Merakla okuduğum ama pek de umduğumu bulamadığım bir eser olduğunu söylersem ne olur? Hakkındaki incelemelere göz attığımda nadiren de olsa bir 'edebiyat zırvası' değerlendirmesiyle karşılaştım ve sanırım bu yorumdan çok da öteye gidemedim. Sade ve anlaşılır bir dilden ziyade edebi dilden yoksun geldi bana. Yazarın kendi görüşlerini karaladığı bir derleme. Genel bir incelemeden ziyade Montaigne'nin Denemelerinde, özellikle bir konu hakkındaki fikrimi paylaşmak istiyorum. Yazar, "İnsanlığın Ötesi" denemesinde "İnsanın özünde olan kendini beğenme özelliği, yaratılışından gelen bir hastalıktır. İnsan yaratıkların en zavallısı, en zayıfıdır; ama yine en mağruru da odur." diyor. İnsanı bu kadar aşağılık görmek bana doğru gelmiyor. Her canlının kendi türüne özgü, diğerlerinden daha gelişmiş bir özelliği vardır. İnsanın da aklı ve iradesi vardır. Öyle düşünüyorum ki akıl, diğer canlıların gelişmiş özelliklerinden daha gelişmiştir. Kuş uçabiliyorsa insan aklıyla uçmak için araç yapabiliyor; aslan daha güçlüyse insan silah yapabiliyor... İnsanın, daha gelişmiş özelliklere sahip olabilmesi için aklı yeterli oluyor. İnsanı daha aşağılık kılan şey ahlak ise ahlaksızlık yüzünden bir varlık olarak insan, tüm yaratıkların en zayıfı olabilir mi? Ahlak bir değerse eğer diğer tüm canlılar bu değerden yoksun değil midir? Böyle bir değeri idrak edebilen tek varlık insandır. Eğer ahlaklı olmayı seçerse yaratılışı gereği değil kendi iradesiyle ahlaklı olacaktır. Diğer varlıklar yaratılışları ile sınırlıdır. Bu bile insanı en azından o kadar da aşağılık görmemeye yetmez mi? Ayrıca yazar, "Bize Göre Dünya" denemesinde bir horozun evrendeki her şeyin kendisi için olduğunu varsayıyor. Eğer bu varsayımda bulunabiliyorsak neden insan en mağrur olduğu için daha aşağılık oluyor? O halde, belki bir horoz bir insandan daha mağrur ve daha aşağılıktır.
·
46 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.