Tarihe Tanıklık Eden Bir Şair-Düşünür: Paul ValeryKültür-Sanat
Puan vermedi·154 syf.··
Beğendi
·2024 16. kitabı
·7 günde okudu
·Okunma: 17 Ağustos 2024 12:55
Yazar, iki dünya savaşı öncesinde, arasında ve sonlarında yazdığı farklı konulardaki yazılarını toplamış bu kitapta. Yaşadığı dönem: 1871-1945. Vefat yılı savaşın son yılına denk geldiğine göre, savaş sonrasındaki anlaşma ve yeni gelişmeleri görme şansı yoktu. Ancak kitaba daha çok I. Dünya Savaşı öncesi ve sonrasındaki yazıları damgasını vurmuş gibi gözüküyor. Ayrıca geleceğin dünyası üzerinde ilginç öngörüleri var. Bunlara şair duyarlığıyla beliren önseziler de diyebiliriz.
Kitaptaki yazılar arasında başka kitaplara yazdığı Önsöz ve tanıtım yazıları da var. Kitap yazarın son kitabı da olabilir. Çünkü II. Dünya Savaşı, Almanya ve Hitler'den bahseden yazılar kitabın son yazıları. Hatta kitabın yarım sayfalık Sonsöz'ü savaşın kazanıldığına işaret eden ifadelerle bezeli. Üstelik savaşın tekrarına engel olmak isteyen sözlerle bitiyor: "İleride bu günü bir daha yaşarken, şu ağır söz de dudaklarından dökülmesin: Neye yarar?" Bu cümleler kitabın son sözleri, hatta belki yazarın vasiyeti demek de mümkün. Kitabın Bugünkü Dünyaya Bakış adıyla yapılan ilk baskısının 1931 olması, bu yazıların sonradan eklendiği anlamına geliyor. Zaten kitabın adındaki Ve Diğer Denemeler ilavesi sonradan yazılan yazıların eklendiğini de gösteriyor.
Valery fikir, sanat, edebiyat, kitap, dil, devlet, milletlerle aralarındaki ilişkiler, ilerleme, şehir, mimarlık, savaş, diktatörlük, hürriyet ve akla gelebilecek pek çok şey konusunda öne sürdüğü fikirlerle Batı sömürgeciliğinin zirve döneminde çok farklı bir iz oluşturmuş. Kendi hatıralarına dayalı tecrübeleriyle de fikirlerini desteklemiş. Kitabın daha girişinde yaptığı Avrupa tahlili dikkate değer. Doğuyla alışverişte tek taraflı verici olma iddiasına itiraz ederek karşılıklı alışverişi önemsemesi "insânî" bir antropolojiyi müjdeliyor. Politikanın tabiatı üzerine de göz ardı edilemeyecek tespitleri var. Politikanın sığlığına karşılık düşüncenin derinliğini savunan bir düşünür Valery, aynı zamanda bir şair. Bunu düzyazılarından anlayabiliyorsunuz.
Bir yazısında Avrupa'nın bir Amerikan komisyonunca idare edilmeye can attığını belirtirken bir başka yazısında Amerika'yı idealize ediyor. Muhtemelen bu konudaki yazı I. Dünya Savaşı'ndan ve dolayısıyla 1929 krizinden önce yazılmış olmalı. Kitabın devamındaki yazılarda böyle bir eğilime rastlamadım. Yazar hakkında bulduğum bilgiyi şuraya bırakıyorum: dergah.com.tr/yazarlar/paul-v... 17.08.2024
Kitabın benim elimdeki Türkçe tercümesinde basım yılı yok. Ankara'da basılmış. Mütercimi Vahdi Hatay. Bu ismin gerçek bir isim mi, yoksa müstear bir isim mi olduğundan emin olamadım. Hakkında sadece Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin Mütercim-Tercümanlık Bölümü sitesinde bilgi veren bir sayfa buldum (translex.ege.edu.tr/tr-6622/vahdi_h... 17.08.2024). Mütercim, kendisini kolay ele vermeyen böyle bir kitabı tercüme etmekle büyük bir iş yapmış. Ancak bazı sayfalarda gözü ve kulağı tırmalayan yerler de yok değil. Keşke yeniden basılırken bunlar gözden geçirilmiş olsa! (Bu arada diğer baskıları görme şansım olmadı.) Yine de başarılı bir tercüme olduğu söylenebilir.
Kitaba ve özellikle de yazarına dönmek gerekirse, Valery'nin bu kitabını okuduktan sonra, Sezai Karakoç'un ona neden önem verdiğini daha iyi anladım. Kitaptaki öngörülerini görünce de Karakoç'un neden "Bugün Batıda artık düşünür de kalmadı" sözünün hakikatine vâkıf oldum.
·
77 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.