Gönderi

İflah ve ıslah olmazlara...
10/10
·184 syf.··
Beğendi
·
2024 23. kitabı
·
3 günde okudu
·
Okunma: 27 Mayıs 2024 19:05
1781 yılına gidiyoruz. Goethe ile beraber Alman edebiyatının birkaç devinden biri olan Schiller'in ilk oyunu. Sahnelendikten sonra eserdeki eleştiri okları Dükün hoşuna gitmez ve Schiller'in oyun yazması yasaklanır. Genç şair, Stuttgart'tan kaçar. Güçlü kelimelerle, şiir diliyle kurulmuş olan bu eserin konusu insanlığın en eski hikâyelerine kadar uzanıyor. "Baba katilliği ve kardeş katilliği..." Eserde bu ikisi Rahip Moser tarafından en büyük günahlar olarak nitelendiriliyor. Freud, Nietzsche ve Dostoyevski bu eseri eminim ki okumuş ve etkilenmiştir. Kabil ve Habil hikâyesi, Yusuf ve Kardeşleri, Kral Oidipus, Romulus ve Remus, Sezar ve Brütüs, Hamlet, Babalar ve Oğullar, Karamazov Kardeşler... Tıpkı bu hikâyelerdeki gibi kadim mitler kendini Haydutlar'da hatırlatıyor. Hikâyemizde saf, müşfik bir baba olan yaşlı Kont Moor var. Soylu bir aile. Onun büyük oğlu Karl ve küçük oğlu Franz. Karl'ın sevgilisi Amalia. Küçük kardeş Franz kıskançlıklar, sahte mektuplar ve entrikalarla abisinin babasıyla ve sevgilisiyle arasını açmaya çalışır. Gözü efendilikte, mirasta ve abisinin sevgilisindedir. Tam bir nihilist imajı da çizer. Üstinsan olmak istemektedir. Amacına giden, en çirkin yol bile olsa denemektedir. İşlerini sinsice görür. Bir şeyleri yıkma ve hükmetme sevdasındadır. Şu sözler doğrudan ona aittir: "Hak en güçlü olanındır. Ve gücümüzün sınırları bizim yasalarımızdır." Büyük kardeş Karl ise babasının gözdesi ve evinden uzaktadır. Entelektüel ve gururludur. Meyhanede içerken haydut Spiegelberg ile konuşur ve işleri kanunsuzlukla, sertlikle halletmeye ikna olur. Şartlar onu giderek haydutların reisliğine itmiştir. Bu haydutlar adalet savaşçıları mıdır yoksa iğrenç serseriler mi? Karl'ın amacı ilk olarak kötüleri, rüşvetçileri cezalandırmak; kendini bu hâle sürükleyen dünyadan intikam almaktır. Raskolnikov gibi bütün bunlara hakkı olduğunu düşünür. Şu sözler onundur: "Benim sanatım onların bana yaptıklarının sonucudur. İntikam da benim mesleğimdir." Edmond Dantes, intikamı için Monte Cristo Kontu kılığına girmişti; burada ise intikam için direkt haydut olan bir asilzade görüyoruz. Kitap adalet-özgürlük-vicdan kavramları ekseninde işlenir. Karakterler kendi imtihanlarının kurbanıdır. Nietzsche'nin sözlerini kullanıyorum: Canavarla savaşırken canavara dönüşen insanlar... Uçuruma baktıkça uçurumun da onlara baktığı insanlar... Kitaptaki tiradları çok beğendim. Schiller'in zâten şiirleri ve üslubu harikadır. Kitap alıp götüren bir kurguya sahip. En sevdiğim kitaplar arasında yerini aldı.
Edebiyat
HaydutlarFriedrich Schiller · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2023415 okunma
·
371 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.