Artık Gerçeklere Dönmenin Zamanı!Edebiyat
Hayatımda okuduğum en iyi kitabı, Sefiller'i bitirdikten sonra, bu kitaba asıl konu olan kişinin, Jean Valjean'ın doğuşuna tanık olmak istediğim için hemen okudum Claude Gueux'u.
Victor Hugo, Valjean karakteri için toplumsal sorumlulukları ve hayırseverliğiyle tanınan bir iş adamı olan eski mahkûm Eugene François Vidocq'un hayatından esinlendi. Vidocq, aynı zamanda Bir İdam Mahkûmunun Son Günü ve Claude Gueux için yaptığı araştırmalarda Hugo'ya yol göstermiştir.
Claude Gueux, Jean Valjean gibi ekmek hırsızlığından girer hapishaneye. Aslında iki karakterin de hapishaneye girmesine neden olan olay arasında bir fark yoktur. Jean, ablası ve yeğenleri için, Claude ise sevdiği kadın ve onun oğlu için girmiştir. Yani kendi hayatları değil sevdiklerinin hayatlarını öncelikli hale getirmişlerdir. Bir diğer ortak yanları ise şudur: İkisi de hapishaneye girdikten sonra, hayatlarında olan insanları bir daha görememişlerdir. Sert duvarlarla karşılaşırlar. İkisi de geride bıraktıkları insanlar hakkında en ufak bir bilgi almak için çırpınırlar ama sonuç onların istediği gibi gitmez.
Biri forsa, diğeri atölye mahkumu iki sefil karakter...
İkisinde de vicdan denen o ağır yük ve bu yükün getirmiş olduğu sorgulama azabı.
Ekmek ve yemek bir insanın yaşaması için temel işlevlere sahiptir. Claude hem içeri girerken hem de içerde yaşamak için bu iki temel işleve ulaşamadığından dolayı cezalandırılır. Kimse ona neden bunu yaptın diye sormak yerine ona kendi nefretlerini ve bencilliklerini kusarlar.
İçerde ona kötü muamele yapan ve sırf Claude ile yemeğini paylaşıyor diye Albin'i başka yere yollayan Müdür Mösyö D'yi öldürür Claude. Hapishanede tek otorite haline gelmek istediği için yapar bu kötülüğü Mösyö D. Bundan sonra ise idam cezası ile yargılanır Claude.
Kral vekili ise ''kamusal kovuşturma bunun gibi büyük suçluları yakalayamasa toplum temelinden sarsılırdı'' der. Sadece suç işlendikten sonra ortaya çıkan, suç işlenmeden önce neden böyle olduğunu sorgulamayan iki yüzlü bir yönetim. Topluma ders vermek ve korkutmak için herkesin önünde yargılama yapan ve bunun bastırıcı güç olduğunu sanan zavallı mahlukatlar yığını.
Peki burada sorun olan neydi? Bence sorun toplumun her zaman kendini düşünmesiydi. İşleyen çark takılmasın, kafalar karışmasın ve varolan çarpık düzen-ki onlara göre gayet iyi bir düzendi bu- sorunsuz işlesin diye bireyselliği geri plana atan hatta yok eden bir etik dışılık mevcuttu. Burada acımasız olan, yasalar kadar toplumdu da. Claude'yi özel hayatından itibaren sorunlu gören, bunu yargılayan ve giyotinde gördükten sonra her zamanki akışına devam eden, sosyal çürümüş toplum..
Günümüze uyarlarsak, her şeye modernitenin getirdiği bir alışkanlık olarak bakmamak, sorgulamak, boyun eğmemek ve yeri geldiğinde başından savmak yerine el uzatabilmek. İşte mesele burada. Ne ölçüde karşımızdakine el verdiğimizde. Eğer başımızdan savıp olayları yine bir boşvermişlik içinde bırakırsak, bir gün aynı çarkın keskin dişleri bizi de kesmez mi? o zaman iş işten geçmiş olmaz mı? Jean Valjean, Claude Gueux ve daha niceleri, sürdürdükleri sefil hayata karşı gelerek yaşamaya çalışan ama her defasında çarkın keskin dişlerine takılan insanlar.
Victor Hugo, son sayfalarda bunun nasıl çözüleceğini söyler. Bir dönem vekillik yapan Hugo, Fransız Meclisinde olan tartışmaların gerçeklikten uzaklılığını. Halkın açlıkla kıvranırken, bu sorunları asıl çözmesi gereken kişilerin elbise düğmeleri gibi iğne ucu kadar önemsiz tartışmaları yaptıkları ve eğer düzeltmek istiyorlarsa ''Madem bir şeyleri yürürlükten kaldıracaksınız, celladı yok edin. Seksen celladın aylığıyla altı yüz öğretmenin maaşını ödersiniz'' ki çözüm burada saklı zaten, bunu yapmaları gerektiğini anlattı. Eğitim ve gelişim, giyotinde sepete düşen başları daha sepete düşmeden, vücutların üzerinde durmalarını sağlayabilir. Onlara yol gösterip müreffeh bir toplum oluşturabilir.
Çok sevdiğim yazar Victor Hugo’dan okuduğum muazzam bir toplum eleştirisi. Kısa olduğu kadar sarsıcı bir metin. Az ve öz söz ile yapılan bir uyarı niteliğinde.
·
69 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.