Bir kadının adı hikayesine yüklediği anlamlarla bir dönemi anlatır bazen... Handan ismi de benim için böyle bir anlam taşıyor. Halide Edib’in kaleminden tanıştığım o güçlü, sorgulayan ve hayata tutunmaya çalışan Handan’dan yıllar sonra Ayşe Kulin’in romanında bir başka Handan ile yeniden karşılaştım. İki farklı zamanın kadınlarının yaşamlarında gezindikçe toplumsal rollerin değiştiğini, fakat mücadelenin şekil değiştirerek var olmaya devam ettiğini hissettim.
Halide Edib’in Handan’ı Osmanlı’nın son döneminde kadının var olma mücadelesini kendi iç dünyasında felsefi sorgulamalarla verirken toplumun katı kuralları içinde sıkışmış bir kadındı… Toplumsal rolü, düşünceleri ve idealleri o zamanki kadınlar için büyük bir cesaret simgesiydi. Kadının eğitimi, özgürlüğü ve birey olarak var olma hakkı üzerine inşa edilmiş Handan, bana hep o zarif ama güçlü kadın duruşunu hatırlatır. Ayşe Kulin’in Handan’ı ise çok daha farklı bir dönemde modern zannettiğimiz ancak her anlamda yozlaştığımız bir çağın içinde hayatta kalma savaşı veriyor. Teknoloji ve modernleşme adı altında ruhumuzu nasıl kaybettiğimizi, insan ilişkilerindeki samimiyetin ve değerlerin nasıl yitirildiğini görüyoruz. Eskiden kadının mücadelesi daha çok eğitim ve özgürlük üzerineyken bugün modern hayatın getirdiği yalnızlık ve yabancılaşma gibi bambaşka sınavlarla yüz yüzeyiz.
İki Handan’ın da mücadelesi farklı ama özü aynı: Kendini bulmak, hayatta kalmak ve anlam arayışı… Bu noktada Halide Edib’in ve Ayşe Kulin’in üsluplarını kıyaslamak büyük haksızlık olur. Çünkü her ikisi de kendi dönemine tanıklık eden, farklı toplumsal kodlara işaret eden kalemler…
Benim için bu kitap geçmişe duyduğum özlemi bir kez daha gün yüzüne çıkardı. İnsan ilişkilerinin daha doğal, mücadelenin daha anlamlı olduğu zamanlara duyduğum hasreti derinleştirdi… Modernleşme ile kaybettiklerimiz bana göre ruhumu en çok yaralayan şeylerdi... Bu yüzden her iki Handan’ı da tanımanızı, bir kadının değişen ama bir türlü bitmeyen mücadelesine şahit olmanızı öneririm…
·
28 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.