·120 syf.····Okunma: 13 Aralık 2024 17:24 ÖZET/YORUM/SPOİLER İÇERİR
Güzel başlayıp trajik biten bir romandı. Ama bir solukta okudum. Kitabı beğendim.
İki Kız Kardeş'te, Amerikan edebiyatının klasikleşmiş yazarlarından Edith Wharton, 20. yüzyıl başlarındaki Amerika'nın yoksul çevrelerine bir pencere açıyor.
Ann Eliza ve Evelina Bunner, mütevazı dükkânlarında çalışarak hayata tutunmaya çalışan iki kardeştir.
Birbirinin aynı renksiz geçen günleri, satın aldıkları bir saatle birlikte bambaşka bir yöne çevrilir.
Alman göçmeni olan saat ustası Ramy, iki kardeşin hayatlarının altüst edecek, kaçınılmaz ve trajik bir sonun temellerini atacaktır. Amerika'nın kent yaşamının ve toplum düzeninin fon oluşturduğu bu küçük roman, başkahramanları dışında çizdiği yan karakterlerle de klasik edebiyatın önemli örneklerinden biri sayılıyor.
Wharton, İki Kız Kardeş'te fedakâr davranışın ironik bir şekilde trajediyle sonuçlanmasını işlemiştir.
Edith Wharton bir zamanlar, "Hayat, soyut ilkelerle ilgili değildir ancak kader, eski geleneklere, eski inançlara, eski trajedilere ve eski hatalara verdiğimiz tavizler ve zavallı uzlaşmaların birbirinin arkasından gelmesidir," diye yazmıştı.
Ann eliza ve evelina bunner saatçi ramy hakkında konuştular ve ertesi gün akşam yemeğinden sonra geleceğini söyledi küçük kız kardeş evelina bunner. Saat tamir ettirmek için bay ramy'nin dükkanına gittiğinde hakkında bir çok bilgi sahibi olmuştu. Ann eliza bu durumdan hoşnut olmasa da belli etmemeye çalıştı. Çünkü bu fırsatı elinden kaçırmıştı. Her defasında çekingen tavırla gitmek için bir türlü adım atamıyordu.
Bence en üzücü kısım ablanın (Ann eliza'nın) hayatı boyunca kendini ikinci sıraya koyup küçük kız kardeşi (evelina) için çabalaması. Eminim ki ileri de bundan çok pişman olacak. Karşındakini kardeşin dahi olsa hep ilk sıraya koyarsan onu suçlamak çok kolay olur. Ama en başından hem kendini hem de sevdiklerini düşünerek ilerlerse insan hiç kimseyi suçlama gereği duymaz. Bu kim olursa olsun. Çünkü en çok da en sevdiklerimize çok fazla fedakarlık yapıyoruz ya, sanki onların da bize aynı oranda fedakarlık yapmasını istemek olmuyor mu bu sizce de. Diğergamlığında bir ayarı, dozajı olmalı değil mi?
Ann eliza başlarda bu durumdan gayet mutlu. Kim mutlu olmaz ki sevdikleri için çabalarken. En zor kısmı ise farkedilmemesi. Sevdiklerimiz tarafından düşünüldüğümüzün her daim anlaşılmasını umuyorum ve temenni ediyorum. Neyse ki evelina ablasının onun üzerine titremesinin farkında. Zaten öbür türlü çok zor olurdu. Ama Ann eliza'dan gidiyor ne gidiyorsa.
Hakkından hep feragat eden bir abla figürü ile bunlar ile hayatının şekillendiren iki baş karakterin acıklı hayat hikayesi.
Bay Ramy, Ann eliza'ya evlenme teklifinde bulundu. Bu sırada küçük kız kardeşi dışarıda. Ve bunner'ların dükkanında tezgahın bulunduğu kısımda konuşuyorlar. Bayan Ann Eliza bunner hiç beklemiyordu bu teklifi. Hep kardeşine konduruyordu. Ve evelina 'nın bay ramy için olan özel ilgisinden ötürü kendini geriye çekiyordu.
Bayan Ann elıza, biz hep evlenecek kişinin evelina olacağını düşünürdük diye seslendi. Ben evlenmeyi hiç düşünmedim dedi bayan Ann eliza yine kısık bir sesle.
Ann eliza ile bay ramy bu konuşmalardan sonra bay râmy bayan Ann eliza bunner' a bir daha düşünseniz diye ısrarda bulunsa da bayan bunner kararında kesindi. Bay ramy üzülmüş bir şekilde oradan ayrıldı.
Israrlara rağmen bayan Ann eliza'nın hep kardeşini bay ramy ile öne sürmesini okurken sinirden yerimde duramadım.
Evelina bunner saatçi bay ramy'den teknede evlenme teklifi aldı ve oracıkta nişanlandı. Bu kadar Ani olacağını kendiside tahmin etmemişti. Bunu ablası ile geç vakitte dükkana ablasını bir şeyler ile uğraşırken bulduğunda bir anda içi içine sığmayarak söyledi.Bayan evelina bunner gece geç saatlere kadar ablası ile konuştu.
Evelina ve bay ramy artık daha sık beraber takılmaya başladılar ve Ann eliza'da bu sırada kendini meşgul edecek işlerle meşgul olmaya çalışıyordu.
Evelina 'nın nikah hazırlıkları başlıyor. Beklenildiği gibi terzi bayan melins gelinliğini dikecekti. Evelina yine bay ramy' nin yanından geldiği bir akşam bayan melins ile bayan ann eliza gelinliği dikiyordu. Evelina ağlamış görünüyor ve bunu anlayan ablası bayan melinse bugün bu kadar yeterli yarın devam ederiz diyerek onu gönderdi. Sonunda evelina ablasına bu iş bitti dedi. Yeterli parası olmadığı için beni yanında götüremiyor. Artık her şey iptel dedi. Ablası büyük bir şaşkınlıkla bu kararı verirken kendine güveniyor olmalıydı diye çıkıştı. Evelina ablasına doğru, umarım bay ramy bunu senden benden iyi biliyordur diye yanıtladı. Evelina gece boyunca ağladı. Evelinanın düğünü kararlaştırılan gün oldu. Bayan havkins(bay ramy'nin yakın tanıdığı) ve bayan melins(terzi)'in yardımı ile ilerledi. Düğün bunner' ların bodrum katındaki dükkan ve arka odasında oldu. Ann eliza bütün hazırlıklarla bizzat ilgileniyordu.
Evelina ve bay ramy ertesi gün sen luiz'e gittiler. On gün süren bir yalnızlık içinde bunalan ann eliza sonunda kardeşinden bir mektup aldı. Mektup on gün sonra gelmişti.
Evelina çok mutlu olduğunu ama eşinin gün boyu işten olmasından dolayı çok yalnız hissediyor olduğunu söyledi. Evelina ile kardeşi uzun bir mektuplaşmadan sonra kardeşinden kış boyunca haber alamayan bayan ann eliza bay havkinsin yardımı ile bayan hohmüllere gitmek için bir Nisan ayının serin rüzgarı ile yola koyuldu. Bayan hohmüllerr evinden ayrılmış ve o eve irlandalı bir aile taşınmıştı. Ann eliza eve üzgün ve çaresizce döndü. Eve geldiğinde ateşler içindeydi. Yaklaşık bir buçuk hafta bayan hohmüller ona baktı. Çalışacak hali kalmamıştı. Bayan melins de kızlarını göndermişti. Bay ve bayan Havkins Ann eliza'ya çok yardım ettiler. Ama hohmulleri bulamadılar. Ann eliza ramy'yi ve çalıştığı tifanyy şirketini araştırmaya yöneldi. Bay lumiz saat bölümünün başkanıydı. Bay hörmın ramy, saat bölümündeki şeflerden olduğunu söylemişti. Aslında basit işçilerden biriymiş bay ramy. Bay ramy uyuşturucu kullandığı için işten atılmış. Yetenekli biriymiş. Ann eliza büyük bir hayal kırıklığı ile olduğu yerden kıpırdayamadı. Sonunda kendinde Güç bularak gitmek için ayağa kalktı. Ann eliza kardeşinden bir haber alamıyor ve git gide hastalık onu güçden düşürüyordu. Hiç olmadığı kadar yıpranmış ve yorgun hissediyordu. Ramy'nin sırrını keşfetmesi Ann eliza'yı müthiş korkulara sürüklemişti.
Bir kışı daha geçiren Ann eliza artık kardeşini daha az düşünür olmuş,umudunu yitirmişti âdeta. Bir gün karpuz kollu kadının dükkanına uğradığında düşürdüğü mendil üzerine ne de olsa geri gelecektir beklentisi ile beklerken. Akşam karanlığında uzun ince bir gölgeyi o sanarak hemen fener lambasını yakmıştı. Bir de ne görsün, karşısındaki kardeşi evelinaydı. Solmuş benizli, sıska iskeleti ile ve yıpranmış bir palto ile kapının önünde duruyordu. Evelina çok acı çekmişti. Evlendiğinde bay ramy ona çok çektirmiş,para kazanması için ve daha bir çok şey için dövmüştü bile. Bayan hohmüller bir ay sonra evelina ve ramy'nin yanına taşınmıştı. Evelina hamileydi ve çocuğunu kaybetmiş hastanede acı içinde doktorlar ona bakarken bayan hohmüller yanına gelmiş ve bay ramy ile kızı linda'nın bayan hohmüllerin bütün parasını alıp kaçtıklarını söylemişti. Bayan hohmüller, bay ramy'yi ne kadar yola getirmeye çalışmış olsa da bunda başarısız olmuştu.
Ann eliza kardeşinin anlattığı bu kadar şey üzerine uyuyup dinlenmesini söylesene evelina hikayenin geri kalanını anlatmak niyetindeydi. Bayan evelina linda'nın ramy ile gittiğini duyunca yalnız kalmıştı.
Bay havkins'in yardımı ile eve dönebilmişti.
Bayan evelina altı hafta yataktan çıkamadı.Kendinde hiç güç bulamıyordu. Ablasına "sanki bir daha hiç yürüyemeyecekmiş gibi hissediyorum" dedi.
Kardeşi çok iyiye gitmediği için doktor hastaneye yatırılması gerektiğini söyledi ann eliza'ya. Ann eliza kardeşine evde bakacağı konusunda kararlıydı.
Evelina kimseye söylemediği bu sırrını ölmeden önce ablasına söylemeye karar verdi. Evelina ablasına "ben Katoliğim" dedi. Ann eliza "evelina, ah evelina, evelina bunner, Katolik mi, sen mi? " diye yanıt verdi. Ann eliza bir an bunu kardeşine bay ramy'nin zorladığını sandı. Ama öyle değildi. Bay ramy dinsizdi evelina'nın kanısına göre. Bayan hohmüller katolikti ama dedi evelina. Evelina'nın doğduktan hemen ölen bebeğini rahip vaftiz etmiş ve bunun üzerine evelina kendisinin de Katolik olması gerektiği inancına kapıldı.
Evelina bunner kardeşinin kollarında her an ölmekte olan bir yabancı olmuştu ann eliza için artık. Ramy ve bir günlük bebek onu ablasından sonsuza dek ayırmıştı.
Sonbahar gelmişti. Coni hovkins(bayan hovkins'in oğlu) evelina için fulya çiçeği getirmişti.Çiçekleri alır almaz uyumuştu evelina. Evelina kimi zaman iyi kimi zaman hiç iyi olmayacak denecek kadar kötü oluyordu. Doktor artık daha seyrek geliyordu. Ann eliza, Evelina'nın mezhep değiştirdiğini hala söyleyememişti bayan melinse. Terzi kadının arkasından koştu ve bayan melins nereden bir Katolik rahip bulabileceğimi söyleyebilirmisiniz dedi.
Bayan melins şaşkınlıkla "bir Katolik mi, bayan bunner" dedi. Evet kardeşim buradan uzaktayken katolikliği seçmiş dedi ann eliza. Teyzesini göndereceğini söyledi bayan melins. Rahip neredeyse her gün uğruyordu evelinaya. O gittikten sonra gece boyunca başında durdu ann eliza. Şafak sökmeden evelina hareket etmiyordu. Evelinanın cenaze töreni çok masraflı olmuştu. Ann eliza elinde ne var ne yok sattı ve dükkanı kiraya verdi. Dükkanlara göz atıp kadın tezgahtar aranıp aranmadığına bakıyor ama insanlar genç, otuzunda olmayan, canlı kızları işe alma gönüllüsüydü. Ann eliza cadde boyunca gözü vitrinlerde öylece yoluna devam etti. Şimdi bir başına kalmıştı...
Ann eliza 'nın istemediği hayatı kardeşi evelina' nın görünürde çok güzel görünen bir hayat yaşamasını tahmin edebiliyorken nasıl bilebilirdi ki bu kadar acı şeyler yaşayacağını. Bilemezdi tabi ki de... Ann eliza ve Evelina Butter adlı iki kız kardeşin bu acıklı hikayesi okumaya değerdi. Keyifli okumalar dilerim...