Osmanlı padişahlarının anneleri, genellikle “Valide Sultan” unvanı taşıyan önemli figürlerdi. Hem saray içerisindeki hem de devlet yönetimindeki etkileri büyüktü. İşte Osmanlı padişahlarının anneleri:
Erken Dönem (1299–1453)
1. Osman Gazi: Hayme Ana (Osmanlı’nın kurucusunun annesi).
2. Orhan Gazi: Malhun Hatun veya Nilüfer Hatun (bu konuda bazı tartışmalar vardır).
3. I. Murad: Nilüfer Hatun.
4. Yıldırım Bayezid: Gülçiçek Hatun.
5. I. Mehmed (Çelebi): Devlet Hatun.
6. II. Murad: Emine Hatun.
7. Fatih Sultan Mehmed: Hüma Hatun.
Klasik Dönem (1453–1603)
8. II. Bayezid: Gülbahar Hatun.
9. Yavuz Sultan Selim: Gülbahar Hatun (Amasyalı).
10. Kanuni Sultan Süleyman: Hafsa Sultan.
11. II. Selim: Hürrem Sultan.
12. III. Murad: Nurbanu Sultan.
13. III. Mehmed: Safiye Sultan.
14. I. Ahmed: Handan Sultan.
15. I. Mustafa: Halime Sultan.
16. II. Osman (Genç Osman): Mahfiruz Hatun.
17. IV. Murad: Kösem Sultan.
18. I. İbrahim: Kösem Sultan.
Geç Dönem (1603–1922)
19. IV. Mehmed (Avcı Mehmed): Turhan Sultan.
20. II. Süleyman: Saliha Dilaşub Sultan.
21. II. Ahmed: Hatice Muazzez Sultan.
22. II. Mustafa: Emetullah Rabia Gülnuş Sultan.
23. III. Ahmed: Emetullah Rabia Gülnuş Sultan.
24. I. Mahmud: Saliha Sultan.
25. III. Osman: Şehsuvar Sultan.
26. III. Mustafa: Mihrişah Sultan.
27. I. Abdülhamid: Rabia Şermi Sultan.
28. III. Selim: Mihrişah Sultan.
29. IV. Mustafa: Ayşe Sineperver Sultan.
30. II. Mahmud: Nakşidil Sultan.
31. Abdülmecid: Bezmialem Sultan.
32. Abdülaziz: Pertevniyal Sultan.
33. V. Murad: Şevkefza Sultan.
34. II. Abdülhamid: Tirimüjgan Sultan.
35. Mehmed Reşad (V.): Gülcemal Kadın.
36. Mehmed Vahdettin (VI.): Gülüstü Hanım.
Notlar
• Osmanlı annelerinin çoğu, özellikle son dönemlerde, köken itibarıyla yabancıydı ve genellikle cariye olarak saraya girmişlerdi.
• Osmanlı sarayında “Valide Sultan”lık, padişahın annesi için güçlü bir konum sağlardı; bu nedenle devlet yönetiminde ve saray hayatında önemli roller üstlenmişlerdir.