"Kinyas və Kayra" bəlkə də Hakan Gündayın ən çox sevilən əsəri ola bilər, ancaq yazıçının oxuduğum dörd kitabı arasında mənim üçün üçüncü yerdə dayanır. "Daha" və "Ziyan"da, obrazların daxili qaranlığının kökünü anlamaq və onların faciələrinə inanmaq mümkün idi. Lakin bu kitabda nə onların daxili çalxantılarına, nə də mənəvi ölüm xəyallarının gerçəkliyinə inana bildim. Bəlkə də elə buna görə də hadisələrin içinə daxil ola bilmədim və obrazlarla bağ qurmaq mənim üçün çətin oldu.
Roman, iki uşaqlıq dostunun bütün keçmişlərini geridə buraxıb Afrikaya köçmələrini, oradakı macəralarını və nəticədə yollarının ayrılmasını izah edir. İlk olaraq Kayranın hekayəsindən danışmaq istəyirəm. Kayra, illərlə ikisinin də ortaq arzusu olan mənəvi ölümünü həyata keçirmiş birisidir. Bu səbəbdən mənim üçün dəyərli olsa da bu, daxili pisliyinə məğlub olan və özünü dünyanın ən doğru insanı olaraq görən zavallı bir adam olduğu həqiqətini dəyişmir. Hətta kitabın irəliləyən hissələrində, bu müdhiş arzunu Kinyasın beyninə yeridənin də elə Kayra olduğunu düşünməyə başladım.
Kinyas isə tamamilə əks bir yol seçmişdi; ailəsinin yanına qayıtmış, adi bir həyat yaşamağa çalışırdı. Bir Hakan Günday oxucusu olaraq, Kinyasın Tolgaya çevrilməsinə heç vaxt inanmadım. Obrazın bu qəfil dəyişikliyi tələsik, səthi bir son kimi hiss etdirdi. Açığı, bu dərin səyahətin daha güclü bir sonluqla bitəcəyini gözləyirdim.
Hakan Günday hər əsərində sosial reallıqları sərt bir üslubla gözlər önünə sərir. Kitablarından ən çox zövq almağımın səbəbi də budur. Ancaq obrazların bir-birinə çox oxşaması ,məncə, əsərin orijinallığını zəiflədir. Sanki hər kitabda fərqli dünyalarda eyni obrazı yenidən oxuyuram. Bu hal isə hekayəni əvvəlcədən təxmin edilə bilən və adi edir. Yenə də, Gündayın sözlərlə ustalıqla oynayır bu baxımdan, onun üslubunu Murat Menteşə bənzədirəm.
Kitabın ilk hissələrində, Kinyas və Kayra arasındakı münasibətin nə dostluq, nə də düşmənlik olduğunu başa düşürsən. Aralarında hər hansı bir emosional bağ olmamasına baxmayaraq, 8 ildir heç ayrılmayıb hətts ölməyə belə birlikdə gediblər. Kitabda məhəbbətə də yer verməyib yazıçı, onsuz da ikisi də hansısa bir qadına aşiq ola bilməyəcək qədər hissiz idilər. Lakin məni ən çox təsirləndirən Kinyasın, yəni Tolganın ailəsi oldu. Səkkiz illik ayrılıqdan sonra ölü sandıqları oğullarını qəbul etmişdilər. Mən olsam necə reaksiya verərdim? deyə düşünməmək mümkün deyil. Tolganın atası indiyə qədər oxuduğum kitablardakı ən güclü və "ata" tərifinə ən çox uyğun gələn obraz idi. Kitabda ən çox sevdiyim obraz da elə o idi. Görəsən Kayra da belə bir ailəyə sahib olsaydı, o da ailəsinə qayıtmağı seçərdi?
Kitabı yeni bitirdiyim üçün 8 bal vermişəmmiş. Ancaq bir az daha düşünəndə, böyük gözləntilərimə baxmayaraq, bu gözləntiləri tam qarşılamadığı üçün qiymətim 6.5/10-a düşür.