Kendisinin çıkartmış olduğu Mizan gazetesi dolayısıyla edebiyatımızda Mizancı Murad olarak yer edinmiş olan yazar, ilk ve tek romanını olan Turfanda mı yoksa Turfa mı şeklinde isimlendirerek dönem toplumuna eserin bütünlüğü içinde yönelttiği ve okurun kendisinin karar vermesini istediği soruyu daha kitabın kapağında yöneltmiş olur.
Eserin başkahramanı olan Mansur, dönem itibarıyla yazarın gözünde olması gereken "ideal" Osmanlı'nın tezahürü olarak karşımıza çıkar. Mansur adeta düşünceleri ve eylemleriyle dönem Osmanlısı'nın kendisini nasıl inşa etmesi gerektiğinin bir tasavvurudur. Osmanlı halkının, memur kesiminin çalışmaktan, devlete hizmette bulunmaktan başka bir çıkar yolunun olamayacağını, olması gerekenin bu olmasını savunur metin boyunca. Mansur aracılığıyla gördüklerimiz neden böyle bir gereksinim duymamız gerektiğini de yazar bizlere gösterir. Memurların boşvermişliklerinden, sırf birilerinin eteğini öperek tabiri caizse devlete kapağı atmış ve bu vesileyle haksız kazançlarla ceplerini doldurmayı marifet edinmiş kesimi tenkit eder.
Mansur'un "ideal" olarak nitelendirilmesinin en önemli nedenlerinden biri de kendisinin eğitimli bir birey olmasından mütevellit Osmanlı'nın da tek ve en mühim kurtuluş reçetesi "eğitim" dir. Eğitim onun için olmazsa olmazdır. Burada Mansur'un eğitimle asıl ulaşmak istediği hedef ise -tıpkı metin boyunca yer yer kendi şahsı için de vurguladığı gibi- kendi kendine yetebilen bir toplum inşasıdır. Gerçek kurtuluş budur.
Mansur'un bu "ideal" kimliğine ve yazarın zihninde vuku bulan ideal Osmanlı'ya Mansur'un gönül işleri de yer yer eklemlenir ve böylece yazar aynı konular etrafında dönerek okuru sıkmaktan yer yer kaçabilmeyi başarmıştır. Mansur'un gönül işlerinin başrolünde ise çocukken birlikte eğitim gördükleri ve küs ayrıldıkları kuzeni Zehra'dır. Kitapta birçok yerde başta her ne kadar küs olsalar da bu iki gencin gerek kültürlü eğitimli birer birey oluşları gerekse de birbirlerine olan yaklaşımları dolayısıyla birbirleri için yaratılmış hissi okura verilir. Ki nitekim bu hisler metin ilerledikçe evlilikleriyle anlamını bulacaktır.
Fazla spoiler barındırmaması adına görüşlerimi genel hatlarıyla vermeye çalıştım.
Keyifli okumalar:)
Turfanda mı Yoksa Turfa mı ?Mizancı Mehmed Murad · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20192,331 okunma
·
58 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.