Cahilliği ancak okumakla yenebiliriz
Fakir Baykurt'un ölmeden önce hastahanede yazdığı son kitabı.
Kurtuluş Savaşı'nda Ürgüp'ten göç etmek zorunda kalan ailelerin yıllarca içinde bulundukları, orayı vatan saydıkları gittikleri topraklarda asla kendilerini oraya ait hissetmedikleri o yeri doldurulamayan yalnızlık...
Dedelerinin, ninelerinin eski topraklarını gezip görmek, bir avuç toprak, bir şişe su götürüp hasret gidermeleri için Yunanlı Dimitrios Yunanistandan Ürgüp'e ziyarete gelir. Amacı sadece aile büyüklerinin yıllardır anlattıkları o hikayeleri gözleri ile görüp hissetmektir ama Ürgüp'e geldiğinde düşündüğü gibi olmaz. Gelir gelmez Ürgüp insanının sıcakkanlılığı ile karşılaşır, üstelik tanıştığı insanlar Ürgüplüler tarafından çokça sevilen Aziz Baba ve 'Eşekli Kütüphaneci' olan Mustafa Güzelgözdür.
Mustafa Güzelgöz daha önce Ürgüp'te kütüphane müdürlüğü yapmaktadır. Üstelik hiç kütüphanesi olmayan bir yere müdürlük yapar. Yaptığı işin ona saygınlık getireceğini düşünür ama bir köy gezisi sırasında yanında bulunun Vali, Kaymakam, Veteriner... gibi insanlara sandalye verilip saygı gösterilirken kütüphane müdürüne asla bakılmaz bile. Mustafa Güzelgöz buna içerlenip, halkın kendisine saygı duyması için birşey yapması gerektiğini anlar. Müdürlük yaptığı yerde kütüphane yok, kitap yok üstelik bunlar için yeterli bütçede olmadığını düşünüp üzülür. En sonunda aklına köylere ve okumak isteyen her insana kitabı kendisinin götürmesi gerektiğini düşünür. Bunu yapmak ve kitapları taşımak için bir araç gerekir. Dönemin koşulları gereği araba alacak kadar yeterli para olmadığını bildiği için her yerde bulunan eşek ile kitapları taşımaya karar verir. Bir eşek bulur, eşeğin her iki yanına kitapları koymak için birer sandık yaptırır. Kitapları bu sandıklara koyar ve artık köy köy gezip büyük küçük herkese kitap dağıtır.
Bir zamandan sonra herkes tarafından o kadar çok tanınır ki gittiği köylerde yolu gözlenir. Çocuklar onu görünce koşa koşa önüne gelirler. Bu durum Eşekli Kütüphaneciyi o kadar mutlu ederki bu işi daha da büyütmeye karar verir ve yanına başka insanları alarak onları da başka köylere gönderir.
Artık bir yerden sonra insanlar Eşekli Kütüphaneciye çok büyük saygı duyarlar. İşlerini ona sorarlar, onların köylerinde kütüphane açılmasına önderlik etmesini isterler, yapacakları kooperatife başkanlık etmelerini isterler. Ünü o kadar yayılır ki Amerika'da yapılan bir yarışmada 1. bile olur. Budan dolayı Amerikalı Büyükelçi tarafından bir jip bile hediye edilir.
İnsanların okuması onun için en önemlisidir, yağmur, çamur, kar demeden bütün zamanlarda tek hedefi insanların kitap okuyup kendini geliştirmeleri ve çağdaş olmalarıdır. Ama her başarı gibi bu başarı da cezasız kalmaz ve emekli edilmeye zorlanır ve edilir. Üstelik soruşturmasını yapan müfettiş bile ona itham edilen suçlamaların yalan olduğunu bilmesine rağmen üstten gelen emirler yüzünden bunu yapmak zorunda kalır. Bunu Eşekli Kütüphaneciye sonradan açıklar ama iş işten çoktan geçmiş olur.
Böylesini halk için çabalayan, halkı aydınlığa doğru götürmeye çalışan insanların sonu nedense hep birileri tarafından engellenir. Kaderimiz hep bu mu acaba?
Dimitrios, Eşekli Kütüphaneciden duyduğu her sözü not eder. Böylesine önemli ve yararlı işler yapan adamın hikayesini kitaplaştırmak ister. Onunla beraber türkü dinler ve onunla beraber dertlenir. Ama gün gelir ve kendi topraklarına dönmesi gerekir. Gelirken bu kadar iyi insanlarla tanışacağını düşünmeyen Dimitrios giderken ağlayarak gider. Üstelik giderken kan kardeşi Azizi de geride bırakmak zorunda kalır. Ama Aziz ve Dimitrios'un verdiği çaba sonunda Larisa ile Ürgüp kardeş şehir ilan edilir.
Mustafa Güzelgöz'ün bu güzel çabası umarım birgün hepimize ilham kaynağı olur. Cahilliği ancak okumakla yenebiliriz.
Fakir Baykurt son günlerinde yazdığı romanı. Son günleri olduğunu bildiği için hemen yazmak istemiş, sadece olaylar bazen çok hızlı şekilde gelişiyor. Ben beğenerek okudum. Sevgilimin de okuyup incelemesini dört gözle bekliyorum.
·
62 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.