Nicos Kazancakis giriş yazısında şöyle der: "Hayatımda beni etkileyen kişiler Buda, Nietzsche, Homeros Bergson ve Zorba ". Buradan Zorba karakteri hayali bir karakter değildir. Onu etkileyen, sarsan, doğrusunu sorgulatan kişidir. O yüzden eserin iz bırakmasına hizmet eden iki karakterin insan, aşk , kadın gibi hayata dair sohbetleri. Diğer öğeler olaylar, zaman, mekan, diğer karakterler biraz daha gölgede kalıyor. En azından benim için.
Peki bu karakterler kim?
Basil ve Aleksi Zorba.
Birbirlerinden farklı iki uç diyebileceğimiz iki karakter. Bu uç karakterlerin birbirleriyle birlikteliği ile oluşan bütünlük.Ki ben bu birlikteliği yaşamın kendisi olarak yorumluyorum. Zitliklarin uyumu/Karsitlarin birliği.
Bu karakterler neyi simgeliyor?
Basil karakteri sorgulayan, okuyan, yazan entelektüel bir tip. Zorba ise yaşamaktan her bir zerresine kadar keyif alan bir tip.
Bu eser beni Antik çağdan itibaren sorgulanan şu soruya tekrar götürdü: Nasıl yaşamalı ?
Hayatina anlam yaratmak ya da yaşamak için ne yapmalıyız ?
Basil gibi bir duruş mu sergileyelim yoksa Zorba gibi mi ? Basil gibi okumakla hemhal olmuş ancak onu yaşamında eritememis ,uygulayamamis ki yazma eyleminde bile can cekistigini gördüğümüz biri gibi mi ?Yoksa Zorba gibi tam anlamıyla hayatın içinden geçen hem fizik gücünü kullanıp çalışan hem santur çalan, şarkılar söyleyen, dans eden , flört eden biri gibi mi ? Bu sırada aklıma şu soru takılıyor Basil için: onu tatmin ettiğinden mi böyle yoksa onun içinde bir konfor oluşturdugu için mi ? Burada eserde geçen bir diyaloğu vermek istiyorum. " Anladigima göre zatialiniz aç kalmadı hiç , adam öldürmedi, çalmadı,suç islemedi. Öyleyse dünyayı nasıl anlarsın sen ? Dedi ve devam etti. "Olgunlasmamis bir beyin, gün görmemiş bir ten." Çünkü Zorbanın kendisi savaşlara katılmış, adam öldürmüş , tecavüz etmiş . Çünkü onlar öteki diye. Ancak Sonunda şunu anlamış. Yunan - Türk yok , iyi ve kotu var. Hatta sonunda o da yok insan var. Biri yaşamın içinden geçmiş diğeri kitapların içinden. Bir yerinde şöyle bir cumle yer aliyor. Zorba " Bir öğretmen gibi konuşuyorsun, düşünüyorsun ama anlamıyorsun bu doğru bu yanlış diyorsun. Ancak kollarin , bacakların , goguslerin dilsiz. Bu şekilde nasıl anlayabilirsin ki ?" Çok sarsıcı bir yer.
Böyle iki farklı karakterin olaylara , kavramlara yüklediği anlamlarda farklı olacaktır. Eserde geçen şu diyaloglar üzerinde düşünmeye değer :
- Dunyaya özgürlüğün gelmesi için bu kadar cinayetleri ve alcakliklar gelmesi mi gerekli yani ? Çünkü oturup sana işlediğimiz cinayetlerle yaptığımız alcakliklari saysam tüylerin urperir. Fakat sonuç ne? özgürlük. Tanrı yildirimi atıp bizi yakacagina özgürlüğü veriyor. . Anlamıyorum...
- gübre ve pislikten bir çiçek nasıl filizlenip beslenir. Varsay ki Zorba , insan gübre , özgürlükte cicektir.
- iyi ama ya tohum? Bir çiçeğin bitmesi için tohum gerekli. Bizim içimize boyle tohumu kim koydu? Bu tohum niçin iyilik ve namusla beslenip çiçek açmasın ? Ve kanla pislik istesin.
- bilmem. Bu yer bize TAnriyi ve insan dogasini sorgulatiyor. İnsan canavardir derken doğasının kötü olduguna işaret ediyordur.
"İnsanları rahat bırak , gözlerini açma kapalı kalsınlar da hayal göre dursunlar. Ancak onlara göstereceğim daha iyi bir dünyaya sahipsen gözlerini açasin" diyen Zorba şu cevabı alır: "neyin yıkılacağını biliyordum ancak yıkıntılar üzerine neyin sivanacagini bilmiyordum " zorbaya göre gerçek , düzeni bozar. "Aydinlatacagin kişi karanliktaysa senin onu aydınlatman onun için yeni bir karanlık anlamına gelir. O yüzden bırakalım insanları eski tandik karanlıklarda kalsınlar."
-" Okulama gitmediği için beybi bozulmamis. Biz okumuşlarsa havadaki sersem kuşlar gibiyiz "
Bir teori pratik çatışmasina dayanana entelektüelligin eleştirisi yapılan bu eser okunmaya kesinlikle değer. Hatta o dönem Nobel edebiyat ödülünü bir oyla A. Camus a kaptırır. Ancak Camus ödülü hakeden kişinin Nicos Kazancakis olduğunu dile getirir.
Keyifli okumalar dilerim...
·
101 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.