Hallac-ı Mansur, 9. yüzyıldan günümüze uzanan zaman içeresinde izleri silinmeyen bir düşünce adamıdır. Tasavvuf felsefesinde insanın "Tanrılaşma" fikrini ortaya koyan ve bunu kişiliğinde özdeşleştirme sonucu hayatıyla ödeyen Mansur, kendinden sonra gelen tasavvufçuları da büyük ölçüde etkilemiştir. Tavasin, onun zindanda yazdığı bir eserdir. Kendisinin yaptığı şekiller, büyüleyici anlatımı bu kitabı ilginç yaptığı kadar önemli bir kaynak durumuna da getirmektedir.
Tahirîler devrî İran'ının günümüz Güney Horasan Eyaleti'ne bağlı Nehbendan şehristanı'nın Meyghan Kırsalı'ndaki "Tûr" köyünde dünyaya geldi. Hallâc-ı Mansûr’un dedesi de Beyazid Bistâmî'nin ki gibi bir Zerdüşt idi. Babası ailesiyle Dicle yakınlarına, Araplar tarafından kurulmuş bir yerleşim bölgesi olan Vasıt'a taşındı. Mansûr on iki yaşında burada hafız oldu.
Hallâc'ın Allah'ta eriyip yok olmak anlamında söylediği "En-el Hak", yani "Ben Hakk'ım" (انا الحقّ , En el-Hakk) sözü bahane edilerek 912 yılında tutuklandı.
"Fî" ve "An" (O’nda ve O’ndan)
Hallâc’ın savunduğu Tâsîn tevhîd akîdesinin özü olan "Fî" ve "An" kavramı Vahdet-i Vücud’daki "Her şey Allah’tır" akîdesinden farklı olup, "Her şey Allah’tadır ve her şey Allah’tandır" anlamına gelmektedir.
Katli
Kendisine yöneltilen itham, sarfettiği cümlenin içerisinde geçen ve Allah’ın 99 sıfatından bir tanesi olan "Hak" sözcüğü idi. Tasavvufî anlamda mecazen kullandığı bu kelime ile neyi ifade ettiği devrin uleması tarafından aşikar olarak bilinmesine rağmen, katı görüşlü Müslümanları şoka uğratan diğer radikal görüşleriyle de göze batan Hâllâc, siyâseten tehlikeli görüldüğünden ortadan kaldırılması için sarfettiği bu sözcük bahane edildi. Hakk Teâlâ'nın kendisinde tecelli ettiğini iddia etmekle suçlanarak uzun yıllar hapiste kaldı ve sonunda i'dama mahkum edildi. İ'dam cezası o devrin kurallarına göre el ve ayakların çaprazlama kesilmesi şeklinde tatbik edilmekteydi. Alenen işkence edilerek ve vucudundaki tüm derilerin kesilmesiyle (bir kuzunun kesiminden sonra postunun çıkarılması gibi), yarı canlı haça gerilip halka teşhir edildiğinin ertesi günü ölür.
Okuyacak olanlara tavsiye : Hallac-i ´Mansur kendini En'el Hak olarak gorup insanlara tavsiyelerde bulunan o zamanin bir ermisi gibiydi. Kendini Tanriyla bir olarak gosteren biri gibi degilde onun ruhunu tasidigini etrafina anlatmaya, tanrinin ruhunun kendisinde tezahur ettigini soylemesi o zamanin mollarinin kendisini tanri olarak gordugu icin onun zindik gibi gorulmesine yol acan Hallac- i mansur aslinda tasavvuf ilminin onde gelen isimlerindendi. Aslinda yasantisinin ve dusuncelerinin dogusunun haric Isa peygamber gibi oldugu soylenebilir. Katledilmelerinde ise her ikisi de iskenceler gorup carmihta can verdiler.
Kitabi okurken onyargiyla okumayin gozunuzde olaylari canlandirmaya ve anlamlandirmaya calisin neden bu sekilde hareket etti? Aslinda soyledikleri sozler yaratandan gelen sozlerdi bana gore bir nevi peygamber gibi yaratan ve kul arasinda kopru gorevi gormeye calisti ama zamanin mollalari onu anlamadi ve onu katletti.
·
67 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.