·74 syf.····Okunma: 24 Kasım 2023 20:25 -spoiler-
Bu kitabı ikinci okuyuşum. İlk okuyuşumda hiçbir şey anlamamıştım ve ne yani gerçekten hamam böceğine mi dönüştü, sırtındaki yarayı detaylıca anlatması, kapılardan geçememesi, ailesiyle konuşarak iletişime geçememesi gibi… Kitapla ilgili yorumlara bakıp ikinci kez okuduğumda herşeye metaforik olarak bakınca anlamlı geldi.
Bütün bu değişimin başladığı zamanın sabah uyanırken olması güzel bir detay (Sabah uykudan uyanıp işe gitmenin ne kadar zor olduğunu düşünürsek)
Kitabın konusu çalışmaktan bağımsız dönüşümü anlatsa da ben daha dar anlamına odaklanıp ailesinin gözünden düşmüş birisini ele aldım.
Gregor Samsa; işini, patronunu ve çalışma arkadaşlarını sevmeyen ve onlara değer vermeyen birisi. Aslında uzun süredir ayrılmayı düşündüğü işten, ailesinden dolayı ayrılamıyor. Öyle ki boş vaktini bile evde geçiren birisi.Ama bir sabah işe gidecek gücü bulamıyor, düşünceler birbirini takip ediyor ve dönüşüm başlıyor. Yataktan kalkmak istiyor ama başkasının yardımı olmadan yataktan kalkamıyor kapıyı açamıyor, sesi değişiyor. Değişiminin 15. dakikasında ailesi ve iş yerindeki görevli kişi değiştiğini farkediyorlar ki çok kısa bir zamanda. Gregor Samsanın değişimi o kadar korkunç ki annesi bayılıyor babası ise onu kovuyor ve saklamaya çalışıyor.Birinci bölüm dönüşümü ve ailesinin görmesiyle bitiyor.
İkinci bölümde Gregor kendi düşüncelerine dalmış ve ailesi bu duruma alışmaya çalışıyor. Ailesi ile arasındaki iletişim sadece kardeşi aracılığıyla ama kardeşi de tam anlamıyla onu kabullenmiyor. Sadece kabullenmiş gibi yapıyor, yemeğini eldivenle dokunuyor. Direkt olarak gregoru görmüyor bile. Annesi ve kız kardeşi fikirlerini değiştirmek istiyor ama değiştiremiyorlar ve babası bu olayların sonucunda gregoru ağır bir şekilde yaralıyor.
Üçüncü bölümde evdeki herkes geçinmek için iş buluyor. Artık kız kardeşi bile yaratık olarak görmeye başlıyor abisini ve evden atılması için ilk teklifi kız kardeşi yapıyor babasının arkasına saklanarak. Bunlara rağmen Gregor kendini daha iyi hissediyor ama babasını açtığı yara hiç kapanmıyor. Ve gün ağarırken ölüyor. Ailesi o öldükten sonra huzurlu hissediyorlar ve patronlarına mektup yazıyorlar. Kitabın başında Gregor düşünce olarak çalışanların patronların kuklaları olduklarını söylüyordu yani tam bir zıtlık var aralarında ailesiyle.
Ve şöyle bir cümle var: ‘(Babası:) Hadi gelin buraya, olanları unutun, benimle ilgilenin.’bunun üzerine kadınlar(anne ve kız kardeş) onun yanına koştular, ona sarıldılar.” Burda annesi ve kız kardeşinden kadınlar olarak bahsetmesi babası ile arasında erkek olarak bir çatışma olduğuna vurgu bence.
Bütün bu olayların sonucunda aslında aile yine gregorun düşündüğü noktaya geliyor çünkü gregor olmadan da ailedeki her birey çalışabiliyor ve para kazanabiliyor. Kitabın sonunda da aile gregorun önce beğendiği ve taşınalım dediği daha küçük ama daha iyi mahalledeki eve taşınmayı kararlaştırmalarıyla bitiyor. Yani aile gregoru mu sevmiyor onu mu kabullenmiyor bilemedim. Bütün bu dönüşümde gregorun istediği şey çıkarlar olmadan olduğu gibi sevilmek ve değer görmek.
Kendimce farkettiğim metaforlar:
1- Odasının kapısı=Düşüncelerini açıklaması, konuşması
Odası kendi iç dünyası. Ailesi içeri girmek için bile çilingir çağırıyor. Odasından dışarı çıkmak istiyor ama kapı kolunu açamayacak kadar yorgun. Hatta kapıyı açmak için kafasında anne babasının onu desteklediğini hayal ediyor. Bu aslında gregorun geçirmek istediği bir dönüşüm ve ailesine ihtiyaç duyuyor ama tam tersine aile desteklemiyor hatta onu görmek bile istemiyorlar.
2- Günün aydınlanması ve gece
Dönüşümü sabah aydınlanmadan önce gerçekleşiyor. Anne baba ve temsilci Samsayı dönüşmüş bir şekilde gördükten sonra gün iyice aydınlanıyor yani artık hissettiği gibi olabilir.Bu aynı şekilde kendini karanlıkta hissederken dönüşmesiyle aydınlığa çıkmasını da gösteriyor olabilir.
3-İki ayağı üzere durması/ Ayakları üzere basması
Yere ayaklarını üzerine düştüğünde kendini daha iyi hissediyor. Bu da dönüşümünden önce iki ayak üzere yürürken aslında ailesinin ondan istediği şekli; dört ayağı veya ayakları üzerine düşmesi, dönüşümden sonraki halini temsil ediyor. Yere düştükten sonra öyle kalması kendini daha iyi hissettiriyor. Aslında kendisi de dönüşümden korkuyor ama dönüşümü ilerledikçe mutlu oluyor.
4- Babasının onu tıslayarak odasına sokmaya çalışması
“ Gregorun arkasından çınlayan bu ses sanki babasının değil de birçok kişinin sesiydi” kitapta böyle betimliyor. Babası gerçekten hem babasını hem de toplumu temsil ediyor. Tıslama da onu insan yerine koymamasının göstergesi
5-Gregor bir süre sonra tavana tırmanabildiğini ve ters bir şekilde durabildiğini keşfediyor. Bu da dönüşümünü daha çok kabul ettiğini veya topluma ters bir insan olduğunu simgeliyor olabilir.
6-Odadaki eşyalar Gregorun düşünceleri
Gregor eşyaların kaldırılmasını istiyor daha rahat gezebilmek için. Annesinin ve kız kardeşinin eşyaları boşaltmaya çalışmaları ve gregorun saklanması aslında annesi ve kardeşiyle yüzleşirken kendi düşüncelerini gizlemesi. Eşyaların olamamasına alışamayacağını düşünse bile düşündüğünden daha kolay alışıyor yokluğuna.
7-Kürklü tablo?
eşyalar çıkartılırken gerçek kimliğini kürklü tabloyu korurken açığa çıkması?
8- Babası ve elma ile yaralanması
Babası işten döndükten sonra eşinin bayıldığını gören babanın samsayı ağır şekilde yaralaması.
Babası tarafından iyileştirilebilecekken(eşyaları sadece babasının oynatabilecek olması) daha da yaralanıyor olması. Babasının da elma ile onu yaralaması elmanın yasaklı meyve olması yani onu onaylamaması/ toplumun onu onaylamaması ve ölümcül yarayı bu şekilde alması: TOPLUM TARAFINDAN KABUL GÖRMEMEK
Tabi bütün bu olanlara rağmen Gregor kendini daha iyi hissediyor.
Gregorun kelime anlamı: Yardımsever/Sırdaş
Grete(Kız kardeş):Selamlamak?
Cevap bulamadıklarım
1- Neden taze yemekleri bırakıp kokuşmuş yemekleri yiyor?
2- Neden bir zaman sonra yemek yemeyi kesiyor?
3- Neden başta kardeşi dönüşümüne inanmıyor, sadece çıkarı için mi yardımcı oluyor?
4-Tablodaki kürklü kadın neyi temsil ediyor/kim?
5- Kız kardeşi gregoru fiziksel olarak görmeye dayanabilirken neden annesi dayanamıyor?
6- 3 kiracı kimi temsil ediyor?