Grigoriy Petrov’un usta kaleminden ele alınan bu yapıt Rusya’nın 1880’li yıllarında dönemin önemli koşullarında vuku bulmuş birtakım olayların, realist bir biçimde ele alınması ile ortaya çıkmış önemli bir eserdir. Biyografi türünün önemli yapıtlarından biri olan bu eser olay örgüsü itibariyle Prof. Dr. S. A. Raçinski’nin Moskova Üniversitesindeki görevinden istifa etmesiyle beraber kendi köyünde öğretmenlik yapmaya başlamasıyla şekillenen birtakım olaylar konu edinilir. Bu olayların eğitime dayalı olması , dönemin eğitim anlayışı hakkında birtakım fikirler elde etmemiz konusunda ufak da olsa kaynaklık ettiği söylenilebilir. Öte yandan eserin uzun bir yapıya sahip olmaması, verilmek istenen, mesajların açık bir biçimde okuyucuya yansıtılması açısından iyi bir eser olduğu açık bir şekilde görülmekte .
Kitap içeriğine baktığımızda o dönemki Rusya hakkında şaşırtıcı bilgiler verildiği görülüyor. Prof. Dr. S. A. Raçinski’nin öğretmen ve öğrencilere örnek gerçek hayat hikayesinden hareketle yazılan bu eser tam da bu noktaya değinmektedir. Tüm dünya tarafından iyi, zengin olarak bilinen Rusya’nın bu vasıflarının sözde kaldığına dair söylemler kitapta mevcuttur. Özellikle eğitim alanında halkına yaptığı baskı göze çarpan en temel unsurlardan biri haline gelmiş. Üstelik eğitimi halka layık görmemeleri ise dikkat çeken noktalar arasında bulunuyor. Eğitimle alakalı bu olumsuz koşulların, düşüncelerin var olması ise kitabın başkahramanı Prof. Dr. Raçinski’nin önünde bir engel oluşturmaması aksine bu sorunun üzerinde durarak, mevcut durumları elinden geldiğince değiştirmeye çalışması ise okurları için bir örnek niteliğindedir.
Tüm bu söylemlerden hareketle kitap yazarının, gerçek bir yaşam üzerinden değinmeye çalıştığı noktanın aslında, ülkeden aileye, topyekûn bir şekilde eğitime karşı olumlu yönde oluşacak bir değişimin sanıldığı kadar kolay olmadığı, aksine sancılı bir süreç olduğu vermek istenilen mesajlar arasında. Kuskusuz 1880’ li yıllarda değişimin o kadar kolay olamayacağı o dönemki kısıtlı imkânların ve Rus yönetiminin eğitime kayıtsız kalmaları ise bu süreci zorlu hale getiren temel unsurlar arasında olduğu görülmekte.
Kitapta Rus yönetiminin köyde yaşayan toplum için eğitimin gereksiz olduğu yönünde söylemlerin var olması bir bakıma Rusya’nın 1880’li yıllarda toplumu , sınıflara ayırdığını göstermektedir. Bu yönden denilebilir ki kitap aslında eğitim ve siyasetin iç içe yürüdüğünü bunun sonucunda da siyasi meseleler doğrultusunda eğitimin şekillendiği dikkat çeken durumlar arasında.
Kitapta dikkat çeken diğer bir önemli konu ise ;çevresi ve öğrencileri tarafından oldukça sevilen bir matematik Profesörünün içinde bulunduğu iyi şartlara rağmen köyde öğretmenlik yapmak amacıyla görevinden istifa etmesidir. Burada Profesör, çoğu insanın kolay kolay yapamayacağı bir şeyi yapmakta. Eğitimci olmayı kendine para kazanılacak bir iş, bir uğraş olarak görmediğini gerek hareketleri ile olsun gerekse tavırlarıyla göstermektedir. Eğitim, ona göre yeni cevherler keşfetmektir. Bu cevherlerin ücra köşelerde yok olup gitmesi bir neslin çöküşüdür. Bu çöküşü engelleyecek kişilerin ise öğretmenlik mesleğine gönül vermiş bilinçli hocalarımız olduğu da kitabın vermek istediği en temel mesajlar arasındadır.
Bu söylediklerimiz dışında göze çarpan bir başka şaşırtıcı nokta ise köy kesiminin eğitime karşı önyargı içerisinde olmasıdır. Rus yönetiminin eğitime karşı gösterdiği tavır belli. Bu tavır karşısında eğitim konusunda yapılması gereken asıl durum, mevcut yönetime karşı çabalamak ve değiştirmektir. Fakat köy halkının gösterdiği tavır bunun tam tersidir. Öyleki Prof. Dr. S. A. Raçinsky’nin köyde öğretmenlik yapmaya karar vermesinin ardından köye gitmesi, köy halkı tarafından tuhaf karşılanır. Bu durumun altında farklı anlamlar ararlar. Hatta Profesörün bu yaptığını aklından zoru olması şeklinde yorumlarlar. Onlara göre bu kadar iyi koşullara sahip bir profesörün görevini bırakması ,üstelik bunu yapmasının asıl sebebinin kendilerine eğitim vermek olduğu inanılacak bir durum olmamasıdır. Tabii bunun düşünmelerine sebep olan diğer bir etken kimsenin onlar için bu iyiliği yapacaklarına inançlarının olmamasıdır. Köy halkının bu iyiliği isteyip istemedikleride muamma...
Sonuç olarak yazar ,bu kitapta bir öğretmenin yeni cevherler, yeni yetenekler keşfetmek uğruna herkesin yapamayacağı bir fedakârlıkta bulunması açık ve şeffaf bir biçimde okurlarına aktarmakta. Eğitimle beraber değişip, şekillenen hayatların temelinde azimli bir öğretmenin çabalarının var olması ise hayata dair bazı mesajları okurlarına kitap aracılığı ile sezdirmektedir. Evet, bazen eğitim hayatımızda bizi olumsuz yönde etkileyen hocalarımız, öğretmenlerimiz olabilir. Ki genellikle bu tür öğretmenlerimiz mesleğini severek , gönülden yapmazlar. Bunun sonucunda ise gerek kendileri açısından olsun gerekse yetiştirdikleri öğrenciler açısından pek de hoş olmayan durumlar açığa çıkmakta. Birde bu durumun tam tersi öğretmenlerimiz, eğitimcilerimiz var. Onlar hakkında ne kadar anlamlı sözler söylesek de yetersiz kalır. Bu hocalarımızın dokunduğu her kalp çiçek açar. Tıpkı kitapta yer alan öğretmenimiz gibi...
·
89 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.