SPOİLERSİZAlıntı
Cengiz Aytmatov’un "Beyaz Gemi" adlı eseri, toplumsal çürüme, masumiyet ve insanın doğayla çatışmasını mitolojik ve gerçekçi bir dille harmanlayarak anlatıyor bize. Romanın merkezindeki karakterlerden Orozkul, geleneksel ataerkil yapının ve iktidar hırsının sembolü olarak kitapta karşımıza çıkar. Özellikle karısını kısır olduğu gerekçesiyle dövmesi, biyolojik ve toplumsal cinsiyet rollerinin çarpık yansımasını ele veriyor. Bilimsel açıdan, kısırlığın kaynağı her zaman kadın olmayabilir; erkek faktörü de infertilite vakalarının yaklaşık %40, 50’sinde etkilidir (merak edenler için: WHO verileri). Ancak Orozkul’un bu şiddeti, kendi iktidarsızlığını ve toplum tarafından “erkekliğinin” sorgulanma korkusunu bastırmak için bir savunma mekanizması olarak düşünülebilir, en azından ben öyle düşündüm. Hatta onun saldırganlığını, patriyarkal sistemin kadını “kusurlu” ilan ederek erkeği aklama eğilimi çıkarımında dahi bulunabilirsiniz. Ve bireyin iç çatışmalarını dışa vurma biçimini de unutmamak gerek
Mümin Dedeye gelecek olursak, bu karanlık tabloda bir “ahlaki direniş” figürüdür. Torunuyla kurduğu masumiyet dolu ilişki, doğaya ve geleneksel değerlere bağlılığı, onu Orozkul’un zulmüne rağmen iyiliği temsil eden bir karakter yapar. Yapar, çünkü; taş olsa çatlar Orozkol'un önünde. Roman Mümin’in bu tutumunu, ataerkil şiddetin yok etmeye çalıştığı insani değerlerin sürekliliğini simgelemeye çalışır. Onun sabrı ve sevgisi, çocuğun hayal dünyasında bir sığınak yaratırken, aynı zamanda toplumun çürüyen yapısına karşı sessiz bir protestodur. Aytmatov, Mümin’i “iyilik” üzerinden yüceltirken, insanın içindeki erdemin sistem tarafından ezilse bile yok olmadığına dair umudu vurgular.
Ayrıca Mümin'nin çenebaz karısını da unutmamak gerek. Ama onunla ilgili en ufak bir şey yazmak da gelmedi içimden
Neyse son olarak Orozkul’un şiddeti, biyolojik gerçeklerle çelişen toplumsal tabuların ve erkek egemenliginin bir sonucuyken; Mümin, insanlığın kötülüğe direnen yüzünü somutlaştırır. Roman, bu ikilem üzerinden hem bireysel travmaları hem de kolektif çöküşü eleştirel bir bakışla irdeler. Okursananız bana katılacaksınızdır. Keyifli okumalar :))
·
275 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.