Akıl Yürütme Üzerine MektuplarFelsefe düşünce
Herkese Merhaba
Bugün sizlere 
J. M. Robertson kaleminden 
Akıl Yürütme Üzerine Mektuplar kitabının yorumu ile geldim
Temmuz ayının sıradaki kitabı 2023 yılı basımlı 287 sayfalık bir kitap.🩶
J.M. Robertson'ın değerli iki çocuğu olan Guenn ve Guy'a yazdığı on üç mektup. İnsan, muhakeme gücünün eğitiminin, en azından gerçek sorunların din dışı tartışmalarında gerçek bir jimnastik yoluyla uzun süre devam edeceğini umabilir. İster akıllıca ister akılsızca olsun, tüm tartışmaların, tüm eleştirilerin akıl etme olduğunu çok net bir şekilde anlamanızı isterim. Her halükarda, hangi görüşlerle yola çıkarsanız çıkın, gençliğinizde hangi inançlara sahip olursanız olun, muhtemelen bunların bazılarına aşırı güvenle sahip olduğunuzu; bazılarının da muhtemelen yanlış çıkacağını unutmayın. Bu nedenle, bir argüman ya da kanıya dayandırdığınız her olgu ya da veri kümesine eleştirel bir gözle bakmaya çalışın. Şüphe duymanızı ve düşünmenizi tavsiye ettiğim yerler: inançlarınızın, doktrinlerinizin çerçevesini çizerken; birçok hayata yardım etmek ya da ışık tutmak anlamına gelebilecek siyasi bir davayı üstlenirken; hesaplanamaz bir adaletsizlik ve zalimlik anlamına gelmeye çok yatkın olan bir savaşın doğruları ya da yanlışları hakkında karar verirken; yeni bir öğretiyi, hatta yeni bir edebi okulu ya da yöntemi takdir ederken ya da gözden düşürürken. Kararınızı dikkatlice verdiğinizde, enerjik bir şekilde hareket edeceğinize inanıyorum.
1.Mektup: Dikkatli bir akıl yürütme sürecinin, akıl yürütücünün bazı temel gerçekleri veya verileri not etmemesi durumunda pratikte yararsız veya yanıltıcı olabileceği açıklanmıştır. Düşüncede tutarlılık doğru düşünmenin, iyi muhakemenin özüdür; eylemde tutarlılık ise doğru davranışın özüdür. Tüm akıl yürütmeler, tüm ahlak kuralları bu teste tabi tutulur. Mantık, ispat süreçlerinin analizi ve doğru ifadesidir. Örneğin; İngiliz monarşisinin mevcut teorisi, geçersiz ve tutarsız olma anlamında şüphesiz mantıksızdır. İnsanların ya kendileri mantıksız oldukları için ya da hemcinslerinin siyasette belli bir noktanın ötesinde adil ve makul davranma kapasitelerine güvenmedikleri için monarşiye sarıldıklarını göstermek kolaydır.
Bir topluluğun yöneticilerini seçme hakkının ve aynı zamanda hükümdarların kalıtsal soy yoluyla yönetme hakkının tartışılmaz olduğuna inandıklarını iddia eden bu insanların ya mantıksız ya da samimiyetsiz olduklarını kanıtlamak zor olmayacaktır.
2.Mektup: Biçimsel tutarsızlıklar /mantıksızlıklara dikkat çekilmiş. Hem inançta hem de inançsızlıkta yavaş olmanız; inançsızlık, aslında gerçekleri zaten bildiğinize ya da gerçeklerin şu anda iddia edildiği gibi olamayacağına dair inancın yalnızca ters yönüdür. İnsanların fikir hatalarının çoğunun çıkarım yanlışlığından ziyade yanlış ya da yetersiz bilgiden kaynaklandığını belirtmiştir. İnsanoğluna gelince, uygarlıkta attığı her adım ya şüphe ya da eski bir inancın yerine yeni bir inancın ikame edilmesini içeren şüphe sayesinde atılmıştır; ve bu tür her adıma, emin olun, eleştiriyi kınayan deneyimli insanlar tarafından direnilmiştir. Tıpkı bugünkü tiplerinin şüpheyi ve aklı kınadığı gibi...
3.Mektup: Önyargı basitçe ilk düşüncedir; akıl ise ikinci düşüncedir. Tutarsızlık, ilke değişikliği değil, hala savunduğunuz ilkeye uymamak anlamına gelir. Tutarlılık, sabitlikle aynı şey değildir. Hataların çoğu olmasa da bir kısmı, gerçekler üzerinde yanlış akıl yürütme süreçlerinden ziyade eksik veya yanlış bilgilerden ya da önyargılardan kaynaklandığından, gelişimin büyük ölçüde gerçeklerin daha fazla araştırılmasına bağlı olduğu sonucuna varılır.
4.Mektup: Fikirlerini şekillendirmek için belirli bir otoritenin ellerine bırakan kişi hiç muhakeme etmiyordur. Öncelikle, doğasını anlamadığımız süreçlerin meydana geldiğine dair ifadelere sıklıkla onay vermemiz gerektiği açıktır. Gizemli süreçlerin yani henüz başka süreçler açısından analiz edemediğimiz süreçlerin normal bir şekilde meydana geldiğini onaylayan önermeleri anlayabilir ve kanıtlardan tatmin olduğumuzda bu önermelere inandığımızı söyleyebiliriz. Ancak anlamadığımız önermeleri kabul edebileceğimizi ya da etmemiz gerektiğini söylemek tamamen başka bir konudur. İnsan bazen, pek çok insanın kendilerinden daha bilge birinin rehberliğini sorgusuz sualsiz takip etmekten daha iyisini yapamayacağını düşünebilir.
6.Mektup: Karmaşa, başlangıçta gizlenen gerçeğe geri dönülerek çözülmelidir. İlahiyatçının işi teoloji yapmak, inancını "vahiy" ya da a priori varsayım ve çıkarım çizgisinde ifade etmek ve tartışmaktır. Yanlış argümanın, yanlış inancın da doğru gibi bir duygusu vardır. Tarihin tüm zalimlikleri ve adaletsizlikleri duygularla ilerlemiştir ve kötü argümanların çoğuna ilham veren ve insanları gerçeğe karşı körleştiren, duygulardır.
7.Mektup: Şans; ya belirli bir olayın nedenselliği konusundaki bilgisizliğimizi ya da belirli bir tesadüfün nedensel olmadığını, yani planlanmadığını ifade etmek için kullandığımız bir ifadedir.
8.Mektup: Hata bebekliğimizden itibaren etrafımızı sarar ve çoğunlukla iştah ve zevklerle büyüdüğümüz gibi fikirlerle de büyürüz.
9.Mektup: Özgür İrade 10.Mektup: İç Güdü
11.Mektup: Bazı kötü akıl yürütme biçimleriyle hala uğraşmak zorundayız ve bu mektubum da böyle bir akıl yürütücünün konumunu ele alacağım. Evrende iyiliğe yönelik ne kadar güç varsa, bu güç sizin içinizde öznel olarak bilinebileceği kadar cisimleşmiştir. Konuşan ve eyleme geçen bizler şu an için kozmik sürüklenmenin tamamlanmış haliyiz.
12.Mektup: Olayların nesnel gerçekliğini olabildiğince büyük ölçüde görerek içsel yaşamınızı en iyi şekilde istikrarlı hale getirebilirsiniz. Nesnelerle ne kadar geniş bir ilişki içinde olursanız, aklınızın sınamalarıyla sınanan kendi varlığınız da o kadar gerçek olur.
13.Mektup: Tüm akıl yürütmeler, tüm mantık, nihayetinde inançlarımızın tutarlılığının sınanmasıdır. Belirli bir önermenin doğruluğu, nihayetinde ancak kesin olduğunu iddia ettiğimiz başka herhangi bir önermeyle tutarsız olmadığını göstererek kanıtlanabilir.
Ve iyi muhakemenin iyi eyleme yol açacağı quod erat demonstrandum'dur...
Ahlak, hukuk, siyaset, fizik, epistemoloji, din ve doğru bilgi üzerine akıl yürütmenin, salt duygunun değil salt aklın kullanılmasına çağrı yapan, bolca not aldığım ve örneklendirmenin bol olduğu bir felsefi kitaptı.
Kitap ile ilgili düşüncelerinizi yorum bırakabilirsiniz
Okumayı ihmal etmeyin
im t u b i s ʚĭɞ
J. M. Robertson kaleminden Akıl Yürütme Üzerine Mektuplar kitabının yorumu ile geldim
Temmuz ayının sıradaki kitabı 2023 yılı basımlı 287 sayfalık bir kitap.🩶
J.M. Robertson'ın değerli iki çocuğu olan Guenn ve Guy'a yazdığı on üç mektup. İnsan, muhakeme gücünün eğitiminin, en azından gerçek sorunların din dışı tartışmalarında gerçek bir jimnastik yoluyla uzun süre devam edeceğini umabilir. İster akıllıca ister akılsızca olsun, tüm tartışmaların, tüm eleştirilerin akıl etme olduğunu çok net bir şekilde anlamanızı isterim. Her halükarda, hangi görüşlerle yola çıkarsanız çıkın, gençliğinizde hangi inançlara sahip olursanız olun, muhtemelen bunların bazılarına aşırı güvenle sahip olduğunuzu; bazılarının da muhtemelen yanlış çıkacağını unutmayın. Bu nedenle, bir argüman ya da kanıya dayandırdığınız her olgu ya da veri kümesine eleştirel bir gözle bakmaya çalışın. Şüphe duymanızı ve düşünmenizi tavsiye ettiğim yerler: inançlarınızın, doktrinlerinizin çerçevesini çizerken; birçok hayata yardım etmek ya da ışık tutmak anlamına gelebilecek siyasi bir davayı üstlenirken; hesaplanamaz bir adaletsizlik ve zalimlik anlamına gelmeye çok yatkın olan bir savaşın doğruları ya da yanlışları hakkında karar verirken; yeni bir öğretiyi, hatta yeni bir edebi okulu ya da yöntemi takdir ederken ya da gözden düşürürken. Kararınızı dikkatlice verdiğinizde, enerjik bir şekilde hareket edeceğinize inanıyorum.
1.Mektup: Dikkatli bir akıl yürütme sürecinin, akıl yürütücünün bazı temel gerçekleri veya verileri not etmemesi durumunda pratikte yararsız veya yanıltıcı olabileceği açıklanmıştır. Düşüncede tutarlılık doğru düşünmenin, iyi muhakemenin özüdür; eylemde tutarlılık ise doğru davranışın özüdür. Tüm akıl yürütmeler, tüm ahlak kuralları bu teste tabi tutulur. Mantık, ispat süreçlerinin analizi ve doğru ifadesidir. Örneğin; İngiliz monarşisinin mevcut teorisi, geçersiz ve tutarsız olma anlamında şüphesiz mantıksızdır. İnsanların ya kendileri mantıksız oldukları için ya da hemcinslerinin siyasette belli bir noktanın ötesinde adil ve makul davranma kapasitelerine güvenmedikleri için monarşiye sarıldıklarını göstermek kolaydır.
Bir topluluğun yöneticilerini seçme hakkının ve aynı zamanda hükümdarların kalıtsal soy yoluyla yönetme hakkının tartışılmaz olduğuna inandıklarını iddia eden bu insanların ya mantıksız ya da samimiyetsiz olduklarını kanıtlamak zor olmayacaktır.
2.Mektup: Biçimsel tutarsızlıklar /mantıksızlıklara dikkat çekilmiş. Hem inançta hem de inançsızlıkta yavaş olmanız; inançsızlık, aslında gerçekleri zaten bildiğinize ya da gerçeklerin şu anda iddia edildiği gibi olamayacağına dair inancın yalnızca ters yönüdür. İnsanların fikir hatalarının çoğunun çıkarım yanlışlığından ziyade yanlış ya da yetersiz bilgiden kaynaklandığını belirtmiştir. İnsanoğluna gelince, uygarlıkta attığı her adım ya şüphe ya da eski bir inancın yerine yeni bir inancın ikame edilmesini içeren şüphe sayesinde atılmıştır; ve bu tür her adıma, emin olun, eleştiriyi kınayan deneyimli insanlar tarafından direnilmiştir. Tıpkı bugünkü tiplerinin şüpheyi ve aklı kınadığı gibi...
3.Mektup: Önyargı basitçe ilk düşüncedir; akıl ise ikinci düşüncedir. Tutarsızlık, ilke değişikliği değil, hala savunduğunuz ilkeye uymamak anlamına gelir. Tutarlılık, sabitlikle aynı şey değildir. Hataların çoğu olmasa da bir kısmı, gerçekler üzerinde yanlış akıl yürütme süreçlerinden ziyade eksik veya yanlış bilgilerden ya da önyargılardan kaynaklandığından, gelişimin büyük ölçüde gerçeklerin daha fazla araştırılmasına bağlı olduğu sonucuna varılır.
4.Mektup: Fikirlerini şekillendirmek için belirli bir otoritenin ellerine bırakan kişi hiç muhakeme etmiyordur. Öncelikle, doğasını anlamadığımız süreçlerin meydana geldiğine dair ifadelere sıklıkla onay vermemiz gerektiği açıktır. Gizemli süreçlerin yani henüz başka süreçler açısından analiz edemediğimiz süreçlerin normal bir şekilde meydana geldiğini onaylayan önermeleri anlayabilir ve kanıtlardan tatmin olduğumuzda bu önermelere inandığımızı söyleyebiliriz. Ancak anlamadığımız önermeleri kabul edebileceğimizi ya da etmemiz gerektiğini söylemek tamamen başka bir konudur. İnsan bazen, pek çok insanın kendilerinden daha bilge birinin rehberliğini sorgusuz sualsiz takip etmekten daha iyisini yapamayacağını düşünebilir.
6.Mektup: Karmaşa, başlangıçta gizlenen gerçeğe geri dönülerek çözülmelidir. İlahiyatçının işi teoloji yapmak, inancını "vahiy" ya da a priori varsayım ve çıkarım çizgisinde ifade etmek ve tartışmaktır. Yanlış argümanın, yanlış inancın da doğru gibi bir duygusu vardır. Tarihin tüm zalimlikleri ve adaletsizlikleri duygularla ilerlemiştir ve kötü argümanların çoğuna ilham veren ve insanları gerçeğe karşı körleştiren, duygulardır.
7.Mektup: Şans; ya belirli bir olayın nedenselliği konusundaki bilgisizliğimizi ya da belirli bir tesadüfün nedensel olmadığını, yani planlanmadığını ifade etmek için kullandığımız bir ifadedir.
8.Mektup: Hata bebekliğimizden itibaren etrafımızı sarar ve çoğunlukla iştah ve zevklerle büyüdüğümüz gibi fikirlerle de büyürüz.
9.Mektup: Özgür İrade 10.Mektup: İç Güdü
11.Mektup: Bazı kötü akıl yürütme biçimleriyle hala uğraşmak zorundayız ve bu mektubum da böyle bir akıl yürütücünün konumunu ele alacağım. Evrende iyiliğe yönelik ne kadar güç varsa, bu güç sizin içinizde öznel olarak bilinebileceği kadar cisimleşmiştir. Konuşan ve eyleme geçen bizler şu an için kozmik sürüklenmenin tamamlanmış haliyiz.
12.Mektup: Olayların nesnel gerçekliğini olabildiğince büyük ölçüde görerek içsel yaşamınızı en iyi şekilde istikrarlı hale getirebilirsiniz. Nesnelerle ne kadar geniş bir ilişki içinde olursanız, aklınızın sınamalarıyla sınanan kendi varlığınız da o kadar gerçek olur.
13.Mektup: Tüm akıl yürütmeler, tüm mantık, nihayetinde inançlarımızın tutarlılığının sınanmasıdır. Belirli bir önermenin doğruluğu, nihayetinde ancak kesin olduğunu iddia ettiğimiz başka herhangi bir önermeyle tutarsız olmadığını göstererek kanıtlanabilir.
Ve iyi muhakemenin iyi eyleme yol açacağı quod erat demonstrandum'dur...
Ahlak, hukuk, siyaset, fizik, epistemoloji, din ve doğru bilgi üzerine akıl yürütmenin, salt duygunun değil salt aklın kullanılmasına çağrı yapan, bolca not aldığım ve örneklendirmenin bol olduğu bir felsefi kitaptı.
Kitap ile ilgili düşüncelerinizi yorum bırakabilirsiniz
Okumayı ihmal etmeyin
im t u b i s ʚĭɞ·
119 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.