Bazı şeylere sahip olmanın hayalini kurduğun kadar sana nasip edilenlerin yok olmaları durumunu hayal edersen, şükre daha çok yaklaşırsın.
Dervişin Teselli Koleksiyonu 2
***
Recaizade Mahmut Ekrem (1847-1914), Tanzimat Dönemi’nin önemli yazar ve edebiyatçılarından biridir. Edebiyat-ı Cedide (Yeni Edebiyat) hareketine katkıda bulunmuş ve genç yazarlar üzerinde büyük etkisi olmuştur. Şair, oyun yazarı ve edebiyat eleştirmeni olarak tanınır. Tanzimat edebiyatının yenilikçi isimlerinden biri olan Ekrem, Batı edebiyatını yakından takip etmiş ve özellikle roman ve tiyatro türlerinde modernleşme hareketini desteklemiştir.
En bilinen eseri, yanlış Batılılaşmayı mizahi bir dille ele aldığı romanı Araba Sevdasıdır. Bu roman, Türk edebiyatında realizmin ilk örneklerinden biri olarak kabul edilir. Recaizade Mahmut Ekrem, aynı zamanda öğretmenlik yaparak Namık Kemal ve Abdülhak Hamit gibi dönemin edebiyatçılarına da ilham kaynağı olmuştur.
**
Bu kitabı çok sevdiğim bir arkadaşım bana hediye etti. Kitapta, dönemin en zengin ailelerinden birine mensup olan Bihruz Bey’in yaşadığı gönül meselesini ve parasını nasıl çarçur ettiğini anlatılıyor. Yazar, kitabın konusunu sayfa 153’te şöyle özetlemiş:
“Bu romanın konusu olan olaylar; 25-30 yıl öncesine ait olup, Avrupa görmüş bazı gençlerimize, yüksek sosyete mensuplarına, sonraları ise hali vakti yerinde yüksek memur çocuklarına bulaşıcı bir hastalık gibi sirayet eden alafrangalık illetinden başka bir şey değildir.”
Bihruz Bey, Fransızcayı tam olarak bilmediği halde, sırf havalı görünmek için konuşmalarına Fransızca kelimeler serpiştiriyor; hatta bazen tamamen Fransızca konuşuyor. Ayrıca kıyafetlerini de Paris’ten getirtiyor. Bu, günümüzde de sıkça karşılaştığımız bir insan tipini yansıtıyor. Bihruz Bey’in yalan söyleyen, parasını savuran, kötü karakterli bir kişi olarak çizilmesi de dikkat çekici.
En sevdiğim karakter ise Naim Bey oldu. Sayfa 126’da Naim Bey şöyle anlatılıyor:
“Arapça’yı, Farsça’yı iyi bilir; edebiyata, musikiye merakı vardır. Fransızca, hatta biraz Almanca ve İtalyanca da bilir. 55 yaşında, çeşitli bilgilere sahip bir zat olup, dairenin gerçek bilgini ve adeta ayaklı bir kütüphane sayılırdı. Sözü sohbeti dinlenir, mert bir adam olduğu için dairede 15 yıldan beri evrak kâtibi olarak kalmış, el etek öperek yükselmeyi ise hiç arzu etmemiştir.”
Kitabı okurken Beni sıkan ve yoran taraf ise Fransızca kelimelerin diyaloglar içerisinde fazla kullanılmasıydı. O kelimelerden bir şey anlamadığım için parantezlere bakıyordum ama bir de Karadeniz lehçesinde ekleyince bu biraz daha zorlayıcı oldu.
Yazarın verdiği önemli derslerden biri de çocuklara yalan söylemenin doğuracağı sonuçları göstermesi. Çocuklar elbette ki anne babalarını rol model olarak alır ve yalanla büyütülen çocuklar, bu durumu alışkanlık haline getirir. Bu konuda sevgili Peygamberimizin (sav) bir hadisini paylaşmak istiyorum:
Abdullah b. Âmir (r.a.) şöyle diyor: “Peygamberimizin evimizde bulunduğu bir günde, annem ‘Yavrum, gel sana bir şey vereceğim’ diye beni çağırdı. Peygamberimiz anneme: ‘Çocuğa ne vermek istedin?’ diye sordu. Annem: ‘Hurma vermek istedim’ dedi. Bunun üzerine Peygamberimiz: ‘Eğer bir şey vermeseydin, sana bir yalan günahı yazılırdı’ buyurdu.” (Ebu Davud, Edeb, 45/80, (V,265)).
Kitapta aldığım diğer bir ders ise aşk ve sevdanın içimizde büyüttüğümüz bir duygu olduğuydu. Gerçekler ise çok farklıdır. Arka planda bizim görmediğimiz olaylar oldukça basit ve renksizdir. Fakat biz onları gözümüzde süsler, abartır ve farklı manalar yükleyerek zamanımızı boşa harcarız. Bir şarkıda da dediği gibi: “Sevmezdim böyle, şu şarkılar olmasaydı.” İşte tam da öyle; şarkılar ve şiirler bizi iyice duygusal bir atmosfere sürükler. Oysa gerçek bambaşkadır.
Kitap gerçekten eğlenceli ve ders alınması gereken bir eserdir. Başlarda kesinlikle bir filmi yapılması gerektiğini düşünmüştüm, ancak sonlara doğru olayların üzüntülü kısımlarının uzaması beni biraz sıktı. Bu kadar az olayın olduğu ve duyguların ön planda olduğu bir kitabın filmi yapılmaz diye düşündüm.
Merhametle kalınız.
Dervişin Teselli Koleksiyonu 2
***
Recaizade Mahmut Ekrem (1847-1914), Tanzimat Dönemi’nin önemli yazar ve edebiyatçılarından biridir. Edebiyat-ı Cedide (Yeni Edebiyat) hareketine katkıda bulunmuş ve genç yazarlar üzerinde büyük etkisi olmuştur. Şair, oyun yazarı ve edebiyat eleştirmeni olarak tanınır. Tanzimat edebiyatının yenilikçi isimlerinden biri olan Ekrem, Batı edebiyatını yakından takip etmiş ve özellikle roman ve tiyatro türlerinde modernleşme hareketini desteklemiştir.
En bilinen eseri, yanlış Batılılaşmayı mizahi bir dille ele aldığı romanı Araba Sevdasıdır. Bu roman, Türk edebiyatında realizmin ilk örneklerinden biri olarak kabul edilir. Recaizade Mahmut Ekrem, aynı zamanda öğretmenlik yaparak Namık Kemal ve Abdülhak Hamit gibi dönemin edebiyatçılarına da ilham kaynağı olmuştur.
**
Bu kitabı çok sevdiğim bir arkadaşım bana hediye etti. Kitapta, dönemin en zengin ailelerinden birine mensup olan Bihruz Bey’in yaşadığı gönül meselesini ve parasını nasıl çarçur ettiğini anlatılıyor. Yazar, kitabın konusunu sayfa 153’te şöyle özetlemiş:
“Bu romanın konusu olan olaylar; 25-30 yıl öncesine ait olup, Avrupa görmüş bazı gençlerimize, yüksek sosyete mensuplarına, sonraları ise hali vakti yerinde yüksek memur çocuklarına bulaşıcı bir hastalık gibi sirayet eden alafrangalık illetinden başka bir şey değildir.”
Bihruz Bey, Fransızcayı tam olarak bilmediği halde, sırf havalı görünmek için konuşmalarına Fransızca kelimeler serpiştiriyor; hatta bazen tamamen Fransızca konuşuyor. Ayrıca kıyafetlerini de Paris’ten getirtiyor. Bu, günümüzde de sıkça karşılaştığımız bir insan tipini yansıtıyor. Bihruz Bey’in yalan söyleyen, parasını savuran, kötü karakterli bir kişi olarak çizilmesi de dikkat çekici.
En sevdiğim karakter ise Naim Bey oldu. Sayfa 126’da Naim Bey şöyle anlatılıyor:
“Arapça’yı, Farsça’yı iyi bilir; edebiyata, musikiye merakı vardır. Fransızca, hatta biraz Almanca ve İtalyanca da bilir. 55 yaşında, çeşitli bilgilere sahip bir zat olup, dairenin gerçek bilgini ve adeta ayaklı bir kütüphane sayılırdı. Sözü sohbeti dinlenir, mert bir adam olduğu için dairede 15 yıldan beri evrak kâtibi olarak kalmış, el etek öperek yükselmeyi ise hiç arzu etmemiştir.”
Kitabı okurken Beni sıkan ve yoran taraf ise Fransızca kelimelerin diyaloglar içerisinde fazla kullanılmasıydı. O kelimelerden bir şey anlamadığım için parantezlere bakıyordum ama bir de Karadeniz lehçesinde ekleyince bu biraz daha zorlayıcı oldu.
Yazarın verdiği önemli derslerden biri de çocuklara yalan söylemenin doğuracağı sonuçları göstermesi. Çocuklar elbette ki anne babalarını rol model olarak alır ve yalanla büyütülen çocuklar, bu durumu alışkanlık haline getirir. Bu konuda sevgili Peygamberimizin (sav) bir hadisini paylaşmak istiyorum:
Abdullah b. Âmir (r.a.) şöyle diyor: “Peygamberimizin evimizde bulunduğu bir günde, annem ‘Yavrum, gel sana bir şey vereceğim’ diye beni çağırdı. Peygamberimiz anneme: ‘Çocuğa ne vermek istedin?’ diye sordu. Annem: ‘Hurma vermek istedim’ dedi. Bunun üzerine Peygamberimiz: ‘Eğer bir şey vermeseydin, sana bir yalan günahı yazılırdı’ buyurdu.” (Ebu Davud, Edeb, 45/80, (V,265)).
Kitapta aldığım diğer bir ders ise aşk ve sevdanın içimizde büyüttüğümüz bir duygu olduğuydu. Gerçekler ise çok farklıdır. Arka planda bizim görmediğimiz olaylar oldukça basit ve renksizdir. Fakat biz onları gözümüzde süsler, abartır ve farklı manalar yükleyerek zamanımızı boşa harcarız. Bir şarkıda da dediği gibi: “Sevmezdim böyle, şu şarkılar olmasaydı.” İşte tam da öyle; şarkılar ve şiirler bizi iyice duygusal bir atmosfere sürükler. Oysa gerçek bambaşkadır.
Kitap gerçekten eğlenceli ve ders alınması gereken bir eserdir. Başlarda kesinlikle bir filmi yapılması gerektiğini düşünmüştüm, ancak sonlara doğru olayların üzüntülü kısımlarının uzaması beni biraz sıktı. Bu kadar az olayın olduğu ve duyguların ön planda olduğu bir kitabın filmi yapılmaz diye düşündüm.
Merhametle kalınız.
·
152 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.