Yıllardır süregelen insanların uğruna neleri feda ettikleri bir durum: ölümsüzlük. Ölümsüz olma fikri... Herkesi cezbeden ölümsüzlük için kafamızda hep iyi olaylar canlanıyor ama yazar kitapta bunun o kadar iyi bir olay olmadığını öyle güzel bir şekilde dile getirmiş ki insanın başlangıçta aklına gelmeyen yaşayan iskeletleri gözler önüne sermiş.
Kitabın konusuna gelecek olursa 1 gün ansızın ölüm ortadan yok oldu. Başlangıçta buna sevinen insanlar, zamanla yaşlı insanların ya da hasta insanların birikmesiyle ve onlara bakma mecburiyeti ile bu sevinçten sıyrıldılar. Kitabın ilerleyen bölümlerinde ölüm öldürmeme fikrinden vazgeçiyor. Bunun yerine öldürmeden 1 hafta önce Eflatun rengi zarf göndererek öleceklerini bildiriyor. Bakıldığında vedalaşma zamanı için tanınan bu süre güzel görünse de bir hafta sonra öleceğini bilen biri için durum tersine dönmeye başlıyor. Yaşama amacı kalmayan kişi erdemliği, ahlakı bir tarafa bırakarak son günleri uygun olmayan davranışlarla geçiriyor.
Kitabın sonunda ölüm olduremedigi bir adami tanımaya çalışıyor. Ve bana göre başlangıçta oldukça güzel giden kitap sona doğru hoşuma gitmemeye başladı. Anlam veremediğim bir son oldu.
José SaramagoÖlüm Bir Varmış Bir Yokmuş