·72 syf.····Okunma: 07 Kasım 2024 03:18 Ahmet Mithat Efendi Tanzimat devrinin önemli yazarlarındandır. “Dolaptan Temaşa” adlı kitap Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yirmi üç bölümden oluşan yazı dizisinden bir hikâyedir. Behram Ağa’nın başına gelen trajikomik hadiseler anlatılıyor.
Arkadaşlarıyla birlikte eğlenmeye giden Ağanın başına hiç ummadığı olaylar geliyor. Dilber Leyla, Yeniçeri Zorlu Mustafa ve Paşalı Ahmet Ağa’nın dahil olmasıyla da hikaye bambaşka bir yere taşınıyor. Olayın büyük kısmı bir evin salonunda gerçekleşiyor ve de bir gecede yaşanıp bitiyor. Ama her sayfa okurken ayrı bir merak uyandırıyor.
Bu öyküde özellikle Yeniçeri dönemine ait adetleri esprili bir üslupla aktarmayı hedefleyen Ahmet Mithat Efendi:
“Maksadımız yeniçeriliğin mevcut olduğu zamanlardaki eğlencelerin bazılarını anlatmak” diye bahsettiği Dolaptan Temaşa'da pek de bilmediğimiz bir dönemin kapılarını aralıyor.
Yeniçerilik sisteminin kaldırılmadan önceki döneminin siyasi ve toplumsal yapısına değiniyor. Aslında Yeniçeri Ocağı, Osmanlı İmparatorluğu'nda padişaha bağlı kapıkulunun en büyük birimiydi. Fakat zamanla yozlaşması nedeniyle kapatılmıştır.
Yazar da henüz kapatılmamış olan bu birimi ve o yıllardaki İstanbul’u tüm gerçekliği ile açıklıyor. Gündelik yaşamdan yola çıkarak mahalle kahvelerini, helva sohbetlerini, meyhane muhabbetlerini, bu sohbetlerdeki oyunları, eğlenceleri, gelenekleri, kılık-kıyafetleri, eşyalarına kadar hiçbir ayrıntıyı atlamadan yansıtıyor. Bazen de karakterleri tasvir ederken göndermede yapıyor. Ayrıca Osmanlı Devleti zamanında yaşamış Yahudilere de kısa bir yer veriyor ve Müslümanların gözünden Yahudileri anlatıyor.
Kısa bir kitap olmasına rağmen soluksuz okunacak kadar akıcı bir hikayeye sahip. Anlatımının dikkat çekici olması, konu bütünlüğünü koruması ve kolay okunup anlaşılabilmesi içeriğinin de kaliteli olduğunu gösteriyor.
Türk Edebiyatı klasikleri içinde en beğendiğim kitaplardan birisi oldu. Çok güzel bir eser olmuş okumadan geçmeyin…