelerden kaçınılarak, açık ve anlaşılır düzenlenmelidir."
2-"Ender, bileşik ve yeni bulunan sözcükler, düzyazıda dikkatle kullanılmalıdır."
3-"Söylev düzyazısının dili, sıradan karşılıklı konuşmanınki gibi olmalıdır."
4-"Konuşma sırasında asla yapmacık değil, tam aksine doğal olarak konuştuğu izlenimini vermesi gerekir."
5-"Düzyazı dilinde, şeyler için kurallı ve uygun terimlerin yanında eğretilemeli
(metaforik) terimler, ancak yarar getiriyorsa kullanılabilir."
SONUÇ olarak, Aristoteles'in retorik kuramı, retorik çalışmalarının ötesinde, yüzyıllardır devam eden kalıcı bir etkiye sahiptir. Yine günümüzde, algoritma, yapay zeka ve makine öğrenimi gibi alanlar, onun mantık ve retorik çalışmalarından beslenmektedir.
·
1 +1'leme
·2.063 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.