Ali Smith’in Mevsimler dörtlemesi, üniversitedeyken kütüphanede sürekli gördüğüm, ancak elimin bir türlü gitmediği bir seriydi. Yıllar sonra ani bir kararla kendi kitaplığıma ekledim ve seriye Sonbahar ile başladım. Smith, her yıl bir kitap olacak şekilde seriyi yazmaya Sonbahar ile başlayıp Yaz ile bitirmiş (Bahar gecikmiş dolayısıyla Yaz da). Bu yazma döngüsünü seçmesi ise şimdilik bana hayatın karanlık dönemlerden aydınlık dönemlere geçeceğini, umudun daima var olduğunu anımsattı.
İlk olarak 2016’da yayınlanan kitap, Daniel adında yüzyıllık bir adam ile 30’lu yaşlarındaki Elisabeth’in ilişkisi üzerinden bizlere aktarılmaktadır. Daniel, komadadır ve Elisabeth ise onun yanına düzenli olarak gidip kitap okumaktadır. Bu süreçte metinler arası referanslara yer verilmiştir ki bunlar hikayenin gelişimini bir şekilde beslemiştir.
Olaylar çoğunlukla 2016 yılında geçse de geçmişe dönük kesitler ile Daniel ve Elisabeth’in ilişkisinin nasıl geliştiğini görürüz. Elisabeth, yıllar önce Daniel ile komşu olma şerefine erişmiştir. Annesi onu göz ardı ederken Daniel, onu bir birey yerine koyup onun arkadaşı olur. Aralarındaki bu dostluğu ise hikayeler yoluyla yapar ve şöyle açıklar “Ömürlük dostlar… bazen onlar için bir ömür bekleriz.”. Öyle ki Elisabeth, büyüyüp bir sanat tarihi okutmanı olmuştur. Daniel’ın sıkça eserlerini anlattığı ve ondan hayal etmesini istediği İngiliz Pop Art’ın yaratıcı öncülerinden Pauline Boty’i de tez konusu haline getirmiştir. Oysa ki geçmişin tozlu sayfalarında kalan ve adı artık pek de anılmayan bir isimdir.
Eserin tamamını ele geçiren Brexit referandumu ve sonrası da Ali Smith’in tüm olayların arasında ince ince işlediği meselelerden biridir. Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’nden ayrılması anlamına gelen kavram, gerek faşizmin yükselen seslerinin yankısı olması gerekse de bürokrasinin işlevsizliği olsun Sonbahar’da kendine yer bulmuştur. Radyoda duyulan bir ses, bir pasaport fotoğrafı ya da bir çitin üzerinde yazan “EVİNE GİT” işareti… Smith’in yazmadaki başarısını gözler önüne seriyor.
Uzun zamandır hiçbir kitaba başlarken bu kadar heyecan duymamıştım. Umarım serinin sonuna geldiğimde de düşüncelerim olumlu yönde olur. Sonbahar ile güzel bir giriş yaptığımı düşünüyorum. Şimdi sırada serinin diğer kitaplarına göre daha az sevilen Kış var. Bakalım beni neler bekliyor.
·
71 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.