Nereden başlayacağımı aslında tam bilemiyorum. Benim için yeri büyük olan bir seriyi bitirdim. Bu yüzden de derinlemesine bir inceleme yazmak istiyorum.
Öncelikle ben şahsen bir serinin önce kitabının okunup ardından filminin izlenmesi gerektiğini düşünen biriyim. Çünkü böylece kitap karakterleri, mekanlar ve diğer unsunları siz hayal edebiliyorsunuz. Fakat bu seride ben önce filmleri izlemiştim ailemle. Ve açıkçası filmeri nefes kesici olduğundan kitabından da aynı tutkuyu beklemiştim. Fakat bu beklentim maalesef karşılanmadı. Tolkien'in kitapları kesinlikle bir çocuk klasiği değil.
Yazı dili açısından eleştirmek istediğim en büyük nokta fazlasıyla acıklı veya dramatik sahnelerde o hissi size hissettirmemesi. Mesela bir karakter ölüyor ama bu sanki normal bir olaymış gibi çabuk geçiştiriliyor ya da ah kötü oldu yiğit adamdı gibi sözlerle geçip gidiyor. Bir üzüntü veya çok büyük bir duygu hissettirmiyor.
Bundan başka savaş sahneleri bence filme göre sönük kalıyor. Elbette filmde çok daha farklı unsurlar var;sesi, görüntü, müzik, efektler vb. Ama genede bazı kitaplar oluyor ki (özellikle tarih romanları) tüylerinizi diken diken yapıyor, kalbinizi sıkıştırıyor ve olayı siz yaşıyormuşsunuz gibi hissettiriyor. Ama ben kitaplarda bunu bulamadım. Filmlerde hayranlık, dehşetle izlediğim sahnelerin kitap halleri beni tatmin etmedi.
Yazı dilinin zorluğunun bir başka nedeni de fazla betimleme ve terim olması. Bence bu bir eleştiriden çok hayranlık uyandıran bir şey. Yazar öyle bir dünya yaratmış ki sizin bunu takip edebilmeniz için harbiden oturup öğrenmeniz gerekiyor. Kitapta bir sürü mekan, karakter ve tarihi olay var ve bu sizin kafanızı malesef bulandırabiliyor. İşte tam bu noktada da bu serinin dünya klasiği olmasının başka bir nedenini görüyoruz. Bence çocuk kitabı olmamasının da en büyük nedenlerinden biri. Tolkien'in Orta Dünya'sı bizim bulunduğumuz dünya kadar geniş çaplı. Bir insanın bu denli derin bir seri oluşturması inanılmaz. Kitaplarda yazara karşı bu hayranlık duygusunu elbette filmerdekinden daha çok hissediyorsunuz.
Genelde ben filmleri yapılan kitaplarda kitapları daha güzel bulurum çünkü kitaptaki her şey aktarılmaz ve eksiklik hissi olur. Yüzüklerin Efendisinde bu eksiklik yok denecek kadar az. Bence filmleri kitapların önüne geçiren diğer bir unsur da bu.
Sonuç olarak her ne kadar kitapların okunması zor olsa da bir kitap kurdunun bu seriyi okumaması da düşünülemez. Sizlere farklı bakış açısı kazandıracağı ve hayal gücünüzün sınırlarını zorlayacağına eminim. Tolkien'in Orta Dünyası'na veda etmek kötü hissettirse J. R. R. Tolkien de kitabın sonuyla fazlasıyla tatmin bir şekilde ayrılıyorum. <3