Bazı kitaplar vardır ki, yalnızca içeriğiyle değil, etrafındaki sır perdesiyle de büyüler. William Shakespeare’in olduğu düşünülen Çifte İhanet ve Dertli Âşıklar (Double Falsehood or The Distressed Lovers) tam da böyle bir eser. Uzun yıllar boyunca kayıp olduğu sanılan, hatta gerçekten Shakespeare’e ait olup olmadığı hâlâ tartışılan bu oyun, ihanetin ve aşkın iç içe geçtiği bir hikâye anlatıyor.
1727’de Lewis Theobald tarafından sahneye konan bu oyun, aslında Miguel de Cervantes’in Don Quijote eserindeki bir hikâyeden esinlenerek yazılmış. Theobald, oyunun Shakespeare ve John Fletcher tarafından yazıldığını iddia etse de, akademik çevrelerde bu konu hâlâ tartışmalı. Eserin, Shakespeare’in kayıp oyunu The History of Cardenio’nun bir uyarlaması olduğu düşünülüyor. Yani elimizde, Shakespeare’in kaleminden çıkan ama onun olarak kabul edilmesi yıllarca süren, gizemli bir metin var.
İhanetin Gölgesinde Aşk
Hikâye, iki genç aşığın—Julio ve Leonora’nın—mutlu birliktelikleriyle başlıyor. Ancak Julio’nun en yakın dostu Henriquez, ihanetin en çirkin yüzünü göstererek Leonora’ya göz dikiyor. Dostunun güvenini sarsıp, sevdiği kadını elde etmek için türlü oyunlar çeviriyor. Bu olaylar zinciri, Shakespeare’in klasik trajedilerindeki gibi duygusal karmaşalar, yanlış anlamalar ve gerilimlerle dolu. Aşk, ihanet ve dostluk gibi insan ruhunu en çok sınayan duyguların kesiştiği bu hikâye, okuyucuyu sürekli “Peki ya sonra ne olacak?” sorusuyla baş başa bırakıyor.
Şaşırtıcı bir şekilde, bu oyunun dili Shakespeare’in diğer eserlerine kıyasla daha sade. Bu da, eserin gerçekten ona ait olup olmadığı tartışmasını daha da alevlendiriyor. Ancak bu sadelik, hikâyenin vuruculuğunu azaltmıyor; aksine, olay örgüsünün sürükleyiciliği sayesinde okuyucu kendini karakterlerin dünyasında kaybolmuş buluyor.
“Ah zavallı ihanete uğrayan, mahvolan Violante!
Zehirlenmiş, önceden düşünülmüş süslü sözlerle
Ve binlerce yalan yeminle yaralandı yüreği,
Miras almış çaresizlikleri.
Ben kendi onurumun mezarıyım şimdi.”
Bu sözler, sadece hikâyenin değil, hayatın kendisinin de bir özeti gibi.