Erving Goffman-Tımarhaneler üzerine…
Tımarhaneler
Üniversitemin son yılında tez yazma telaşı içerisindeyken, bölüm hocamın tavsiyesi üzerine bu kitapla tanışmıştım. Gerek icra ettiğim meslek, gerek tezimin konusu, gerekse okuduğum bölümle ilgili olarak “kesinlikle” okumamın rica edildiği bir kitap olmuştu. Huyumdur; bir şey rica edildiyse, hemen gerçekleştiremesem bile zihnimin bir köşesinde kalır ve yapmam için adeta zihnimi tırmalar. İşin özü, yıllar önce aldığım bu tavsiyeyi ancak gerçekleştirmiş bulunuyorum.
Kitabın içeriği, sizi de şaşırtmayacağı üzere, akıl hastalarının yataklı tedavi edildiği tımarhaneleri konu alıyor. Fakat bunu çok daha kapsayıcı bir başlık altında, “total kurum” olarak adlandırıyor. Total kurum, kendi isteğiyle veya zorla ‘kapatılmış kişilerin’ bulundurulduğu yapıya deniyor (örneğin; hapishaneler, toplama kampları, akıl hastaneleri vb.) Bu kurumlardaki işleyişi, işin içinde biri olarak -profilimde kitap hakkında yaptığım alıntılarda da görüleceği üzere- fazlasıyla benzer buluyorum.
Kitap, yalnızca akıl hastalarıyla, mahkûmlarla, esirlerle ilgili bir bakış açısı sunmuyor. Orada çalışan personelle, üst düzey idarecilerle ve kurum kimliğiyle ilgili de görüşler içeriyor. Bu noktada, oldukça isabetli ifadeler olduğunu söylemeyi bir borç biliyorum.
Erving Goffman’ın bu eserini diğer birçok eserden ayıran en önemli özelliği, yazarın bu çalışmayı yapmak için yıllarca akıl hastanesinde tedavi gören bir hastayla -neredeyse- aynı şartlarda yaşamasıdır. Zaten kapalı bir yer (total kurum) ile ilgili bir konu ele alacaksanız, araştırmacı kimliğinizle o kurumda bulunmanızın çok bir etkisi olmayacağını söylemek zor olmasa gerek. Gerekli donanıma sahip bir kişinin, olayı yerinde görmek adına fedakârlık yapmasını ve ‘kapatılmış kişi’ olarak kuruma girmesini çok değerli buluyorum. Uzun yıllar önce bu çalışmayı yapmış olan Goffman’a teşekkürü bir borç biliyorum.
Kitabın dili oldukça ağır ve konuya hâkim değilseniz, sayfaları çevirirken hayatınız hakkında düşünmeye başlayacağınız bir ritimde ilerliyor. Bu açıdan, acemi bir okuyucu olarak, konu ilgi alanım olsa da zaman zaman epey zorlandığımı söylemeliyim. Ancak, bu kitabın bir ders kitabı niteliğinde ele alınması ve dönem dönem rastgele bir bölüm okunarak zihindeki bilgileri canlandırmanın faydalı olacağını düşünüyorum.
Sosyoloji ya da psikoloji öğrencisiyseniz; sağlık sektöründe çalışan (hastabakıcı, hemşire, tıp doktoru, psikiyatrist) biriyseniz veya rütbeli bir askerseniz, mutlaka bu akademik dili ağır ancak fedakârlığı takdire şayan esere şans verip hakkını teslim etmelisiniz.
Keyifli okumalar…Alıntı
Tımarhaneler
Üniversitemin son yılında tez yazma telaşı içerisindeyken, bölüm hocamın tavsiyesi üzerine bu kitapla tanışmıştım. Gerek icra ettiğim meslek, gerek tezimin konusu, gerekse okuduğum bölümle ilgili olarak “kesinlikle” okumamın rica edildiği bir kitap olmuştu. Huyumdur; bir şey rica edildiyse, hemen gerçekleştiremesem bile zihnimin bir köşesinde kalır ve yapmam için adeta zihnimi tırmalar. İşin özü, yıllar önce aldığım bu tavsiyeyi ancak gerçekleştirmiş bulunuyorum.
Kitabın içeriği, sizi de şaşırtmayacağı üzere, akıl hastalarının yataklı tedavi edildiği tımarhaneleri konu alıyor. Fakat bunu çok daha kapsayıcı bir başlık altında, “total kurum” olarak adlandırıyor. Total kurum, kendi isteğiyle veya zorla ‘kapatılmış kişilerin’ bulundurulduğu yapıya deniyor (örneğin; hapishaneler, toplama kampları, akıl hastaneleri vb.) Bu kurumlardaki işleyişi, işin içinde biri olarak -profilimde kitap hakkında yaptığım alıntılarda da görüleceği üzere- fazlasıyla benzer buluyorum.
Kitap, yalnızca akıl hastalarıyla, mahkûmlarla, esirlerle ilgili bir bakış açısı sunmuyor. Orada çalışan personelle, üst düzey idarecilerle ve kurum kimliğiyle ilgili de görüşler içeriyor. Bu noktada, oldukça isabetli ifadeler olduğunu söylemeyi bir borç biliyorum.
Erving Goffman’ın bu eserini diğer birçok eserden ayıran en önemli özelliği, yazarın bu çalışmayı yapmak için yıllarca akıl hastanesinde tedavi gören bir hastayla -neredeyse- aynı şartlarda yaşamasıdır. Zaten kapalı bir yer (total kurum) ile ilgili bir konu ele alacaksanız, araştırmacı kimliğinizle o kurumda bulunmanızın çok bir etkisi olmayacağını söylemek zor olmasa gerek. Gerekli donanıma sahip bir kişinin, olayı yerinde görmek adına fedakârlık yapmasını ve ‘kapatılmış kişi’ olarak kuruma girmesini çok değerli buluyorum. Uzun yıllar önce bu çalışmayı yapmış olan Goffman’a teşekkürü bir borç biliyorum.
Kitabın dili oldukça ağır ve konuya hâkim değilseniz, sayfaları çevirirken hayatınız hakkında düşünmeye başlayacağınız bir ritimde ilerliyor. Bu açıdan, acemi bir okuyucu olarak, konu ilgi alanım olsa da zaman zaman epey zorlandığımı söylemeliyim. Ancak, bu kitabın bir ders kitabı niteliğinde ele alınması ve dönem dönem rastgele bir bölüm okunarak zihindeki bilgileri canlandırmanın faydalı olacağını düşünüyorum.
Sosyoloji ya da psikoloji öğrencisiyseniz; sağlık sektöründe çalışan (hastabakıcı, hemşire, tıp doktoru, psikiyatrist) biriyseniz veya rütbeli bir askerseniz, mutlaka bu akademik dili ağır ancak fedakârlığı takdire şayan esere şans verip hakkını teslim etmelisiniz.
Keyifli okumalar…·
63 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.