Kaygılardan zaaflara bir kumarbazın hikayesi : DOSTOYEVSKİ-KUMARBAZ1000Kitap
SADECE KAZANMAM GEREKTİĞİNİ, TEK ÇIKIŞ YOLUNUN BU OLDUĞUNU BİLİYORUM.BELKİDE BU YÜZDEN KAZANMAM GEREKTİĞİNİ SANIYORUM.
1867 yılında yayımlanan Dostoyevski'nin Kumarbaz kitabı, basit bir kumar alışkanlığı hikayesi anlatmakla kalmaz, aynı zamanda sosyo-kültürel, iktisadi ve açıkça politik bir bakış açısı da sunar. Dostoyevski, ikinci sınıf bir soylu statüsüne sahip olmasına rağmen cimri doktor babası nedeniyle kıt kanaat ve zorlu bir hayat geçirmiştir. Kumarbaz kitabını da yoksulluk denizinde yüzüp tek bir dalga dahi bulamadığı zamanlarda kumar borcunu ödemek üzere 25 günde yazdığını söylenmektedir.Babasının ölümünden sonra, babasının çocukluktan beri zihnine yerleştirdiği ahlaksız insan profilinden uzak durmaya çalışmışsa da ne yazık ki korkularını yenememiştir. Babasının kaybıyla kumara başlayıp tüm umutlarını bu umut ve açgözlülüğün birlikte gezdiği nehre (kumara) bağlamış olsa da başarılı olamamıştır. Dostoyevski'nin kumara olan umarsız umudunu Aptalca görünüyor, ama aslında benim de tek umudum rulet sözüne yorabiliriz.Başlangıçta sadece yaşam kaygısı içerisinde olan veya o dönemin ekonomik sorunlarıyla uğraşmaya çalışan biri olarak görülse de, bu dönemin maddi zenginliği büyük bir toplumsal statünün yansıması haline getirdiği görülebilir. Bu durumun etkileri, Almanya'da yaşayan ve bir Rus asilzadesi sanılan generalin maiyetinde görevli outchel (öğretmen) Aleksey İvanoviç karakterinde görülür.Aleksey, etrafında çokça alışkanlık olarak gördüğü rulet oyununu oynamayı düşünmüşse de kitaptaki güzel ve alımlı hanımefendi Polina'nın daha çok kazanma isteği üzerine kendisini kazanma kaygısı içerisinde bulur. Sahiden de bu kaygıyı sahiplenir ve sonuca doğru ise olaylarla birlikte evrelerin gelişip onun zaafı haline geldiği bir durum alır.Sosyoekonomik açıdan, kitabın yazıldığı 1866-67 yıllarından önce Rusya'da serfliğin kaldırılması ve birçok köylünün özgürlüğünü kazanması, emeğe olan bakış açısının burjuva ve aristokrat sınıflarda değişmesine yol açmıştır. Bu bağlamda, Rus ailenin Avrupaileşme merakının eleştirildiğini görebiliriz.Kitapta Fransız ve Rus çatışmasını, yazarın Fransızlara ayaktakımı yakıştırmasıyla tespit etmek mümkündür. Kahneman'ın davranışsal iktisat teorisiyle romanı incelediğimizde, Kahneman ve Tversky'nin belirsizlik altında karar alma makalesinde yer alan algılar ve kısa yollar başlığında 2 farklı sistemin var olduğunu savunduğunu görürüz. İlk sistem sezgisel çaba gerektirmeyen otomatik düşüncelerimiz, ikincisiyse düşünürken çaba sarf ettiğimiz şeylerdir.Kumarbazın sadece bir outchel olması fakat ilk başta başkalarının hesabına oynamaya başlayacağına karar verme süreci, düşünürken çaba sarf ettiğimiz hamleler olan ikinci sisteme örnekken, kumar alışkanlık haline geldikten sonra artık karar mekanizmasının otomatikleşmesi ve her maddi sıkıntıya düştüğünde otomatik olarak rulet oynamayı seçmesini ise ilk sisteme ait olduğu tanımlanabilir.Bir başka yönden finansal piyasalar bağlamında kitabı ele alacak olursak kahramanların para kazanma olgusunu bir araç olarak değil amaç olarak gördükleri fakat bu amacın belirsizlikler denizinde yüzdüğünü ve değer algısını günden güne kaybettiğini söylemek mümkündür. Keza romanda ölmesi beklenen ve büyük bir muris profili çizen BÜYÜKANNE karakterinin sadece denemek amacıyla rulete başlayıp bütün mal varlığını rulet oynarken kaybetmesi, dönemdeki yatırım anlayışının ve zenginlik ölçütünün de bize apaçık riskli yatırımlarla nasıl büyük yıkımlara sebep olabileceğini gösterir. Sonuç olarak, Dostoyevski'nin 'Kumarbaz'ı, bireysel zaafları ve süper egoyu dahiyane bir edebi anlatımla sunarken, insanların doğasında bulunan zaafları ve bu zaafların sonuçlarını çarpıcı bir şekilde gözler önüne serer."
Kumarbaz
Kumarbaz·
83 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.