Gösteri Peygamberi - Chuck PALAHNIUK
Gösteri Peygamberi 
Chuck Palahniuk
!!!SPOILER İÇERİR!!!
!!!SPOILER İÇERİR!!!
!!!SPOILER İÇERİR!!!
Chuck Palahniuk'un “Görünmez Canavarlar” kitabından sonra okuduğum ikinci kitap olan "Survivor" adlı, "Gösteri Peygamberi" adıyla Türkçeye çevrilen bu kitap bir çokları için oldukça rahatsız edici olarak düşünülebileceği halde beni derinden etkiledi.
Bana göre yazarın din, inanç, intihar ve cinsellik gibi ağır konuları cesurca ele alışı, kitaba çarpıcı bir derinlik katıyor. Palahniuk'un bu nedenle kimine göre karanlık ve rahatsız edici gelebilecek ama sürükleyici anlatımı, aslında toplumun yüzleşmekten kaçındığı gerçekleri ustalıkla ortaya koyuyor. Örneğin, inanç ile kimlik arasındaki çatışmalar ve çaresizlik ve kendini yok etme arzusu... Karanlık ama sürükleyici derken, kitabın ana karakteri olan ve Creedish kültünün hayatta kalan son üyesi olduğu var sayılarak, katı dini dogmaların ve itaatin hüküm sürdüğü bir dünyada büyümüş Tender Barson’un travmatik geçmişi ve kimlik arayışı, kitabın karanlık ama sürükleyici atmosferini oluştururken, Palahniuk'un karakter üzerinden topluma yönelttiği eleştiriler oldukça düşündürücü.
Kitabın en başında ve en sonunda aktarılan 2039 numaralı uçak ve bu uçağın onun yaşadığı olayların ve bu olayların sonuçlarının kaydını tutan karakutusu, Tender'ın hayatının nihai noktasına ulaştığı yer olarak, hem bir kaçış hem de yüzleşme mekânı haline geliyor.
Ayrıca kitapta sıra dışı birçok karakter daha var. Örneğin, Tender Branson’a hoparlörden emir veren işverenler, modern toplumda bireylerin nasıl sürekli izlenip kontrol edildiğine dair bir eleştiri olarak algılanabilir. Ki burada Tender Branson’ın işverenlerine nasıl yemek yiyeceklerini, nasıl davranacaklarını detaylı bir şekilde anlatması, bana oldukça ironik geldi. Çünkü zengin ve ayrıcalıklı işverenlerine sofra adabı, bir yemeğin nasıl yeneceği vs. gibi günlük hayatın en basit görevlerini bile nasıl yerine getireceklerini tarif ederken, bu karakterlerin aslında ne kadar beceriksiz ve bağımlı olduklarını düşündüm. Onlar, servet ve statü sahibi olsalar da, temel yaşam becerilerinden yoksundurlar ve hayatlarını sürdürmek için bir başkasının rehberliğine ihtiyaç duyuyorlar.
Kitapta aklımda kalan önemli şeylerden biri de Tender Branson’ın adıyla yazılan dua kitabı, ki bu kitap, bu romanın temalarından biri olan inanç ve kimlik sorgulaması üzerine önemli bir yer tutuyor bence. Bu dua kitabı, Creedish kültünün öğretilerine dayanan absürd ve çarpık dualarla dolu. Bu dualar, genellikle cinsellik, intihar ve toplumsal normlar gibi konuları mizahi bir dille ele almış. Yani bir insanın gerçek hayatta neye ihtiyacı olabilirse kurmaca bir dua ile inanılan varlığa yakarma şansı verilmiş ve bu şekilde dr toplumun din ve inanç konularındaki ikiyüzlülüğünü ve dogmatik yapısını gözler önüne sermiş.
Bu dua kitabından bahsederken hemen aklıma bir de placebo ilaçlar geldi. Bu bölümü de modern toplumun sağlık ve ilaç endüstrisine yönelik eleştirisinin bir parçası olarak aldım ben. Bu ilaçlar, aslında hiçbir gerçek tedavi edici özellik taşımayan, ancak hastalara verilen psikolojik rahatlama sağlayan sahte ilaçlar ki insanların gerçek bir sağlık sorunu olmasa bile, toplumsal kaygılar nedeniyle sürekli olarak ilaç kullanma eğiliminde olduklarını da düşündürüyorlar. Kitapta, her olası hastalık için önceden patenti alınmış, ya da önceden isim hakkı alınmış demeliyim belkide, bu çikolata kaplı ilaçlar Palahniuk'un modern toplumda tüketim kültürü ve kapitalizmin nasıl insan sağlığı üzerinde de bir piyasa oluşturduğuna dair eleştirisini gösteriyor bence.
Kitaptan özellikle aklımda kalan bir başka unsur da Tender’ın balığı. Tender, bir süre boyunca yalnızlığını ve belki de suçluluk duygusunu hafifletmek için bir balık besler. Bu balık, onun için bir sorumluluk ve aynı zamanda hayatta kalan son masumiyet kırıntısı gibi. Ayrıca kitapta çok önemli yer kaplayan olaylardan biri, Tender’a gelen yanlış telefonların evrildiği durum. Başlangıçta, Tender'a gelen telefonlar, çeşitli yardım talepleri ya da basit sohbetler için iken zamanla bu sohbetler karanlık bir hal alır ve insanlar daha ciddi, depresif sorunlarıyla Tender’ı aramaya başlar. Tender, başlangıçta bu insanlara yardım etmeye çalışsa da, bir süre sonra onların umutsuzlukları ve intihar eğilimleriyle yüzleşmek, yüzleşirken de kendi karanlık tarafını ve içsel çatışmalarını daha derin bir şekilde keşfetmek zorunda kalır.
Kitaptan bahsederken Fertility Hollis'in hayatına girmesi ve kadının geleceği görme yeteneğine değinmeden olmaz. Fertility'nin kehanetleri bence romanın karanlık atmosferini daha da yoğunlaştırıyor. Felicity’nin kehanetleriyle Tender sahte peygamberliğini bir süre daha da perçinliyor ama düşününce Tender’ın hayatını ve kaderini şekillendiren bu kehanetler, hem bir umut hem de kaçınılmaz bir felaket habercisi gibi işliyor. Aslında peygamber demişken aslında Fertility daha ziyade bir modern zaman peygamberi gibi.
Son olarak Tender’ın abisi Adam Branson, Creedish kültünün bir başka kurbanı. Adam Branson'ın hayatta kalan Creedish üyelerini öldürmesinin ardında, kültün öğretilerine olan saplantılı bağlılığı ve bu öğretileri bir şekilde tamamlamaya yönelik bir arzu yatıyor. Creedish kültünde, üyeler dış dünyaya gönderildiklerinde, dünyadan gelen herhangi bir tehlikenin işareti olarak toplu intihar etmeleri gerektiği öğretildiği için Adam, bu öğretiyi saplantılı bir şekilde takip ederek ve diğer hayatta kalan Creedish üyelerinin de aynı kaderi paylaşmaları gerektiğine inanıyor. Tender’ın kardeşi Adam’ı öldürmesi ise, kitabın en sarsıcı anlarından biri bence. Defalarca ya seni öldürürsem, durmam gereken zamanı söyle demesine rağmen Tender abisini öldürüyor. Ayrıca Tender kitap boyunca bakirdir. Seks, bu kült içinde günah ve ahlaksızlık olarak kabul edilir. Öte yandan, Adam’ın son isteği olan Tender’ın seks yapması, Creedish kültünün katı ve baskıcı öğretilerine karşı bir isyan ve meydan okuma olarak görülebilir. Adam, kendi kült inançlarına saplantılı bir şekilde bağlı kalmış olsa da, ölmeden önceki bu isteğiyle Tender üzerinden hem kültün öğretilerine bir baş kaldırdı hem de bir özgürleşme sağlatmak istemiş olabilir.
@bidunyakitapgrubu1Bidünyakitapgrubu
Gösteri Peygamberi Chuck Palahniuk
!!!SPOILER İÇERİR!!!
!!!SPOILER İÇERİR!!!
!!!SPOILER İÇERİR!!!
Chuck Palahniuk'un “Görünmez Canavarlar” kitabından sonra okuduğum ikinci kitap olan "Survivor" adlı, "Gösteri Peygamberi" adıyla Türkçeye çevrilen bu kitap bir çokları için oldukça rahatsız edici olarak düşünülebileceği halde beni derinden etkiledi.
Bana göre yazarın din, inanç, intihar ve cinsellik gibi ağır konuları cesurca ele alışı, kitaba çarpıcı bir derinlik katıyor. Palahniuk'un bu nedenle kimine göre karanlık ve rahatsız edici gelebilecek ama sürükleyici anlatımı, aslında toplumun yüzleşmekten kaçındığı gerçekleri ustalıkla ortaya koyuyor. Örneğin, inanç ile kimlik arasındaki çatışmalar ve çaresizlik ve kendini yok etme arzusu... Karanlık ama sürükleyici derken, kitabın ana karakteri olan ve Creedish kültünün hayatta kalan son üyesi olduğu var sayılarak, katı dini dogmaların ve itaatin hüküm sürdüğü bir dünyada büyümüş Tender Barson’un travmatik geçmişi ve kimlik arayışı, kitabın karanlık ama sürükleyici atmosferini oluştururken, Palahniuk'un karakter üzerinden topluma yönelttiği eleştiriler oldukça düşündürücü.
Kitabın en başında ve en sonunda aktarılan 2039 numaralı uçak ve bu uçağın onun yaşadığı olayların ve bu olayların sonuçlarının kaydını tutan karakutusu, Tender'ın hayatının nihai noktasına ulaştığı yer olarak, hem bir kaçış hem de yüzleşme mekânı haline geliyor.
Ayrıca kitapta sıra dışı birçok karakter daha var. Örneğin, Tender Branson’a hoparlörden emir veren işverenler, modern toplumda bireylerin nasıl sürekli izlenip kontrol edildiğine dair bir eleştiri olarak algılanabilir. Ki burada Tender Branson’ın işverenlerine nasıl yemek yiyeceklerini, nasıl davranacaklarını detaylı bir şekilde anlatması, bana oldukça ironik geldi. Çünkü zengin ve ayrıcalıklı işverenlerine sofra adabı, bir yemeğin nasıl yeneceği vs. gibi günlük hayatın en basit görevlerini bile nasıl yerine getireceklerini tarif ederken, bu karakterlerin aslında ne kadar beceriksiz ve bağımlı olduklarını düşündüm. Onlar, servet ve statü sahibi olsalar da, temel yaşam becerilerinden yoksundurlar ve hayatlarını sürdürmek için bir başkasının rehberliğine ihtiyaç duyuyorlar.
Kitapta aklımda kalan önemli şeylerden biri de Tender Branson’ın adıyla yazılan dua kitabı, ki bu kitap, bu romanın temalarından biri olan inanç ve kimlik sorgulaması üzerine önemli bir yer tutuyor bence. Bu dua kitabı, Creedish kültünün öğretilerine dayanan absürd ve çarpık dualarla dolu. Bu dualar, genellikle cinsellik, intihar ve toplumsal normlar gibi konuları mizahi bir dille ele almış. Yani bir insanın gerçek hayatta neye ihtiyacı olabilirse kurmaca bir dua ile inanılan varlığa yakarma şansı verilmiş ve bu şekilde dr toplumun din ve inanç konularındaki ikiyüzlülüğünü ve dogmatik yapısını gözler önüne sermiş.
Bu dua kitabından bahsederken hemen aklıma bir de placebo ilaçlar geldi. Bu bölümü de modern toplumun sağlık ve ilaç endüstrisine yönelik eleştirisinin bir parçası olarak aldım ben. Bu ilaçlar, aslında hiçbir gerçek tedavi edici özellik taşımayan, ancak hastalara verilen psikolojik rahatlama sağlayan sahte ilaçlar ki insanların gerçek bir sağlık sorunu olmasa bile, toplumsal kaygılar nedeniyle sürekli olarak ilaç kullanma eğiliminde olduklarını da düşündürüyorlar. Kitapta, her olası hastalık için önceden patenti alınmış, ya da önceden isim hakkı alınmış demeliyim belkide, bu çikolata kaplı ilaçlar Palahniuk'un modern toplumda tüketim kültürü ve kapitalizmin nasıl insan sağlığı üzerinde de bir piyasa oluşturduğuna dair eleştirisini gösteriyor bence.
Kitaptan özellikle aklımda kalan bir başka unsur da Tender’ın balığı. Tender, bir süre boyunca yalnızlığını ve belki de suçluluk duygusunu hafifletmek için bir balık besler. Bu balık, onun için bir sorumluluk ve aynı zamanda hayatta kalan son masumiyet kırıntısı gibi. Ayrıca kitapta çok önemli yer kaplayan olaylardan biri, Tender’a gelen yanlış telefonların evrildiği durum. Başlangıçta, Tender'a gelen telefonlar, çeşitli yardım talepleri ya da basit sohbetler için iken zamanla bu sohbetler karanlık bir hal alır ve insanlar daha ciddi, depresif sorunlarıyla Tender’ı aramaya başlar. Tender, başlangıçta bu insanlara yardım etmeye çalışsa da, bir süre sonra onların umutsuzlukları ve intihar eğilimleriyle yüzleşmek, yüzleşirken de kendi karanlık tarafını ve içsel çatışmalarını daha derin bir şekilde keşfetmek zorunda kalır.
Kitaptan bahsederken Fertility Hollis'in hayatına girmesi ve kadının geleceği görme yeteneğine değinmeden olmaz. Fertility'nin kehanetleri bence romanın karanlık atmosferini daha da yoğunlaştırıyor. Felicity’nin kehanetleriyle Tender sahte peygamberliğini bir süre daha da perçinliyor ama düşününce Tender’ın hayatını ve kaderini şekillendiren bu kehanetler, hem bir umut hem de kaçınılmaz bir felaket habercisi gibi işliyor. Aslında peygamber demişken aslında Fertility daha ziyade bir modern zaman peygamberi gibi.
Son olarak Tender’ın abisi Adam Branson, Creedish kültünün bir başka kurbanı. Adam Branson'ın hayatta kalan Creedish üyelerini öldürmesinin ardında, kültün öğretilerine olan saplantılı bağlılığı ve bu öğretileri bir şekilde tamamlamaya yönelik bir arzu yatıyor. Creedish kültünde, üyeler dış dünyaya gönderildiklerinde, dünyadan gelen herhangi bir tehlikenin işareti olarak toplu intihar etmeleri gerektiği öğretildiği için Adam, bu öğretiyi saplantılı bir şekilde takip ederek ve diğer hayatta kalan Creedish üyelerinin de aynı kaderi paylaşmaları gerektiğine inanıyor. Tender’ın kardeşi Adam’ı öldürmesi ise, kitabın en sarsıcı anlarından biri bence. Defalarca ya seni öldürürsem, durmam gereken zamanı söyle demesine rağmen Tender abisini öldürüyor. Ayrıca Tender kitap boyunca bakirdir. Seks, bu kült içinde günah ve ahlaksızlık olarak kabul edilir. Öte yandan, Adam’ın son isteği olan Tender’ın seks yapması, Creedish kültünün katı ve baskıcı öğretilerine karşı bir isyan ve meydan okuma olarak görülebilir. Adam, kendi kült inançlarına saplantılı bir şekilde bağlı kalmış olsa da, ölmeden önceki bu isteğiyle Tender üzerinden hem kültün öğretilerine bir baş kaldırdı hem de bir özgürleşme sağlatmak istemiş olabilir.
@bidunyakitapgrubu1·
81 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.