Vladimir Nabokov’un karakterleri ayrıntılı bir şekilde tasvir edilir ve her zaman çok dengeli değillerdir. Sadece Solgun Ateş’teki Charles Kinbote’yi ya da Lolita’daki Humbert Humbert’i düşünün. Çarpık Dünya’daki Adam Krug dengeli bir entelektüel olsa da anlamsız bir trajedi yaşadıktan sonra aklını kaybeder.
Lujin Savunması, bir bireyin gerçeklikten kopuşu ve saplantısı hakkındadır. Bu, Nabokov’un Rusça romanlarından biridir, 1930’da Berlin’deki bir Rus göçmen yayınevinden yayımladığı bir eseridir. Bu romanın İngilizceye çevrilip yayımlanması yaklaşık 35 yıl aldı. Her zamanki gibi, Nabokov hikayesini açıklamak için giriş bölümünde bir tanımlama ve bazı ipuçları sunuyor fakat alışıldığı üzere, romanlarının birine giriş bölümünde açıklama getirdiğinde ona güvenemeyeceğimiz gibi, anlatıcılarına da güvenemeyiz.
Lujin ile onu bir Fransız mürebbiye görevlendirildiğinde ve artık geleneksel yetişkin hitabı olarak soyadıyla anılacağı söylendiğinde tanışırız. Baba Lujin, oğlunun beklenen performansı sergilemesini sağlamak ister ve öğretmenleri çocuğu yetenekli ama biraz tembel olarak sınıflandırdığında hayal kırıklığına uğrar. Oğul Lujin teyzesinden satranç öğrenmeye çalıştığında - babanın onunla bir ilişki yaşadığı ima ediliyor - Baba Lujin pek anlayışlı davranmaz.
Çocuk, her gün teyzesinin evine gitmeye, okula gitmemeye başlar ve satranç öğrenir. Baba Lujin bunu fark ettiğinde ve oğlunun yeteneğini kendisi kontrol ettiğinde - ona kötü bir şekilde yenildikten sonra - çok daha iyi bir satranç oyuncusu olan bir doktordan yardım ister.
Sonunda çocuk mükemmel bir oyuncu olur ve turnuvalara gitmeye başlar, potansiyel bir dünya şampiyonası maçına doğru ilerler. Ancak, bu durumun gizli bir bedeli vardır. Her şeyi satranç merceğinden görür ve gerçek dünya ile çok az etkileşimi vardır. Güçlü bir rakiple oynarken ve rakibinin yaklaşan saldırısına karşı hangi savunmayı yapabileceğini düşünürken bir sinir krizi geçirir ve yeni nişanlısının yardımıyla iyileşmek zorunda kalır ama satrançtan vazgeçmek zorundadır. Kitabın geri kalanında, kendisini gerçekten kurtulamayacağı bir saplantıya bağlı olarak kaçınılmaz felakete nasıl yavaş yavaş götürdüğü anlatılır.
Spor ve sanata olan saplantı, edebiyat ve sinemada birçok kez ele alınmış bir temadır. Black Swan ve Whiplash, takıntılı sanatçı ya da şefin normal insan davranışlarını bir kenara bırakıp takıntıyı takip ettiği iki sinema örneğidir.
Nabokov'un, Lujin’in korkunç saplantısını ve bunun on üzerindeki yıkıcı etkisini anlatırken herhangi bir taraf tutup tutmadığı belli değil. Bizi kaçınılmaz sona hazırlarken her zamanki ayrıntılı anlatımıyla, kelime oyunları ve gizli mizahı kullanıyor.
Bir de, Luzhin’in rakibiyle (Turati) oyununun ertelenmesi ve yaklaşan saldırıya karşı bir savunma bulmakta zorluk çekmesinden sonra kendisini bulduğu umutsuz durumla, devrimden sonra Rusya’dan kaçmak zorunda kalan Rus göçmenlerin kendilerini bulduğu umutsuz durum arasında bir paralellik hissetmek mümkün. Nabokov bu durumu açıkça belirtmese ve karakterlerine bu durumu yorumlatmasa da, geçmiş zamanlara dair ayrıntılı ve biraz da nostaljik atıf, bu durumun olabileceğine dair bana ipucu veriyor.
Bu kitabı, diğer eserleriyle aynı seviyede bulmamış olsam da, hala güzel bir yazım örneği ve detaylı karakter analizleri ve ayrıntılı betimlemelerinin birçok yönünü barındırıyor.
·
97 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.