Kazancakis 1883’te Osmanlı zamanında doğan bir Yunan’dır. Kitabı 1946’da yayımlatmış, bir sene sonra da vefat etmiştir.
Kendisi Yunan’ların bizi işgali sırasında da olan biri olduğu için kitabı okumadan önce çok tedirgindim. Özellikle İzmir işgaline karşı herhangi olumsuz bir şey okumam kitabı bırakmam demekti ama tam tersi bir durumla karşılaştım.
“Bir zamanlar diyordum ki: bu Türk’tür, bu Bulgar’dır ve bu Yunan’dır. (…) akıllandım, artık insanlara bakıp şöyle demekteyim: bu iyi adamdır, şu kötü. İster Bulgar olsun, ister Rum, isterse Türk! Hepsi bir benim için. Şimdi, iyi mi, kötü mü yalnız ona bakıyorum. Ve ekmek çarpsın ki, ihtiyarladıkça da, buna bile bakmamaya başladım. Ulan, ister iyi, ister kötü olsun be! Hepsine acıyorum işte...” s.256
Kendisi şair, siyasetçi ve filozofmuş. Etkilendiği filozoflar Nietzsche, Goethe, Bergson. Düşüncelerini az çok tahmin etmişsinizdir. Kitapta da bunu görüyoruz. Bu arada Zorba, “zorbalık” anlamında değil. Zorba burada bir soyad. Aleksi Zorba. Yunancada “zorba”: “yaşamdan zevk almasını bilen, güçlü erkek” demekmiş.
Kitabından konusundan ziyade düşünceleri anlatmak istiyorum ama ufak bir kurguya değineyim. Yazarımız sanki gerçek bir arkadaşıymış gibi tanıtır bize Zorba’yı. Yıllar sonra geçmişe dönüp Zorba’nın düşüncelerini, onunla yaşadıklarını anlatır ama bunu yaparken günümüze gelgit yapmaz. Hep geçmişteyizdir.
Zorba tanrıyla şeytanın bir olduğunu savunur. Kadınları da şeytanın yarattığını ve şeytanın yeryüzündeki temsilcileri olduğunu. Aynı zamanda kadınlar asla üzmemeleri gereken varlıklardır. Eğer bir kadını üzersen cehemmemliksindir. Kadın her zaman ilgi görmeyi, beğenilmeyi ister. Yaşı kaç olursa olsun. Ve bir erkek bir kadını asla reddetmemelidir.
Bizim toplumda aklı cinsellikte olan hep erkektir ya. Zorba’ya göre bu kadındır.
Manastırlar, rahipler bunlar hep boştur. Kitapta rahiplerin de aslında sadece dış dünyadan kaçmak için rahip olduklarını görürüz.
Çok okumayı, yazmayı, belli kalıplar içinde düşünmeyi de alay konusu yapar Zorba. İnsan gençliğin tadını çıkarmalıdır.
Kazancakis burada zıt konuşmadadır. İnsan hazlarından ayrılmalı, dünyayı keşfetmelidir. Buda’dır favorisi. Kitap boyunca bize Buda’dan bazı kesitler de okur. Dünyayı keşfetmek demek her şeyi geride bırakmak demektir bir yandan. Şu anki kadar kolay da değildir.
Önerimdir.
·
271 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.