Bu kitap, yeni bir bakış açısı kazandırdı bana. Öncelikle, oyun teorisini bilir misiniz?
Oyun teorisi, bireyin başarısının diğerlerinin seçimlerine dayalı olduğu seçimler yapması olan bazı stratejik durumların matematiksel olarak davranış biçimlerini yakalamaya çalışır. En iyi örneklerinden biri Mahkumun İkilemi’dir. Bilmeyenler için kısaca Mahkumun İkilemi Teorisi, işbirliğinin ve oyunbozanlığın kazancını ve kaybını ele alan bir strateji diyebiliriz. Kitap bu tema üzerinden ilerliyor.
Eğer siz işbirliği yaparken karşınızdaki oyunbozanlık ederse büyük hasara uğrarsınız.
Eğer karşınızdaki sizinle işbirliği yaparken siz oyunbozanlık ederseniz büyük kazancınız olur.
Tek sefere mahsus değil de birçok defa tekrarlayan bir oyun olsaydı bu, konu nereye giderdi?
Birçok farklı stratejinin tasarlandığı bir yarışma yapıyorlar. Bu stratejileri bilgisayar ortamında, her biri birbiriyle oynayacak şekilde eşzamanlı ve hem sonu olan hem de sonsuz defa karşı karşıya getirerek maksimum kazancı sağlayan en iyi stratejiyi tespit etmeye çalışıyorlar. Hiç uzatmadan söyleyeyim ki: Sonu olan tüm senaryolarda oyunbozanlığın kazancı, işbirliğinin kazancından büyük olduğu için son hamleye yaklaşıldıkça oyunbozanlık etme ihtimali artıyor. Sonu belirsiz ya da çok uzun süreceği bilgisi olan karşılaşmalarda ise işbirliğine meyil artıyor. Tabi karşınızda siz ne kadar oyunbozanlık ederseniz edin işbirliği yapmak için hevesli avanak bir strateji varsa sonsuz kez oyunbozanlık edip yüksek kazançlar sağlayabilirsiniz.
Her defasında en başarılı olan bir strateji var.
Bu stratejinin ilkeleri çok basit:
-İlk oyunbozan olma.
-İşbirliğine işbirliği ile, oyunbozanlığa oyunbozanlık ile karşılık ver.
Strateji gayet net, basit, öngörülebilir ve misilleyici olduğu kadar da bağışlayıcı. Ayrıca misilleyiciliği ile istismara kapalı olurken, bağışlayıcılığı ile tekrar işbirliğine açık olduğunu da gösteriyor.
Kitap boyunca farklı stratejilerin başlangıç ve bitiş süreçlerinde diğer stratejilerle karşılaştırılması anlatılıyor ve size bir tokat atana sizin de bir tokat atmanız için bilimsel bir kanıtı elinize veriyor. İyi okumalar..
İşbirliğinin EvrimiRobert Axelrod