Başlatma Şimdi Tavşanlarına
idealist hayallerle mezun olmayı hayal ettiğim üniversite sıralarında Büyük Buhran'a dair okuduğum ilk yazardı John Steinbeck. Gazap Üzümleri'nden bu yana yıllar geçti ama nasıl bir okuma, dün gibi tadı damağımda. Güzel yıllardı çok şeyler değişti. Fareler ve İnsanlar'la John Steinbeck beni yine o yıllara götürdü. Çukurova'da tuttuğum evin balkonundan adeta şehre meydan okuyor kendi Rönesans'ımı yaşıyordum. Şimdi elimiz ekmek tutuyor da zihnimiz, kurumsal şirketlere hizmet ederken işten arta kalan zamanda okumak için heyecanlanacak bir şeyler buluyor. Buna da şükür.
Amerikalı yazar, 1937'de yayımladığı bu kitabıyla yine Büyük Buhran döneminde toplumsal sorunlara değinerek, bireyin psikolojisinin canına okumuş. Canına okumuş diyorum çünkü, toplumsal meselelere değinirken, tüm karakterin ruhsal dünyasını nasıl böyle çok yönlü ve derin gösterebiliyor, hayret ediyorum.
George ana karakterimiz; tıfıl-zayıf bedeniyle öfkesi ve merhameti arasında mekik dokuyor, bizim ailede onu benim temsil ettiğime dair yoğun bir inancım var. Lennie ise koca cüsseli iri yarı ve akli melekeleri haftada bir yanına uğruyor. Bu ikisi arasındaki bağ, inanın Büyük Buhran dönemindeki toplumsal sorunlar olmasaydı da, günümüz dünyasında ailenin okumuş tek çocuğu olan herhangi birinin yaşayıp çokça tanık olacağı türden. Biliyorsunuz, bizim oralarda okumuş olmanın insan yaşamı için çok ağır bir bedeli vardır: " Her şeyi bilmek ve çözüm üretmek zorunluluğu"
İşte bu sorumluluğun yüklediği duygu durumu George'un öfkesine de merhametine eşdeğer bir dizi hikaye yaratabilir.
George ve Lennie Amerikalı işçilerin ortak hayalini temsil ediyor. "Bir çiftlik sahibi olabilmek ve rençberlik kaderinden kurtulabilmek." (110 sayfalık bu yapıta dair spoiler vermek ayıp olacak diye kendimi maksimum düzeyde dizginliyorum. Ama hissettirdiklerini aktarmam lazım. Çok uzun zamandır tarih okumaktan edebiyata susadım, bir toparladı bu yapıt beni, bir sirkeledi.) Lennie, evet aptal, herhangi bir şeyin farkında değil onu anlamak lazım. Ama kimse Curley'nin karısını konuşmuyor. Bütün novella boyunca kadına "hafif kadın" muamelesi yapıldı, kadın siyahi dramatörden daha yalnızdı. Nitekim yarım akıllı Lenniyle bile sohbet etmeye açtı. Tek sorunu ponponlu pembe terlik giymesiydi. O kadar açtı ki hoş bir sohbete, nitekim sonu oldu.
Siyahi Crooks'a dair satır var ki, Steinbeck insanın iç dünyasını arşa çıkarıyor. Siyahi bildiğiniz üzere yalnızların şahı. Ama burnu bir karış havada gururdan. Kimseye eyvallahı yok, bizim dramatik Kürtler gibi. Bir gün Lennie onun odasına giriyor, önce bir yürekleniyor, şaha kalkıyor. "Giremezsin!" naraları atıyor. Sonra ardından çiftlikte çalışan diğer beyaz Candy girmek istiyor; sıkılarak, çekinerek. John Steinbeck orada Crooks'a dair şunları yazıyor.
"Gir, hadi! Madem herkes giriyor, sen de gir bari!" Memnuniyetini sahte bir öfke perdesi arkasına saklamakta zorlanıyordu.
Gözyaşım, bu paragrafla birlikte gecenin bir yarısı duygusal hormonların da etkisiyle pıt diye yorganımın gri çizgilerinde kayboldu.
Bu arada gerçekten "İyi olmak için akla ihtiyaç yok".
Selametle.
·
67 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.