José Saramago'nun romanları haricinde şiirlerini ilk defa 
Belki de Neşe adlı eserde toplu bir şekilde okuyup bitirebildim.
Tahmin edersiniz ki, çeviri yüzünden eserden zevk alabilmek pek mümkün olmadı. Çeviri berbat değildi, çevirmeni asla suçlamıyorum ama ne kadar güzel ve başarılı bir şekilde kendisi çevirse de biz okuduğumuzda anlaşılması oldukça güç cümleler ortaya çıktı.
Bir kere çeviri yüzünden şiirdeki kafiyeyi, ahengi o biçim ve ses güzelliği asla göremiyoruz. Kaybolmuştu tüm güzellik. Çok nadiren bazı şiirlerden bazı güzel ve anlamlı mısralar çıkarabiliyoruz ama bu, gerçekten çok nadir.
Şiirlerin eleştirebileceğim pek çok yanı var. Öncelikle, yazarın aşk şiirlerinin istisnasız hepsi cinsel sevgiye dayanan erotizm dolu aşk şiirleri. Hepsi kadın bedeni, erotizm, cinsellik üzerinden yazılmış. Onun için aşk âdeta cinsellikten ibaret ve sevgiliye kavuşmak yalnızca cinsel birleşme olunca sağlanabiliyor. Bu iğrençti. Aşk şiirlerinin birinde bile sevilen kişinin sevdiği bir özelliğini belirtmemişti. Onun kadında sevdiği tek yan, kadın bedenindeki tüm uzuvlar çünkü.
Bunu da geçtim, kitabın sonunda ayrı bir şiir tarzı ile neredeyse düz denebilecek şekilde yazdığı 1933 başlıklı şiirleri mevcut. Bu şiirlerin ana teması savaş ve işgal. Ancak burada bile devamlı cinsel ilişkileri işin içine katmış José Saramago
Midem ise 1933 başlıklı şiirlerinden birinde bir tecavüz sahnesini detaylıca şiirleştirdiği kısımda kalktı kalktı oturdu. Sonunda kadın da iğrenç bir şey yapıyordu. Bahsetmek istemiyorum, bahsedemem de ama gerçekten çok iğrençti. Dayanamadım bu kısımları okurken.
Aşk anlayışı bana göre böyle olmamalı. Tamamen cinsellikten ve kadın bedeninden ibaret olmamalı. Yahu sen sevdiğin kadının bedeni dışında başka hiç mi bir şeyini sevmedin? Onun özlediğin tek yanı yalnızca ilişki sırasında verdiği zevk mi? Başka hiç mi bir özelliğinden bahsetmezsin? Bahsetmiyor arkadaşlar. Ne yazık ki bahsetmiyor!
Şiirleri okurken en sinir olduğum durum buydu. Bunun haricinde şiirlerindeki imge ve metaforlar cidden oldukça kuvvetli. Keşke çeviri daha güzel yapılabilseydi ve bu güzel metaforlar anlamsız bir şekilde kaybolup gitmeseydi. Çoğu yerde bu metaforları ve imgeleri kendimce düzelterek alıntı hâlinde paylaşasım geldi. :D
Yine José Saramago tanrılarına inanmıyor ve pek çok şiirinde tanrıları ile alay ediyor. :) Bu duruma oldukça sık rastlıyoruz.
Genel olarak çeviri yüzünden beklediğim hazzı tam olarak alamazken kitaptaki aşk şiirlerinin istisnasız hepsinden iğrendim. Bu şekilde tamamladığım ve güç bela bitirebildiğim bir kitap oldu ancak okumak isteyenlere açık olmak gerekirse önermiyorum. Hiç tavsiye etmiyorum. Zor katlanabilirsiniz. :)
·
66 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.