••Spoiler içerir!••
Emile Durkheim Fransız sosyolog, sosyolojinin kurucularından biri olup, İntihar kitabı en önemli eserlerinden birisidir. Durkheim bu eserin de, daha önce intihar olayını açıklamak üzere öne sürülen belli başlı görüşleri (akıl hastalığı, ırk, kalıtım, iklim ve hava sıcaklığı, taklit etkenler gibi) ele alarak bunları tek tek çürüttükten sonra, geriye tek bir etkenin kaldığını onun da "toplum etkeni" olduğunu anlatıyor.
Önsöz de belirttildiği gibi "toplum bilim bireysel etmenlerden ayrılacak ve her şeyden önce toplumsal nedenleri araştıracaktır." Yani, intihar eden ya da intihara girişenlerin akıl hastası olup olmadığını belirlemekti. Bu tartışmaların sonunda, intihar ediminin suçlanıp suçlanmayacağı ve ilaçlarla devasının bulunup bulunamayacağı tespit edilmesi amaçlanıyordu.
İntiharı dört şekilde sınıflandırıyor Durkheim;
1- Mani İntihar: Sanrılardan ya da düzensiz, kurala gelmeyen düşüncelerden ileri gelir. Hasta sanrısal bir tehlike ya da utançtan kurtulmak veya yüksek bir yerden aldığı gizemli bir buyruğu yerine getirmek amacıyla kendini öldürür.
2- Melankoli intiharı: Genel bir çökkünlük ve üzgün oldurumuna bağlıdır. Üzüntü o dereceye varmıştır ki, artık hasta çevresindeki kişi ve nesnelerle arasındaki ilişkileri sağlıklı biçimde değerlendiremez durumdadır.
3- Saplantı intiharı: İntihara neden olan ne gerçek ne de uydurma hiçbir neden yoktur, sadece bir ölüm saplantısı vardır ve bu, gerçekte akla gelen herhangi bir neden olmaksızın hastanın tinsel varlığını eline almıştır.
4- İtkisel ya da otomatik intihar: Bir önceki gibi, bu da görünür bir gerekçeden yoksundur. Ne gerçeklikte ne de hastanın düşleminde herhangi bir nedene dayanır. Farkı, kısa ya da uzun bir süre zihni kovalayan ve istenci derece derece eline geçiren bir saplantı değil de, birden gelen ve direnmek için arada herhangi bir boşluk bulunmayan bir itki tarafından üretilmiş olmasıdır.
Kitap üç ana bölümden oluşuyor.
1- Toplumsal dışı etmenler
2- Toplumsal nedenler ve toplumsal tipler
3- Bir toplumsal olgu niteliğiyle intihar
İlk bölümde; toplumla ilgisi bulunmayan intihar nedenlerinden bahseder;
• Dış dünya
• Psikopatik durumlar
• Ruhsal durumlar
İkinci bölümde;
Kendine göre sınıflandırdığı intihar çeşitleri olan;
Bencil intihar, Özgeci intihar ve Kuralsız intiharı ele alıyor.
Peki neymiş bu intihar çeşitleri..
•Bencil İntiharlar: Birey ya da grubun sosyal bağlar üzerinden toplumla bütünleşememesinden kaynaklanan intihar tipidir. Aşırı bireyciliğin intihar nedeni olarak karşımıza çıktığı intihar tipidir.
•Özgeci İntiharlar: Bencil intiharın tersi diyebileceğimiz şekilde bireyin grupla bağının çok güçlü olması ve grupla tam bütünleşmesiyle ortaya çıkar. Bu intihar tipinde altruist (kendinden önce başkalarını düşünen insan modeli) bir şekilde birey grubun çıkarını kendi çıkarının üstünde görmektedir.
•Kuralsız İntiharlar: Politik, ekonomik, kurumsal krizlerle, toplumu bütünüyle olumsuz etkileyen durumlarda ortaya çıkan intihar tipidir.
Üçüncü bölümde:
Bir toplumda intihar oranının iniş çıkışlarını belirleyen etmenleri tanıdığımızı ve bu oranların örtüştüğü sayısal olarak dile getirdiği gerçekliğin nasıl bir şey olduğunu açıklıyor. Önemli sorulardan biri olan, intiharın ahlakın izin verdiği edimler arasında mı, yoksa yasakladığı edimler arasında mı olduğu sorusudur. Buna bir yanıt verebilmek için bir ahlaksal ideal taslağı çizmeye başlanır, sonra intiharın mantıksal olarak buna ters düşüp düşmediği araştırılır.
İntihar eden kişi için yaşamdan bıkmış, yaşamdan tiksinmiş denildiği zaman o kişi kendisini tanımlanmış olmuyor. Gerçekte birbirinden çok ayrı tipleri var ve bu intiharın gerçekleştirilme biçiminde fark ediliyor.
Böylece intiharı gerçekleştiren kişi yukarda yazdığım çeşitlerde toplanabiliyor.
Yani kısacası her intihar edenin altında; bir tip ve bir çeşit vardır.
Kitabın içeriğinde oldukça, istatistikler, veriler, grafikler, hangi ülke de, yıllarına göre ne kadar intihar etmiş oranlar, tablolar..vb. konuları da ele alıyor.
Dili akıcı olsa da bir yandan da zorlayıcı ve odaklanması gereken bir kitap.
Sosyolog kitaplarının arasında gelen bu baş yapıtı ben çok sevdim.
Herkesin içinde sakladığı o düşünce aynı; saklayıp, korkup, kendisine bile itiraf edemediği o düşünce
" İntihar "
-Bu düşünceyi toplum içinde ve kendimizde de merak ediyorsanız, buyurun efendim misss gibi bir kitap diyorum.-
"Hayat pekte yaşama zahmetine değmiyor. Birçoğumuz birer intiharlığız... Bazılarımızın pek cesareti yok hepsi bu kadar." :')
Emile Durkheim başka kitaplar da buluşmak dileğiyle..
·
1.724 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.