Ortadoğu: Direniş, Devrim, Emperyalizm 
Y. Doğan Çetinkaya
17 Aralık 2010’da, Tunus'un Sidi Bouzid kasabasında, dünya çapında tanınan bir simge haline gelen bir olay gerçekleşti. Muhammad Bouazizi, yüzde otuzluk işsizlik oranının hüküm sürdüğü bu kasabada, belediye önünde kendini ateşe vererek hem kendi çaresizliğini hem de toplumun derin sıkıntılarını gözler önüne serdi. Bouazizi'nin yaşadığı mağduriyet, sabah saatlerinde mallarının elinden alınmasıyla başlamıştı. Şikâyet etmek için gittiği belediyede, yetkililerin alaycı tavırlarıyla karşılaşması, onun içinde biriken öfke ve çaresizliği ateşle buluşturdu. Bu kendini yakma eylemi, sadece bireysel bir isyan değil; aynı zamanda bir toplumun, yıllardır süren baskılara karşı verdiği bir direnişin sembolü haline geldi. On gün sonra bu trajik olay, Tunus'un başkenti Tunus'a sıçrayarak, halkın sokaklara dökülmesine ve büyük protestolara yol açtı. Bouazizi, adeta bir kıvılcım olmuş ve Ortadoğu’da benzeri görülmemiş bir isyan dalgasının tetikleyicisi olmuştur. Bu olay, sadece Tunus’la sınırlı kalmayarak, Ortadoğu’nun kaderini değiştiren bir hareketin başlangıcını simgeliyor. Bouazizi’den önce de, haysiyetlerini zedeleyen davranışlara karşı bireysel protesto eylemleri gerçekleştirilmişti; ancak Tunus’taki isyan, bu tür eylemleri kolektif bir harekete dönüştürdü. 2010’daki bu isyan, hızlı bir şekilde Mısır, Libya, Suriye ve diğer birçok ülkeye yayılarak, bölgedeki siyasi dinamikleri altüst etti. Tam da bu noktada, Y. Doğan Çetinkaya’nın derlediği "Ortadoğu: Direniş, Devrim, Emperyalizm" adlı eser, bu karmaşık durumu anlamak için önemli bir kaynak sunuyor. Kitap, 18. yüzyılın sonlarından günümüze kadar olan tarihsel süreçte, Ortadoğu’da yaşanan isyanlar, direnişler ve devrimleri detaylı bir şekilde ele alıyor. Bunun yanı sıra, İran Devrimi ve sonrasında yaşanan gelişmeler de derinlemesine analiz ediliyor. Bu iki tarihsel hat arasında, Mısır örneği özel bir yer tutarak, toplumsal, ekonomik ve siyasi dinamiklerin yanı sıra ordu ve muhalefet ilişkileri de kapsamlı bir şekilde inceleniyor. Kitapta yer alan makaleler, James Gelvin, Hazem Kandil, Farhad Khosrokhavar, Mete Çubukçu ve Yüksel Taşkın gibi önemli isimlerin katkılarıyla, okuyucuya Ortadoğu'da neler olup bittiğini anlamak için derinlikli bir perspektif sunuyor. Bu eser, yalnızca tarihsel bir inceleme değil, aynı zamanda günümüz Ortadoğu’sunun dinamiklerini kavramak adına bir yol haritası işlevi görüyor. Çetinkaya'nın derlemesi, okuyucuları, bölgenin karmaşık toplumsal ve siyasal yapılarının yanı sıra, bu yapıları şekillendiren tarihi olaylarla da yüzleştiriyor.
·
56 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.