Puan vermedi·392 syf.··
Beğendi
·2025 37. kitabı
·7 günde okudu
·Okunma: 01 Kasım 2025 00:00
[Eleştirmenler Uşaklıgil'in en iyi yapıtının Aşk-ı Memnu olduğunda birliktirler, ama gariptir ki bu romanın neyi anlattığı, tezi olup olmadığı, varsa ne gibi bir tezi dile getirdiği konusunda ayrılıyorlar. Birçokları romanın ana tema’sını, hatta tezini, Bihter'in yasak aşkında bulurlar. Uşaklıgil üzerine yazılmış üç monografiye bakacak olursak her üçünün de Aşk-ı Memnu'nun tema'sı hakkında bu kanıyı savunduklarını görürüz. L. S. Akalın'a göre "Aşk-ı Memnu, ölçüsüz ve maddeye dayanan bir evlenmenin doğurduğu, gerek sosyal gelenekler, gerek kanun önünde gelişmesi yasak olan bir aşkın hikayesidir." Cemil Yener'e sorarsanız yapıtın tezi şudur: "Servet, genç bir kadına aşk ihtiyacını unutturamaz. kendinden çok küçük yaştaki bir kızla evlenen erkek aldatılmayı göze almalıdır. Dr. Önertoy'a göre de yazar "evlenen kadınla erkek arasındaki bazı ayrılıkların evlilik hayatında meydana getirebileceği sarsıntılar üzerinde durmuş ve Tanzimat romanında da ele alındığını gördüğümüz Batılılaşma anlayışındaki değişiklikleri belirtmiştir."
Bazı eleştirmenler ise Bihter'in hikayesini ana tema olarak görmezler. Cevdet Kudret başka bir yönü vurguluyor: "Bu romanda aşktan başka bir düşünce ve dertleri olmayan, çalışmadan yaşayan, hazır yiyici ve alafrangalık düşkünü birtakım kimselerin hayatları anlatılmıştır." Rauf Mutluay'a göre :'Sözgelimi Aşk-ı Memnu, Batılılaşma bunalımındaki toplumumuzun sorunlarını, değerlerini elden kaçıran eski hayatın umutsuz direnişini, zenginliğe heveslenen kadın iştihasının düşeceği kaçınılmaz tuzakları, sarsılan ahlak ölçülerimizin kargaşasını verir," ama yazarın ustalığı "eserdeki tezi de yan düşünceleri de gizler." Fethi Naci ise romanın bir tezi ispat etmek için yazıldığı kanısında değil. Başarılı olması "belki de öbür romanlarında bir şeyler ispat etmeye çalışan Halit Ziya'nın bu romanını, kendini bırakarak, birtakım insanları anlatmaktan başka bir amaç gütmeyerek yazmış olmasının sonucudur.”
Simgesel olmayan bu klasik romanın, neyi anlattığı konsundaki bu anlaşmazlık ilginçtir. Yazarın kendi görüşlerini saklaması, yapıtın bir tezi olup olmadığı konusunda anlaşmazlıklar yaratabilirdi; ama eleştirmenler yapıtın konusu, hangi tema'nın vurgulandığı üzerinde bile pek uyuşamıyorlar. Kabahat biraz da Uşaklıgil'in. Aşağıda göstermeye çalışacağım gibi, romanın kendinde var olan bir kararsızlık, temayı bulandıran bir bölünme, romanın neyi anlattığı konusundaki anlaşmazlığın nedenini biraz açıklar belki.]
Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış 1 / Ahmet Mithat’tan A. H. Tanpınar’a - Berna MORAN
S. 88-90 (İletişim Yayınları 33. Baskı)
·
159 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Bence Aşk-ı Memnu'da herkesin gözünden kaçan bir tez daha var. O da seven birisi varsa diğer tarafın bu sevgi ile yetinebileceği. Bihter evet annesine kızmış olabilir ama Adnan'ın sevgisinin de ona iyi gelebileceğini düşünmüştü. Nitekim sadece tek taraflı sevgi bir yere kadar götürebiliyor. Bir kalp ortak bir yerde buluşmayınca böyle kargaşalar çıkabiliyor ortaya. Ayrıca Bihter yine kendi aşkının ve cesaretinin Behlül'e yetebileceğini düşünerek yanlış yaptı. Bihter ne kadar cesursa hayatı için seçtiği erkekler de bir o kadar korkaktı. 😅😅